53915cc7

Thuis

Thu, 18 Sep 2025 18:44:14 GMT

De grillige schoonheid van Schotland werd het niet. Wat we na 23 dagen oversteken nodig hadden, was rust, stabiliteit en lekker weer. Na Ierland kusten we de Scilly-eilanden zonder er te zijn. Geen zin in gedoe met rommelig weer. En zo werd het de Engelse zuidkust. Hoppend van baai naar baai. Naar zeilvrienden en familiebezoek in Plymouth.

In Plymouth stapte Linda aan boord: twaalf dagen een gezellige metgezel, een cadeautje! Er werd weinig gezeild, maar veel gewandeld. Langs het South West Coast Path, of zoals wij het noemden: het ‘korreltje zout-pad’. Naar het intense, beroemde boek dat onlangs nog in opspraak was. De paden zijn prachtig: glooiend, kuitenbijters en adembenemende uitzichten. Even stoppen om bramen te plukken, de steilte van de krijtrotsen bij Old Harry and His Wife te voelen.

Onderweg pubs, gevuld met mensen en handen vol glazen zonder schuim, Engelse gastvrijheid en droge humor. Het voelt als vakantie, en steeds meer als de laatste dag op weg naar huis. Naar een stal die ruikt.

"Bijna thuis!" horen we overal zeggen. Ik hoor het mezelf ook zeggen.

Maar wat ís thuis eigenlijk? Hoever moet je reizen om te voelen wat thuis is?Margriet vroeg het me via de socials. Ze dacht dat ik dat na 3 jaar en 3 maanden reizen vast zou weten.

Haar woorden bleven haken. En nu weet ik dat ik het weet.

Kippeneindje

Met een week lang tegenwind op komst besluiten we vanuit Brighton het kleine weergaatje naar Nederland te nemen. Onderweg komt nummer 1 van de Ocean Race Europe ons tegemoet. Nauwelijks wind, en tóch snelheid – machtig om te zien. Maar de zee is de oceaan niet meer. De lange deining valt weg. De kust blijft zichtbaar, met overal licht, en België nog altijd plat als een pannenkoek.

Voor het eerst sinds lange tijd verlenen we weer voorrang in de drukte van de Westerschelde en zwaaien naar de KNRM. Een dag en nacht motorzeilen later, inmiddels een kippeneindje, varen we de sluis van Vlissingen in.

Fenders, lijnen, alles hangt klaar. Kunnen we het nog? Gek genoeg toch weer spannend. Maar al snel voelt het als vanouds en vertrouwd. En, geen paniek meer als ik de lijn door het oog mis. Wel de onveranderde onrust en het gehaast bij andere boten. Ik heb een praatje pot als we langszij liggen. Complimenteer de vrouw naast me met haar mooie nieuwe lijnen.

We pikken de ‘blauwe golf’ en richting het Veerse Meer. Dan gaan alle bruggetjes lekker open zonder wachten. Een week liggen we voor de Mosselplaat. Overdag is het druk. Het is vakantietijd in Nederland. ’s Avonds en bij harde wind gaan de meesten weer naar binnen, de haven in. Wij blijven. Wij zijn gaan houden van ons anker. Nog nooit heeft het ons in de steek gelaten. Ultieme vrijheid en privacy en als een huis. Veilig en vast, zelfs in storm.

Laatste nacht

Nee, we zijn in die week dat we bij Veere lagen niet stiekem naar ‘huis’ gereden, zoals velen dachten. We bleven bewust aan boord. Landen. Mentaal afkicken van een bizar avontuur. Opruimen, wandelen, fietsen. Verkneukelen om een bitterbal en een portie kibbeling. Nog even niet in die ratrace stappen die onvermijdelijk op ons ligt te wachten.

“Maar meneer, dat marifoonkanaal gebruiken we al jaren niet meer!”
kraakt de sluiswachter van de Volkeraksluis uit de speaker.
Paul en ik lachen. Weer zo’n besef dat we lang weggeweest zijn en toch zo dichtbij huis.
Een uurtje later liggen we vlakbij Noordschans. De windmolens zoemen. De mooringbal bonkt tegen de romp. Vrachtschepen ronken in de verte voorbij. Alles als vanouds.

Het moet ergens midden in de nacht zijn. Paul is tegen me aangekropen en praat tegen me. Eerst denk ik dat ik het droom.
Hij somt bestemmingen op: “Suriname. Panama. Colombia. Weet je nog die woeste zee bij de Kaaimaneilanden… Het komt niet meer terug. Ik word er gewoon emotioneel van...”
Te ver weg in mijn slaap mompel ik verstoord: “Wat zeg je toch allemaal... ga lekker slapen lief.”
De volgende ochtend voel ik me een beetje schuldig. Het is niet zo’n prater. En het was zijn moment wat hij met me wilde delen. Zijn besef dat het de laatste nacht was van onze reis.

Feest!

Een rij vlaggetjes van alle landen flapperen kleurrijk en fier van mast tot achterschip. Aan stuurboord prijken de seinvlaggen: de letters van Quelinda’s naam. Ze glimt. Klaar om te shinen, net als wij.

Daar is de smalle, ondiepe doorgang van het havenhoofd. Met maar 10 centimeter water onder ons en een dikke modderlaag is uitbundig springen en zwaaien naar iedereen er even niet bij. Please ! Geen vastloper op het moment suprême! Paul manoeuvreert geconcentreerd. Het gaat goed.
En de wind? Die is perfect voor een aankomst waar iedereen kijkt. Geen zuchtje. Zo wil je het.

Iedereen die kon komen, staat er. Op de steiger, voor de mooi vernieuwde brasserie. Het is een genot om te zien, en tegelijk om er verlegen van te worden. Familie, vrienden, zeilmaatjes.
Knuffels, echte zoenen. Over en weer blijdschap, cadeautjes en met een steigerbiertje in de hand.
Er is geen digitaal gesprek dat daartegenop kan.

We zijn thuis.

Thuis in het landschap van de haven die ons welkom heet.
Thuis in een nieuw huis met muren die ons omarmen, en deuren die opengaan.

Waar het klopt

Waar ik me thuis voel, dat is niet alleen de plek.
Ook op zee, bij Paul, aan boord van Quelinda , voelde ik me thuis.
Tussen de elementen. In gesprekken met mensen op plekken over de hele wereld, mensen die vriendelijker, opener, behulpzamer waren dan ik ooit voor mogelijk hield.

Thuis is geen land. Geen vaste grond. Het kan ook drijven.
Misschien ben ik wel zelf mijn thuis, is het de toestand van mijn hart.
Waar mensen zijn die ik liefheb.
Waar ik geworteld ben, maar ook mag bloeien.
Waar ik mezelf kan zijn. Word gezien. Verbonden ben.
Waar mijn hart klopt.

Dat diepe gevoel van thuiskomen, dat leerde ik pas ten volle op reis.

Nevernooitmeer

Sun, 20 Jul 2025 14:55:27 GMT

Daar is Kinsale! De mist trekt op, de zon breekt door en een rotsige, kustlijn met glooiende, groene en gele velden verschijnt. Vanuit de verte zie ik ze aankomen, dolfijnen. Ze sjansen, springen en spelen op Quelinda’s boeggolf, alsof ze ons verwachten, verwelkomen. De vuurtoren verdwijnt uit het zicht en de baai opent zich. Mestgeur dringt binnen. Verderop grazen koeien. De geur van land. Wat ben ik blij!

Ooit zou ik de oceaan terug oversteken. Ik zag het als een noodzakelijk kwaad, iets wat moest gebeuren maar waar ik tegenop keek. Naar het Oosten zou niet makkelijk worden. En ik wist zeker, angst zou komen. Voor de zee, voor storm, voor alles wat stuk en fout kon gaan.

Waarom überhaupt?

Toch heb ik het gedaan. Waarom? Omdat ik Paul niet alleen wilde laten met datgene waar ook hij niet naar uitkeek. Omdat ik deze reis wilde afmaken, niet weglopen als het moeilijk werd. Samen doorzetten.

Maar dan wel met iemand erbij. De keuze om een opstapper mee te nemen, was geen beslissing van één nacht. Paul en ik zijn een geoliede machine, eentje met een complexe gebruiksaanwijzing. One of a kind . En wilden we dat een opstapper aandoen? Of zou de opstapper zelf een extra zorg zijn? Eerst was het dus een No Go. We zouden het samen doen. Maar achteraf was de keuze om met zijn drieën te gaan goud waard.

De eerste twee zeildagen van de oversteek waren heerlijk. Zon, comfortabele koers en rustig de katterigheid weg laten vloeien.

De derde ochtend werd ik wakker van rumoer. Ik hoorde Paul heel hard roepen: “We maken water!”
Zoet water maken met deze deining? Dacht ik half slaperig. Dat is raar. Dat kan toch niet? Maar het bleek anders, er kwam letterlijk zeewater het schip binnen.

Zinken we!?

‘Zinken we!?’ Ik vloog mijn kooi uit en zag het vooronder openliggen, hoorde water klotsen. Matrassen en spullen lagen overal. Snel werd ik bijgepraat over het van kwaad tot erger wordende zeewater wat naar binnen stroomde. Paul en Ronald allebei in de weer met emmers, doeken en een extra bilgepomp. Door de koers aan de wind en de hoge deining bleef het water over de boeg en dek stromen. We streken snel de zeilen en legden de boeg in de wind. Dat we nu naar Afrika voeren en niet naar Europa was van latere zorg. Op de motor konden we werken! Water wegpompen, het probleem zoeken en oplossen.

Een verstopt loosgat in de ankerbak was de boosdoener. Met een ragger lukte het de viezigheid eruit te krijgen. Voor de zekerheid boorde Paul een extra gat in de romp. Dat zou ons niet nog eens gebeuren. Minstens 2000 liter water pompten we overboord met een extra elektrische pomp.

Na vier uur waren we droog en schoon, en weer terug op koers. Uitgeput, met een hoofd nog vol spanning maar in controle. Wat had het veel erger kunnen zijn. Ik hield wacht terwijl de mannen bijsliepen. De adrenaline zakte. Niet weg, maar naar een voortdurende staat van paraatheid die ik de hele oversteek gevoeld heb. Ik denk niet dat ik me de hele reis echt heb kunnen ontspannen.

Echt bang was ik toen niet. Dat kwam later pas, toen de wind en golfstroom zich plotseling fel tegen keerde. De golven piekten zo hoog en onvoorspelbaar dat ze me lamlegden. Ik maakte snel de mannen wakker. Aangelijnd trotseerden we de agressie van de zee, pasten het zeil aan en koersten zuidwaarts, wachtend tot de wind bedaarde. Een halve dag later surften we met 14,5 knoop over dezelfde golfstroom weer verder richting Azoren. Want die eilanden hielden we als escape. De zee, zo veranderlijk en verraderlijk.

Storm Andrea raast

Tijdens de oversteek werd de eerste genaamde storm een feit. Storm Andrea raasde dwars over onze koerslijn. We deden alles om ervan weg te zeilen, ik draaide mijn duimen tot ze zeeziek werden. Het weer was haast het enige gespreksonderwerp. Verder vooruitkijken dan een paar dagen wat je graag zou willen, was onmogelijk. Gekunsteld en verplicht muziek draaien ter afleiding en snoeperij hielp iets. Ook hadden we steun van andere zeilers. Eén voorzag ons elke dag van meteorologisch advies, een bevestiging van wat we deden, een geschenk. Andrea verloor haar kracht in de boeken maar gaf nog altijd 45 knopen wind en golven van 4,5 meter. Het kleinste puntje zeil voerde ons nog altijd met 8 knopen vooruit.

Steeds was er een plan. Met twee mannen aan mijn zijde voelde dat fijn. Doelgericht en rationeel. Maar in mijn eentje aan dek kon het heel anders zijn. Toen een golf over dek sloeg en ik vanaf de top de diepte inkeek was de ratio gauw weg. Ik huilde, was bang, voelde me nietig. Bang voor nóg een grotere golf, bang dat Quelinda het niet hield. Maar wat is zij sterk, en stabiel!

Ontsnapping aan de realiteit

Ik kan je ook niet uitleggen hoe het écht is om je voortdurend schrap te moeten zetten bij alles wat je doet. Op het toilet zitten, een schoen aantrekken, een boterham smeren — zelfs gewoon verplaatsen of slapen vraagt kracht. Het is uitputtend.

De kombuis was mijn terrein. Een fijne bezigheid, een uitlaatklep. Maar ook vaak een uitdaging onder zeegang. Op twee dagen na lukte het me om echt te koken. Van risotto, tot lasagne, salades en stamppot. Het hield de moraal hoog, voedde tenminste. Wanneer het niet ging, werd het soep uit blik. Mijn lijf draaide overuren. Slapen voelde als een ontsnapping aan de realiteit, als een poging mijn lijf te laten herstellen. Ik verlangde naar diepe rust.

Dankzij Ronald, konden we de nachtwacht verdelen. Er was meer rust en er waren extra handen in onverwachte, pittige situaties. En dat bleek een verademing. Zijn aanwezigheid zorgde voor gezelligheid en enthousiasme. Het hielp relativeren waar we anders wellicht vast zouden lopen in stilzwijgen of patstellingen. Het haalde de scherpe randjes van de overtocht weg. En het gaf hem de kans om een droom te leven. Om een oceaanoversteek van zijn bucketlist te kunnen schrappen. Hij had er maanden naar uitgekeken en kijkt terug op een mooie ervaring.

Toch nog genieten?

Ik dwong mezelf steeds te bedenken waarom ik er zelf naar uitkeek. Het was vooral omdat ik wist dat met deze oversteek Europa naderde. Het was ook omdat ik het gevoel wilde hebben dat ik niet was weggedoken, maar doorgezet had. En omdat ik wist dat de zee me ook haar pracht kon laten zien. Ik hoopte de grote reuzen te ontmoeten.

En of die kwamen. Ik werd opgeschrikt door het uitblazen van lucht. Een fontein van water spoot omhoog en meters grijze ruggen gleden door het water. Drie vinvissen, zo dichtbij als ze waren. Ik smolt. Genoot. Misschien wel een vader, moeder en kind. Want eentje was een stuk kleiner. Waren ze nieuwsgierig of werden ze mijn kant opgedreven door het tegemoetkomende containerschip?

Ik vond dat het vrachtschip met 0,4 mijl afstand, en 15 knopen snelheid, te dichtbij kwam. Ik riep op en vroeg naar zijn intenties. Niets. Geen reactie. Een paar minuten later kwam er een gebrekkig antwoord in het Engels met Indiaas accent. Ik zou zo terug gebeld worden.

‘ Quelinda, Quelinda, Quelinda….. ‘Daar was het schip weer. Een andere man, ditmaal beter verstaanbaar had me gezien. ‘Ik zie je op AIS, maar waar zit je verlichting?’

‘Ik ben onder zeil en nog te ver weg voor jou om me te zien. Mijn licht zit in de masttop.’

De man verzekerde me dat hij me in gaten hield en ruim zou passeren. Ik hield koers, bedankte hem en wenste hem een goede wacht. Niet veel later volgde een korte reactie: ‘Quelinda , je licht is zichtbaar.’

Heus, ik heb genoten van de oversteek. Van voorbijdrijvende Portugese oorlogsschepen, zon die de oceaan liet stralen, de walvissen, een onverwacht gesprek met een kapitein in de schemering en de momenten dat we aan boord een team waren.

Iedereen bleef het me ook maar zeggen: geniet ervan! Vergeet niet te genieten, Charlotte.
Een mantra wat ik mezelf ook maar bleef inprenten. Ik wil eerlijk zijn. Geen geromantiseerd verhaal vertellen. Het genieten woog niet op tegen de voortdurende fysieke en mentale spanning die ik heb gevoeld.

Die eerste avond hoorde ik het voor het eerst in de Ierse pub vol gezelligheid en leven:

“And it’s no, nay, never
No, nay never no more
Will I play the wild rover
No never no more”

Ik moest lachen. Van Newport, Rhode Island, Amerika naar Kinsale in Ierland. Maar liefst 23 dagen op zee. Dat zijn 3346 mijl en omgerekend 6200 kilometer.

Terwijl het glas koud was en de pub warm, voelde ik alles tegelijk: trots, vermoeidheid, dankbaarheid, ontlading. De woorden van het liedje bleven hangen en ik zong het in mezelf toen we terugliepen naar boord. Zelfs toen ik in bed lag was ik het nog niet kwijt.

“No, nay never no more
Will I play the wild rover
No never no more”

Een oceaan oversteken? Dat nooit meer.
Oceaan, je bent gewoonweg te groot en te intens voor mij.

Piketpaaltje

Mon, 19 May 2025 12:31:32 GMT

Altijd als Paul erover begon, knikte ik. Alsof ik het ook zag: voor anker bij het vrijheidsbeeld. Zijn droom. Zoals Suriname die van mij was. Maar voor mij was New York vooral ver weg en te groots. Het leek me sterk dat we er echt zouden komen.

Een jaar geleden hoopte ik stiekem nog van niet en dacht dat we vast wel eerder zouden afbuigen. Het wisselende weer, de lange afstanden. Ik keek er niet naar uit. Waar leg je aan in een stad die nooit stilstaat? Hoe hard stromen de rivieren die miljoenen mensen voorzien? En past een schip als het onze wel ergens tussen staal, sirenes en skyline?

Te veel vragen. Te veel onzekerheid. En als het dan te groots wordt, klap ik dicht. Dan druk ik nieuwsgierigheid weg als een ongeduldige gast aan de deur en doe alsof er niemand thuis is.

Minderjarig

Paul is anders. Waar mijn gedachten dwarrelen en twijfels blijven, legt hij lijnen vast. Een route in zijn hoofd bestaat lang voordat we ook maar één mijl gevaren hebben. En daar is lastig van af te wijken. Stap voor stap vult hij het plaatje in, tot ook ik het begin te herkennen en kan omarmen. En morgen is het dan zover. We varen zowaar The big Apple binnen. Op eigen kracht. Op eigen kiel. Met gezonde spanning en geen weglopen meer. Ongelooflijk. Want wat een stad is dat!

Ik was zestien toen ik er voor het eerst kwam. Een bizar verhaal eigenlijk. Ik won de hoofdprijs van een ontwerpwedstrijd van een deodorantmerk en damesblad: knippen, plakken, kleuren. Uren heb ik er als puber op gezeten.

Officieel mocht ik niet meedoen, ik was minderjarig. En dus schreef ik me in onder mams naam. Ik weet nog hoe ze met een grote glimlach de reischeque en de bos bloemen in ontvangst nam. Het deed een beetje pijn omdat ik daar niet stond. Maar wat was ik trots op mezelf.

Mist

Het is nog vroeg en waterig koud. Ik trek mijn wenkbrauwen op, probeer mijn ogen wijder te zetten, alsof ik de mist ermee kan splijten. Het helpt niet. Een muur van wit omringt ons. Geen horizon, geen kustlijn. De hemel lijkt opgeheven. Het zijn alleen wij, de ronkende motor en de doffe tonen van misthoorns in de verte die proberen te waarschuwen. Sommige komen dichterbij, andere verdwijnen langzaam. Op het navigatiescherm verschijnen stipjes. Kleine vissersboten via radar, grote schepen ook via AIS. Zien doen we ze niet. We turen over de boeg, klaar voor alles wat toch nog onverwacht te dichtbij en te snel opdoemt. Zijn we toch nog gespannen.

De stemming aan boord is gemengd. Ik ben eufoor want ik ben er bijna! Vakantie vieren en vrienden ontmoeten, dat zie ik kraakhelder voor me. Maar Paul zwijgt. Zijn gezicht oogt ineens veel ouder dan hij is. In zijn hoofd stond een skyline geprogrammeerd. Iets groots. Iets glanzends met een aankomst zoals in een film. Maar dit? Mist, grijs op grijs en niets wat je bij zal blijven, dat past niet. En dat merk ik heel duidelijk.

Uniek

Wanneer uit het niets Verrazano-Narrows Bridge, de verbinder tussen Staten Island en Brooklyn, opduikt, klaart de lucht een beetje aan boord. Maar op de foto wil Paul niet.

"Serieus? Nu niet op de foto? Kom op, we zijn hier maar één keer… het is ook mijn moment! En dus, gewoon even lachen. Je doet maar alsof.’’ Ik druk op de camera. Moment vastgelegd en niet eens onaardig.

Wanneer de watten wegtrekken, de zon het slechte zicht verdrijft en ik nog maar weer eens koffie inschenk, zie ik enthousiasme en ondeugd waar ik zo van houd.

Plots staat ze daar. Geen aankondiging nodig, gewoon: bam, de Lady. Met haar arm en fakkel omhoog. Trots en kalm tegelijk. Wat er dan door ons heen gaat, is moeilijk te vatten. Ontroering. Ontlading. Een gevoel van overwinning. Voor anker bij het vrijheidsbeeld een groots piketpaaltje op onze reis. We zijn er en tegelijk nog lang niet.

Ferry’s, watertaxi’s, plezierbootjes, een levendige stroom verkeer vaart kriskras rond. We liggen er alleen. Waarom? Vragen we ons af. Oké, het hobbelt een beetje door alle drukte. Maar kijk ons nou!

Twee biertjes, een houten plankje met kaas, rauwkost en eiersalade, speciaal bewaard voor dit moment. Rug tegen de mast, ogen op de skyline, waar wolkenkrabbers zich spiegelen in het water. Een kakofonie van stijlen, kleuren, hoogtes. En dan zij, stil en fier, die bekeken wordt. Uren mijmerend op het voordek verstrijken.

Er klinkt muziek, verkeer en sirenes. Het water klotst steeds rustiger tegen de romp. De zon zakt en avondkoelte glijdt over ons heen. De stad begint te schitteren en geeft speciaal voor ons een feestje. We slurpen het allemaal op. Met huid, oren, ogen en hart. Dit is uniek. Om nooit te vergeten. Dat wij dit kunnen samen.

Koersverandering

Wed, 30 Apr 2025 15:52:37 GMT

Daar zitten we dan. Met z’n tweeën aan dek, een kop thee in de hand. Het is donker en stil. Het water als een spiegel met slechts een paar boten dobberend om ons heen. Paul wijst naar de horizon. “Daar gebeurt het straks. Nog 30 seconden.”
Ik verwacht iets kleins, zoals een vuurpijl. “Zouden we überhaupt iets horen, denk je?”
“Geen idee’, fluistert Paul. ‘nog tien seconden, negen, acht…”

Maar dan… dat licht! Het is bizar. De horizon gloeit op als een versnelde zonsopkomst. En dan een flits, kaarsrecht omhoog. Quelinda trilt, de lucht barst open en roffelt wanneer de raket de geluidsbarrière doorbreekt. Wat een enorme kracht. Wat een magie.

Voor anker op de Intracoastal Waterway , kijkend naar een raketlancering vanaf Cape Canaveral, het is alsof de hemel ons weer laat zien hoe onbegrijpelijk bijzonder dit leven is. De hele ICW-route langs de Oostkust van Amerika blijkt vol te zitten met deze momenten. Een slingerende waterweg vol contrast. Van mondaine zomerhuizen tot verlaten kreken, van adrenaline tot verstilling.

Het onmogelijke mogelijk

We dachten eerst dat het voor ons niet mogelijk zou zijn. Quelinda is 20,5 meter hoog. Dat is te hoog voor de vaste bruggen. Maar door de antennes neer te klappen komen we nét onder de magische 65 voet. De diepgang blijft spannend door haar 2 meter 25.

Daarom varen we soms tussen Palm Beach en hoofdstad Washington over zee. Binnendoor lopen we drie keer vast, om precies te zijn. Twee keer komen we zelf los, met achteruit slaan of juist vaart maken. Paul aan het roer, ik met samengeknepen billen het stag vasthoudend.

De derde keer zitten we muurvast, een foute inschatting en misscommunicatie aan boord op een plek waar de brugwachter ons nog voor gewaarschuwd had. Gelukkig zijn daar Waveguide en Flegma, onze trouwe buddyboten met wie we de gehele route opvaren. Een staaltje samenwerking en een sleepje trekt ons vlot door de zachte modder waardoor we weer verder kunnen.

En als de route écht te ondiep wordt en we afhankelijk worden van de lokale kennis? Komt er net een sleepboot op ons af. “Hoe diep steken jullie?” vraagt hij.

“2 meter 25.” schreeuw ik de man toe over water.

“Volg mij maar, ik wijs jullie de weg.”

Koers verandert

En dan, tussen al die spanning door is er vooral de schoonheid van de Intracoastal waterway . Varend langs felgekleurde huizen waar Barbie graag zou willen wonen. Veelal met boten voor de deur. Mensen op paddleboards en vissers die enthousiast reageren. Het is een levend decor en soms voel ik me een zwaaiende koningin. En dan weer staart men ons angstvallig na wanneer we met 30 centimeter speling onder een brug door glijden.

Hoe noordelijker we komen, hoe meer de natuur verandert. Van blauw rivierwater, palmbomen en strandjes naar bruine oevers met naaldbossen. Van broeierige hitte naar mistige ochtenden met meer dolfijnen hier dan op heel onze reis.

Het zonnetje schijnt. Een loerende alligator zwemt langs de oever. Een rijtje zonnende schildpadden blijft onverstoord liggen op een omgevallen boomstam. Ik voel me rijk.

En dan, ineens, verschijnt meer en meer een verstillend landschap met wuivend dor gras, slingerende kreken en nestende vogels. Hier waan je je in de wereld van Waar de rivierkreeften zingen (Delia Owens, 2018), een verhaal dat me diep raakte. Het is precies in die stilte waar ruimte ontstaat. Voor eigen gedachten. Voor beslissingen.

Drie jaar wonen we nu aan boord. Meer dan 22.000 kilometer hebben we afgelegd. Stormen getrotseerd en zonsondergangen in ons geheugen gegrift. Gelachen en gehuild. Wat we beleven is moeilijk uit te leggen, zelfs aan onszelf.

En toch… ergens onderweg voel je het. Dat koers verandert. Niet abrupt. Niet uit onvrede. Maar vanuit een diep weten dat het tijd is voor iets anders.

Stilletjes te koop

Quelinda , onze Spaanse schone, drijvend huis, vervoermiddel, veilige haven en symbool van vrijheid. Ze liet ons de wereld zien en veranderde die van ons.

Nu staat ze stilletjes te koop. We nemen de tijd om de verkoop met liefde en aandacht te doen. Zoals we dat ook deden toen we haar voorbereidden op ons vertrek. Eén ding is zeker. Ze verdient opnieuw de oceaan. En iemand die net zo van haar houdt als wij.

Nog even is ze van ons. Zij, en dit leven.

Howdy!

Thu, 27 Mar 2025 21:11:11 GMT

Amerikanen die zijn zo overdreven, niet? ‘Hi, how are you doing?’ klinkt overal en altijd, maar het antwoord lijkt niemand echt te interesseren. Toch kan ik je zeggen, deze eerste indruk is bedrieglijk.

De eerste echte kennismaking met Amerikanen komt niet in de vorm van een praatje bij de supermarkt of de wasserette dit keer, maar in een noodsituatie op het water.

Na een stevige nachtelijke tocht van 180 mijl vanuit de Bahama’s naderen we West Palm Beach, Florida. De zeedeining en de stroming van de invaart zijn fors. We zijn blij dat we in de luwte van de rivier terechtkomen.

Terwijl de stad ontwaakt, maak ik, moe en voldaan, voorop het anker klaar. De wind trekt aan mijn haren. En dan hoor ik Paul’s stem zelfs boven de harde wind uitgalmen.

‘Charlotte, het gaat niet goed!’ schreeuwt hij. ‘Jan is gevallen. Hij denkt dat hij iets gebroken heeft. Ze hebben hulp nodig.’

Snel ankeren we Quelinda . Paul laat de bijboot zakken en vaart naar buddyboat Yulunga om te helpen. Erika, Jan’s vrouw, heeft mankracht nodig bij het laten zakken van de stroeve ankerketting. Intussen blijf ik aan boord en roep de Amerikaanse kustwacht op. Ik leg de situatie uit, geef onze coördinaten door en wacht op hulp. Hoe snel zal er iemand zijn?

Ik blijf standby op de marifoon en houd ons Amerikaanse telefoonnummer bij de hand. Nog geen tien minuten na het eerste contact is er een sheriff- en politieboot en niet veel later de ambulanceboot. De rust, efficiëntie en betrokkenheid van de hulpverleners zijn immens en even nodig.

Voorbereid op het onverwachtse

Gauw prop ik een rol koekjes, een banaan, een fles water en een warme trui in mijn rugzak. Wie weet hoe lang het zal duren voordat ik terug ben.

"Tot later, lief, doe voorzichtig," zegt Paul.

Ik stap op de tube van de ambulanceboot en neem plaats achter Jan. De verpleegkundige meet zijn bloeddruk. Het voelt vreemd om hier te zitten in plaats van Erika. Maar zo kan Erika Yulunga bewaken en bij hondje Zoë blijven. De brandweerachtige ambulance is indrukwekkend ingericht. Alles groot en breed. Ondanks de consternatie is het de wereld waarin ik thuis ben en die ik begrijp.

Een ongeluk zit in een klein hoekje, maar op zee en in een onbekende omgeving heeft het grote gevolgen. Hoe ga je verder als je nauwelijks kunt bewegen op een deinende boot?

Het herstel van de breuk in Jan’s arm zal een poos in beslag nemen en samen staan ze voor een lastige opgave.

’s Avonds terug aan boord staan ook wij weer op scherp. Want hoe goed zijn we zelf voorbereid op situaties als deze? We concluderen dat we onze condities en procedures goed op orde hebben. Een fijn gevoel wanneer adrenaline en hectiek hoogtij vieren.

Vriendelijkheid doet ertoe

In de dagen daarna wandelen we door West Palm Beach, langs spierwitte huizen met zuilen met bloeiende paarse regen en strak gemaaide gazons. De Amerikaanse vlag wappert voor de deuren in de stad van president Trump. Alles voelt als een filmset: de gigantische koffiebekers die als modeaccessoires worden meegedragen, de SUV’s die te breed zijn voor Nederlandse wegen, de pluizig geknipte poedels aan velours riempjes.

Mijn versleten zeilkloffie steekt schril af tegen de perfect gestylede Amerikanen hier in Florida, de sunshine state . Voor het eerst in lange tijd voel ik de behoefte om mezelf fancy te kleden. Mezelf op te maken. Ik heb zin in een bezoek aan de grote fashionoutlets en met een waaier aan tassen naar buiten te lopen.

Het maakt niet uit wie we aanspreken. En ik geloof zeker dat het verschil maakt dat we hier ons dagelijkse ding doen en niet de typische vakantietoerist zijn. De hulpverleners, de douanebeambte met begrip, die het geen probleem vond dat we een dag later inklaarden. De vrouw achter de kassa, vriendelijk vragend of we het vlees nog in een extra zakje wilden. De Amerikaanse zeilers die met liefde hun tips deelden. De man in het park, met niet meer dan een muziekbox als bezit. Iedereen is even vriendelijk en bereid te helpen.

Ja, soms is een ‘How are you?’ , de ‘Howdy’ slechts een beleefde groet. Net zoals wij ‘hallo’ zeggen wanneer we elkaar op straat passeren. Niet bedoeld om er uitgebreid bij stil te staan. Maar vriendelijkheid, zelfs als het vluchtig is, doet ertoe. En daar kunnen we in Nederland nog iets van leren.

En Jan en Erika? Die zijn intussen in Nederland. Herstel heeft tijd en comfort nodig. Yulunga is op weg per vrachtschip. Ze heeft nog nooit zoveel knopen gelopen.

En ook wij reizen verder. We kijken uit naar alles wat de Oostkust van Amerika ons nog meer te bieden heeft, howdy!

(Reageren hoeft niet, maar vinden we leuk!)

Bahamablauw

Wed, 05 Mar 2025 19:05:05 GMT

De Bahama's, een betoverende archipel ten noorden van Cuba en ten oosten van Florida, bestaat uit meer dan 700 eilanden en 2.400 Cays. Sinds 1973 is het onafhankelijk van Groot-Brittannië, maar politiek en historisch gezien, nog altijd nauw verbonden. Koning Charles is het staatshoofd.

De sfeer op de kleinere eilanden is kleurrijk en gemoedelijk, een scherp contrast met drukke hoofdstad Nassau, waar miljoenenjachten en giga cruiseschepen het sfeerbeeld bepalen. Overdag een bruisend geënsceneerd toneel, maar zodra de schepen vertrekken, blijft een uitgestorven decor achter. Na inkopen in Nassau gaan we dan ook gauw op zoek naar het echte Bahama gevoel.

Tijd om te spelen!

Al snel voelt het alsof we op een reusachtig meer zeilen. De beschutting van de eilanden, maakt dat de oceaandeining, waar ik vaak een hekel aan heb, wegvalt. Het is champagnezeilen! Kalme zee, stabiel briesje en energie voor tien. We hoppen van ankerplek naar ankerplek in een speeltuin vol verrassingen. Getijstromingen, ondieptes en passerende frontjes. Maar vooral onverwachts en adembenemend natuurschoon.

Zijn de Bahama’s wat de reisgidsen beloven? Absoluut! Het water is ongekend helder, met een kleurenpalet dat varieert van lichtgevend blauw tot kristalhelder turquoise, afhankelijk van lichtval en getijden. Bij zonsondergang neemt indigo het over en vloeit diep kobalt naar zwart. Warderick Wells Cay is daar het ultieme bewijs van. Het zand? Zacht als crème of juist de perfecte lichaamsscrub. Alles constant in beweging door eb en vloed. En het mooiste? Wij mogen hier spelen! En dat brengt ons bij een avontuur wat we niet willen missen.

De Thunderball cave. De grot dankt zijn naam aan de gelijknamige film van James Bond met Sean Connery in de hoofdrol. We liggen er vlakbij voor anker. Overdag zien we speedboten voor anker gaan en hordes toeristen als klapvee naar binnen klauteren. Dat besluiten anders.

‘We gaan bij hoog water vlak voor kentering. Dan zijn we waarschijnlijk de enigen.’ zegt Paul.

‘Goed plan. Maar ik vind het wel spannend.’ reageer ik.

‘Wat vind je spannend?’

‘Nou, dat ik er niet in kan klimmen maar door zo’n donker gat die grot in moet duiken. Ik kan niet eens zien waar ik uitkom.’

‘Vertrouw me maar. Het is maar een paar seconden. Ik wacht je binnen op.’

Ook wanneer alles in mij, nee zegt, vertrouw ik hem blind. Dit mogen we niet laten schieten!

Paul duikt eerst. Ik zie zijn flippers verdwijnen in een donker gat.

Even twijfel ik. Adem in, focus. Ik duik en laat me leiden door het licht. En dan volgt de beloning. Het is alsof ik ben losgelaten in een aquarium. Tientallen papegaai- en maanvissen en brutale, grijs-gele sergeant majoortjes die hun territorium verdedigen in kraakhelder water. Een grote schildpad zwemt onverstoord voorbij. Ik kom boven, haal adem en bekijk de betoverende rotskoepel waar de zon door een opening naar binnen valt en planten nog net niet het water raken. De kleuren, de rust, de magie... ik kan erom huilen.

Ritje in de wasmachine

De volgende ochtend liggen we alweer op een nieuwe plek en verkennen per bijboot de mangroven. Ik raak wederom niet uitgepraat over de turquoise kleur van het water. Pruttelend manoeuvreren we tussen de grazende schildpadden door en komen uit bij een smal strandje. Het ligt precies tussen twee rotspartijen waar een smalle zeestroom naar de woeste Atlantische oceaan leidt. We besluiten wat rond te scharrelen.

We zijn nog steeds met Jan, Erica en Zoë, twee zeilmaatjes met hun hond. We varen al een tijdje gezellig met elkaar op.

En dan ineens ben ik Paul kwijt.

‘Waar is Paul?’ vraag ik hen.

Beiden schouderophalend en rondkijkend zie ik dat ze het ook niet weten.

En dan zie ik hem verderop meegevoerd worden door de zeestroming. Ik schrik. Maar al gauw zwaait hij breeduit. Ik loop hem tegemoet door het water.

‘Heb ik van die Amerikaan daar,’ roept hij wijzend. ‘je springt er daarin en komt er hier weer uit. Gaat helemaal vanzelf!’

‘Mijn hemel, had je dat niet even kunnen zeggen?’

Mijn hart zit nog in mijn keel maar al snel ben ik om en gaan we allemaal. De kraakheldere draaikolk voert ons mee en spuugt ons weer lachend uit op het strand. Shroud Cays washing machine, onvergetelijk en misschien wel de mooiste plek.

Mooi geweest

Maar pas op in de Bahama’s! Voor je het weet ben je afgedreven. Kies kentering als het ultieme zwemuurtje. Ook is het water aanmerkelijk frisser dan in de rest van de Carieb. Als ik na een half uur snorkelen blauwbekkend met gevoelloze tenen en vingers aan boord stap, besef ik maar al te goed dat het tijd geworden is voor laagjes. Amerika zendt koelte.

Onze tijd in de Bahama’s komt ten einde en de laatste dagen voelen niet meer als een ontspannen maar als een psychologisch spelletje. De acht grote zuigvissen (remora’s) die aan Quelinda’s kiel hingen? Fascinerend! Net als de grote barracuda. Allebei waren we alert op de sinistere tandenkoning toen we probeerden het onderwaterschip aan te pakken. Maar met het idee dat we in elke beweging gevolgd werden, lukte het niet goed meer. Wanneer we horen over haaienaanvallen op toeristen op plekken waar wij zijn geweest, besluiten we dat het voor nu mooi is geweest. Het zijn van die momenten waarop de zee ineens griezelig wordt, terwijl ik dacht dat ik eraan gewend was.

Tijd voor een nieuw hoofdstuk. We zetten koers richting Florida. West Palm Beach is slechts 150 mijl verderop. De Golfstroom tilt ons richting de kust, en vlak voor aankomst hijst Paul de gastenvlag. Dit keer voelt het anders. De vlag is de laatste maanden overal in het nieuws, heeft een vreemde bijsmaak gekregen. Maar Amerika is meer dan zijn president. Wat wij nu voelen? Trots. We zijn op eigen kiel Amerika binnengevaren. Hoe gaaf is dat!

Veerkracht

Fri, 24 Jan 2025 18:55:00 GMT

De eindeloze zee strekt zich voor ons uit. De zeilen staan er strak bij en het laatste stukje Cuba verdwijnt achter de horizon, alsof het een afgesloten hoofdstuk is. Ik erger me zoals altijd aan de kriebelende haartjes in mijn gezicht en veeg ze weg. In tegenstelling tot het gevoel van Cuba, dat laat zich niet zo eenvoudig wegvegen.

Zelfs voor Cubaanse begrippen was het concertkaartje van nog geen 10 dollarcent goedkoop. Toch was het 19e-eeuwse Tomas Terry-theater, in het centrum van Cienfuegos, amper voor een kwart gevuld. En dat terwijl er een populaire band speelde. Het had ook niets te maken met de schoonheid van het gebouw. De marmeren vloeren en zuilen, de plafondschildering en de rode, velours podiumgordijnen met gele kwasten, straalden grootsheid en allure uit. Zelfs de door de coulissen vliegende vleermuizen deden niets af aan de charme. Waarom de meeste stoelen dan wel leeg bleven? Dat probleem ligt veel dieper.

Tamara, in haar vlammende fluorlegging en shirtje, begeleidt ons via een kronkelig zandpad naar het bootje om het meer met flamingo’s te bezoeken. Onderweg praat ze over haar leven. 'Mijn zeven katten krijgen eerst eten.'

Tamara werkt zeven dagen per week, voor 24 dollar per maand. Net als iedereen krijgt ze een basisrantsoen: een paar kilo rijst, wat bonen, een flesje olie en wat koffie. Daarnaast betaalt ze wat voor elektriciteit en water. Het huis kreeg haar familie van Fidel Castro. Maar als er iets extra’s nodig is, zoals medicijnen, wordt het ingewikkeld. Het is er niet of het is heel duur. Een spijkerbroek kost 20 dollar en een telefoon een heel jaarsalaris. Toen haar kaak ontstoken was, moest ze de dokter cadeautjes geven om geholpen te worden.

Een paar uur later bedanken we Tamara voor haar openheid en het schouwspel van de vele flamingo’s en gaan op weg naar de markt.

Boos op de gringo’s

Het verhaal van Tamara staat niet op zichzelf. We horen hetzelfde terug van Carloz van de casa waar we verblijven en de Engelssprekende Pedro uit het museum. Ze praten met een mengeling van trots, hoop en wanhoop. Wanneer we vragen wat Cuba zal helpen, is het antwoord voorzichtig maar overtuigd: ‘Een andere regering.’ een overheid die oproept tot marktwerking en democratie en zorgt voor een eerlijke verdeling van gelden.

Toch zijn er ook Cubanen die nog geloven in het huidige systeem. Die de propagandaverhalen aannemen en alle schuld voor de misère onder andere bij de Amerikanen leggen. De elektro ingenieur bijvoorbeeld. Hij was oprecht boos op de gringo’s terwijl hij probeerde om bankbiljetten van Che Guevara aan ons te verkopen. Maar zelfs die overtuiging leek fragiel, een façade die langzaam afbrokkelde onder de druk van de dagelijkse strijd om te overleven. De man had die dag nog niets gegeten. Het biljet met de door hem geadoreerde guerrillaleider erop mocht hij aan iemand anders verkopen. We waren blij met het gesprek en gaven hem kleingeld voor een Cubaanse pizza.

Via het park wandelen we richting markt. Vel over been duwt een jonge knul moeizaam een roestige rolstoel voort met een oude vrouw erin. Als we elkaar passeren, stopt hij en brengt zijn hand naar zijn mond. ‘ Comida, por favor, comida…’
‘No tengo nada, lo siento ,’ ik heb geen eten meer. Vanochtend gaf ik mijn laatste broodjes aan de roeier van het bootje en ons kleingeld zojuist aan de straatverkoper. Ik heb nu alleen nog een briefje van 50 dollar.

Niet veel later lopen we met twee plastic tasjes vol groente en fruit van de markt. De knul en de vrouw die ik wat had kunnen meegeven, zijn verdwenen. We beseffen ook dat we zojuist Tamara’s volledige maandsalaris hebben gespendeerd aan de weekvoorraad vitaminen. Hoe overleven mensen hier?

Ik zou meer willen doen. Echt helpen, maar heb geen idee hoe, en dat blijft knagen.

Puur met potentie

We vervolgen onze weg terug naar de casa . Een muur wordt blauw geverfd, iemand sleutelt aan een auto. Een dood speenvarken wordt met kokend water onthaard. “Lekker voor de feestdagen,” zeg ik glimlachend tegen de slachter.

Hij knikt trots. Hier vieren ze feest met geroosterd vlees, omringd door familie. En soms met een versierde kerstboom want dat mag tegenwoordig.

Het wordt donker op straat. En het blijft donker. Carloz heeft een lampje op batterijen klaargezet voor de deur van onze slaapkamer. Niet veel later klinkt er gejoel van de kinderen op straat. Er is weer elektriciteit en dus ook weer licht.

Hoe kon ik verbaasd zijn dat de theaterzaal zo leeg was? Het wordt ineens glashelder. Als je leven volledig draait om het vergaren van de meest basale behoeften, is er geen ruimte voor cultuur of zelfontplooiing.

En dat terwijl Cuba zoveel potentie heeft. Onder de grauwe sluier van verval en schaarste ligt een wereld vol puurheid en mogelijkheden: adembenemende natuur, rijke grondstoffen, en een zorgzaam, betrokken en veerkrachtig volk wat zijn uiterste best doet. Dat de Cubanen het leven graag anders zouden zien, is duidelijk.

We mochten als gasten een glimp van hun wereld opvangen. Het bijzondere? Mensen weten dat wij uit een compleet andere wereld komen, maar hebben daar geen oordeel over. Misschien omdat die wereld hen grotendeels onbekend is. Maar er is geen rancune, geen afgunst, geen jaloezie. Wat we wel zagen, was oprechte trots en onderlinge betrokkenheid. Mensen laten vol enthousiasme hun geliefde land zien en delen wat ze kunnen missen. In dit land hebben we misschien wel meer ontvangen dan waar ook. We voelden ons nooit bekeken, onveilig of ongewenst.

Bahama's, een spannende aanloop

Maar na vijf weken is het genoeg. Het ‘zijn’ in dit land is intens. De 340 zeemijlen naar de Bahama’s, gedragen door de warme Golfstroom, voelen bevrijdend. Deze krachtige zeestroom, die begint in de Golf van Mexico en als een snelweg langs de Oostkust van de VS naar Europa stroomt, geeft ons letterlijk een duwtje in de rug.

We kiezen de meest zuidelijke route over de Great Bahama Bank , een kalkstenen plaat midden in zee, die het water van de Bahama’s zo helderblauw maakt. Het is een unieke passage van 50 mijl, waar de diepte plotseling afneemt tot anderhalve meter onder de boot. We overwegen zelfs een nacht voor anker, maar een naderend front dwingt ons door te varen naar Nassau, waar we beschutter liggen.

De aanloop naar de Great Bahama Bank is spannend. Het zweet staat in mijn handen terwijl ik me stevig vastgrijp aan het voorstag, voorbereid op de kans dat we vastlopen of een rots raken. Elke donkere vlek in het water jaagt me op. Is het zeegras of koraal? Ik probeer het water te lezen, maar de wind en bewolking maken het onmogelijk contrasten te zien. “Ik weet het niet!” roep ik naar Paul, terwijl hij scherp de dieptemeter en snelheid van Quelinda in de gaten houdt.

Maar met elke mijl die we achter ons laten, keert het vertrouwen terug. De spanning zakt, en het voelt alsof ik eindelijk weer kan ademen, na weken vol overweldigende indrukken.

Vrijheid

Wed, 25 Dec 2024 21:07:33 GMT

Cuba verkeert letterlijk en figuurlijk in zwaar weer. Orkaan Oscar raasde eind oktober over het land, en daarna zorgde een aardbeving voor opschudding. Ook het regime roept vragen op. Er wordt gezegd dat er niets is: geen voedsel, geen brandstof. Sterk verouderde energiecentrales zorgen ervoor dat mensen vaak zonder stroom zitten. Basale levensbehoeften die wij als vanzelfsprekend beschouwen, ontbreken. Wat doet dit met de mensen? En wie zijn wij om daar nu de toerist uit te hangen? Kunnen we beter wegblijven of moeten we juist gaan?

Onze wens is om dit land met een open mind te bekijken en te begrijpen. Er zijn genoeg oordelen over Cuba, maar geef ons de kans om ons eigen beeld te vormen. Ter voorbereiding lezen we ons in, en dat helpt de situatie beter te begrijpen. In het kort wil ik die zoektocht graag met jullie delen.

De revolutie

De Cubaanse dictator Fulgencio Batista regeerde in de jaren '50 met harde hand. Onder zijn regime ontstonden extreme ongelijkheid en corruptie. Hij bevorderde de belangen van de Cubaanse elite en buitenlandse bedrijven, vooral uit de VS. De natuurlijke rijkdommen van het land, zoals suikerriet, tabak en nikkel werden uitgebuit, terwijl de Cubanen zelf in steeds grotere armoede leefden. Weerstand tegen zijn regime werd afgestraft met onderdrukking en geweld, wat het verzet tegen Batista aanwakkerde.

Twee vrijheidsstrijders, Fidel Castro en Che Guevara, gingen met geweer in de hand de strijd aan en zorgden in 1959 voor een ommekeer. Voor de Cubanen waren ze niet alleen bevrijders, maar ook symbolen van hoop en trots. Hun revolutie bracht tastbare veranderingen: het analfabetisme daalde, er werden ziekenhuizen gebouwd en er kwam gratis medische zorg. Het is dan ook niet verwonderlijk dat deze twee mannen diep in het hart van het volk werden verankerd. Ze symboliseerden vrijheid en rechtvaardigheid.

Maar er is ook een keerzijde. De idealen van vrijheid en gelijkheid botsten vaak met de realiteit van het autoritaire regime in een communistische, socialistische staat, waarin weinig ruimte was voor politieke oppositie of individuele vrijheid.

Cubaanse trots

Waarom zie je dan toch nog overal de beelden van Fidel en Che?

Het is een weerspiegeling van de trots op de Cubaanse identiteit en het verzet tegen buitenlandse inmenging. Vooral gezien de langdurige Amerikaanse handelsembargo's die het land sinds de jaren '60 economisch verstikken.

Tegelijkertijd speelde de Sovjet-Unie een grote rol in Cuba na de revolutie. Cuba werd een strategische bondgenoot in de Koude Oorlog. Dankzij Russische economische steun, zoals olievoorraden en de afname van Cubaanse suiker, kon het land jarenlang overleven. De val van de Sovjet-Unie in 1991 bracht Cuba opnieuw in een zware crisis met voedsel- en brandstoftekorten.

Op dit moment is de situatie nog steeds uitdagend. Het Amerikaanse embargo blijft van kracht en Russische steun, nu zelf in oorlog, vermindert. De onvrede onder jongeren groeit, en de roep om hervormingen wordt luider.

Met deze achtergrond in gedachten slaan we in Panama flinke voorraden in. We kopen wat we ter plaatse kunnen gebruiken om te helpen, maar ook zelfvoorzienend te blijven: voedsel, medicijnen, verzorgingsproducten en kleding. Maar wat staat ons te wachten in Cuba? Hoe zullen we dit land, met zijn geschiedenis en zijn uitdagingen, ervaren?

Tabak

Opgejaagd door onrustig weer op de Kaaimaneilanden beginnen we aan de tocht. De 420 mijl, naar het Noordwesten richting Mexico, begint onstuimig. Het waait 25-30 knopen en de deining is hoog. Golven raken niet alleen het gangboord, maar belanden ook in de kuip. Ik relativeer door te bedenken dat we dit weervenster nodig hebben. Het zorgt ervoor dat we eindelijk weg zijn uit de onrustige Caribische zee. We gaan als een speer en moeten door, want een front vanuit Amerika zal neerdalen op Cuba en het levensgevaarlijk maken om Marina Hemmingway binnen te varen.

Zodra we de westpunt van Cuba ronden, komt de zee tot rust. De wind verliest zijn kracht door het land, de golven nemen af. De motor moet aan. Het is vreemd om een nieuw land te bereiken en nog meer dan een dag langs de kust te varen voordat we aankomen. Maar deze kalmte, na de spanning en slapeloze nachten van de afgelopen weken, is precies wat we nodig hebben.

Langzaam pruttelen we langs de groene, heuvelachtige kustlijn. De stranden zijn zó wit dat ze bijna onaards lijken. Hier en daar vaart een enkel vracht- of vissersschip.

En dan ruik ik, waar ik altijd naar verlang. De geur van land.

In Suriname rook het alsof ik mijn neus in een zak verse potgrond stak—en hier ruikt het zoet, kruidig, rokerig. Tabak! Tegelijkertijd ruik ik ook iets zwaars, verbrande olie. Een geelgrijze rookpluim die tot in de verte over zee rijkt. Het is één van de energiecentrales van Cuba. Voor de Cubanen een constante bron van onzekerheid: kun je koken, wassen, of wel gewoon licht hebben?

Onze vrijheid ontnomen

In de verte komt de haven in zicht en wordt het drukker met vissersbootjes. Ik maak Paul wakker. De haveningang is nog rustig. We zijn veilig voor het naderende front. Een man in groene legerkleding met geweer en portofoon kijkt naar ons uit en meldt dat we voorbij varen. Weer anderen wachten ons op. Er volgt een kort, bescheiden "goede dag" wanneer de lijnen worden aangenomen en Quelinda wordt vastgelegd.

Er komen steeds meer mensen uit een blauw betonnen gebouwtje met roestige tralies. Alles wordt opgeschreven en gecontroleerd. De bootgegevens, onze paspoorten. Ik ga twee mannen voor bij de inspectie. Een onverwacht compliment volgt: Quelinda blijkt heel opgeruimd. "Dat zien we weleens anders!" zegt één van de twee.

Maar dan gebeurt wat ik had gevreesd. Alle satellietverbindingen worden ingenomen. Starlink mag niet meer gebruikt worden. Dat betekent geen internet, geen belletjes naar moeders en vrienden, en niet kunnen werken. Ik probeer tevergeefs uit te leggen hoe afhankelijk ik ben van die verbinding. De man blijft beleefd en begrijpt me zelfs, dat zie ik aan zijn ogen. Toch voert hij slechts de regels uit. In een wanhopige poging bieden we zelfs geld aan, maar hij weigert. Alles wordt in een zak gestopt en verzegeld met dikke tape en beschreven met stift. Pas als we het land verlaten, mogen we het weer gebruiken. De zak mag wel aan boord blijven.

Zo snel kan vrijheid dus ontnomen worden. De Cubanen én de toeristen mogen alleen gebruik maken van verbindingen die door de overheid gecontroleerd kunnen worden. Het voelt benauwend, beklemmend.

Al gauw stapt een volgende delegatie aan boord: een havenmeester, een dierenarts en een elektricien. We hebben te veel eieren, zo blijkt. In Cuba zijn ze op rantsoen. Na een gesprek over de zware omstandigheden in Cuba en het schamele maandsalaris om rond te komen, glimlacht de dierenarts bedachtzaam: "Die eieren, dat is ons geheimpje." Dan neemt hij de door hem gevraagde fooi aan. Hetzelfde geldt voor de andere twee mannen die de veiligheid in de haven garanderen en Quelinda voorzien van een met plakband aangepaste stroomvoorziening.

Eenmaal netjes op de ligplaats aan de betonnen kade voel ik me een beetje verloren. Opstandigheid vermengd met vermoeidheid. Ik moet eerst bijtanken. Pas dan kan ik mijn oordelen laten varen, relativeren en mezelf openstellen voor wat dit land vast nog meer is.

Een glimlach en een Mojito

Landen in een nieuw land kost tijd. Helemaal wanneer ik me realiseer dat we in drie weken tijd, Panama, de Kaaimaneilanden en nu Cuba aandoen, en we allebei vermoeid zijn. Maar wennen betekent ook exposure, en snel op pad gaan.

We pakken de toeristenbus naar Havana en gaan op zoek naar een Simkaart.

Al gauw leren we dat dollars beter niet gepind, maar op straat gewisseld moeten worden. Ik durf de bank hier crimineel te noemen, met een wisselkoers van 120 in plaats van 300 Cubaanse peso’s voor 1 dollar.

Havana, de grootste en tevens hoofdstad van Cuba, is overweldigend. De geur van riool, vermengd met zeelucht, gasdampen en paardenmest, dringt zich op. De straten zijn vol: mensen die hulp aanbieden, schrale kool en bruine banaan verkopen, bedelen of dat niet meer kunnen en met een rot been in de nattigheid liggen. Het grijpt me bij de strot.

Tegelijkertijd lijkt in deze stad de tijd te hebben stilgestaan en doet verderf zijn intrede. De felgekleurde oldtimers, leegstaande hotels, afbladderende verf, betonrot en herstel dat onmogelijk lijkt. Daaronder verscholen zit prachtige architectuur en klinkt de ritmische muziek met klanken uit de conga, trommel en piano. Op elke hoek biedt een glimlach wel een Mojito aan.

We lunchen in vervreemdende luxe op een piepklein balkonnetje en kijken hoe steltlopers in felle kleren voorbij dansen. De zon schijnt, en voor het eerst in maanden is de temperatuur aangenaam door de aanvoer van verkoelende Noordenwind. Aan het einde van de dag voel ik me een volgezogen spons die weer uitgeknepen moet worden en verlang naar rust.

Ossenkracht en duisternis

De autohuur kost 100 dollar per dag deze decembermaand. Een flinke aanslag op ons budget. Maar dat en de waarschuwing voor slechte wegen, weerhouden ons niet van een roadtrip door de vallei van Viñales, West Cuba.

Het is alles waard! Te paard rijden we langs glooiende velden, door klei en mul zand, en kijken op tegen hoge krijtrotsen. Ossen ploegen de rode aarde om, boeren zaaien yuca en tabak en oogsten bonen en maïs.

Zachtjes laat ik mijn billen over de gladde steen het water in schuiven. Zaklampjes markeren de plek. Juan heeft me verzekerd dat er niks raars zwemt in deze grot. Het water is ijskoud en kraakhelder. En dan gaat het licht voor even uit. Als ik mijn ogen sluit, is het net zo donker als wanneer ik ze open. Het is een duisternis zoals ik nog nooit heb ervaren, zelfs niet op zee.

De paradox

Via de tabaksfabriek en plantage Robaina in Pinar del Rio bereiken we moe en voldaan Maria’s casa. Ze is de 70 gepasseerd en heeft voor ons gekookt: sudderkip met een scheutje honing, zoals haar oma dat altijd deed. Alles smaakt even heerlijk. Ze verontschuldigt zich voor de stroomuitval en geeft ons een lampje mee voor de nacht. Ik zie de zorg op haar gezicht als ze vertelt over de inflatie, het tekort aan medicijnen, en de dagelijkse strijd om rond te komen. Maar dan glimlacht ze weer. Ze houdt van haar land, want hier helpt iedereen elkaar. ‘En jullie? Jullie moeten vooral genieten,’ zegt ze.

Ik lig wakker. Een waterpomp die aanslaat, een blaffende hond. De stilte is nooit volledig, net zoals de indrukken van dit land zullen zijn. De paradox is voelbaar, een land dat nog steeds droomt van vrijheid, maar worstelt met de prijs die daarvoor is betaald.

Onvoorspelbaar

Wed, 04 Dec 2024 16:58:46 GMT

De omstandigheden bepalen het tempo, en wij passen ons aan. Ineens, is daar dat gekoesterde weergaatje. Verre van ideaal, weermodellen worden het maar niet eens, maar het is een kans. Een kans om noordwaarts weg te zeilen uit een land waar we haast vastgeroest zijn. Wegkomen uit Panama is niet eenvoudig. Het ligt aan lagerwal. Hier heerst óf geen wind, óf tegenwind. En de zee verkeert nog altijd in de afterparty van het orkaanseizoen.

Squalls

De eerste 72 uur van onze vijf daagse tocht, bromt de motor. Een klein zeiltje helpt in te slingeren. De Japanse noedels smaken goed ondanks de katterigheid. Het is wennen aan de deining na zo lang niet op zee te zijn geweest en het is druk. Op onze koerslijn vele grote zeeschepen die net als wij de ultieme route proberen te vinden.

En dan, op dag drie gaat de motor uit. Eindelijk is er wind. En hoe! Het is alsof we een test krijgen van de meester, de zee himself . Squall na squall , ministormen, doorstaan we.

Op onze hoede

De zeilen zijn aangepast op overleven. De fok is een klein driehoekje, het grootzeil net groot genoeg om niet te veel kracht te vangen en zo comfortabel mogelijk voorwaarts te gaan. Even ontspannen en daar gaan we weer. Je ziet ze aankomen: wolken die in een mum van tijd veranderen van grijs naar inktzwart. Een muur waar we niet omheen kunnen. Een golf van wind die zichtbaar over het water naar ons toe rolt. Hoeveel? Dat weten we pas als het ons raakt. En dan is daar dat moment van ondergaan. Binnen een paar seconden, windvlagen van 20 tot 35 knopen (windkracht 5 tot 8) die Quelinda voortstuwen en ons doen schrap zetten. En dan die vervreemdende stilte. Geen wind, een vlakke zee, alsof alles even pauze neemt voor de volgende fase; regen. Met bakken valt het. Zo doorstaan we elke bui. We zijn gestopt met tellen maar voortdurend op onze hoede.

Kippenkracht en angst

Steeds zoek ik naar tekenen, naar patronen die me iets vertellen over wat voor ons ligt. Dat lukt me goed maar ’s nachts? ’s Nachts is alles anders. Deze passage geen maan, alleen een inktzwarte leegte en een eenzame ster. Geen referentiepunten, geen houvast. En als ik dan alleen in de kuip zit dan voel ik het soms opkomen: angst. Na al die mijlen went het niet. Wat als ik dit niet aankan? Mijn kippenkracht haalt het niet bij die van Quelinda … Wat als ik iets verkeerd inschat? Op die momenten roep ik Paul. Samen wachten we af wat komen gaat.

En de oceaan? Die weet inmiddels ook niet meer welke kant ze heen deint. Een wasmachine en continue geslinger. Als het even kan neem ik als eerste een douche op het achterdek. De wind die over mijn natte huid blaast is verkoelend. Ik blijf nog eventjes zitten. Genietend van dat beetje comfort.

‘Nog tien minuutjes.’ Roept Paul.

Er wacht iets lekkers. Het is me gelukt om pizza te maken voordat we de laatste nacht ingaan. Met echt deeg, verse kaas en tomaatjes. Het zijn deze kleine momenten die het uitgeput zijn, verzachten. De moraal hooghouden. Want we moeten door, door totdat we er zijn.

Na 5 dagen en 5 nachten op zee, 1157 kilometer varen, bereiken we de Kaaimaneilanden.

Thuiskomertje

Thu, 24 Oct 2024 22:01:43 GMT

“Oh nee,” verzucht Jorge, onze vertrouwde taxichauffeur. Hij had het al eerder opgemerkt, het subtiele trekken aan het stuur, maar nu is het onmiskenbaar. In stilte hoopte hij de jachthaven van Shelter Bay Marina te kunnen bereiken en het probleem daar op te lossen. Maar het schrijnende geluid van de velg die over het ruwe asfalt schraapt, gaat intussen door merg en been. Jorge mindert vaart, wacht tot hij een opening in de dichte begroeiing ziet, en stuurt de auto behoedzaam de smalle berm in.

We stappen uit in de schemering van de vallende avond. Om de reserveband tevoorschijn te halen, moet eerst 46 kilo ruimbagage uit de achterbak worden getild. De stevige, harde koffer leggen we eerst neer en daarna stapelen we de zachte tassen er bovenop om te voorkomen dat ze in de modderige berm terechtkomen.

Tijgermuggen

De noodband die hij met trots tevoorschijn tovert, lijkt wel een formule 1 band zo glad. Er is geen enkel profiel meer zichtbaar. Omdat de velg kleiner is dan die van het voorwiel en daar dus niet past, wordt Jorge inventief. Het achterwiel gaat naar rechtsvoor waar het lek was en het te kleine thuiskomertje neemt de plek rechtsachter in.

De zwoele warmte valt als een sluier over ons heen. Zweet parelt alsof we in de sauna staan. Binnen mum van tijd worden we belaagd door muggen die zich gretig tegoed doen aan ons bloed. Gauw graai ik naar muggenspray als zelfs Jorge onrustig wordt. Want rondvliegende tijgermuggen die dengue, knokkelkoorts, overbrengen is hier geen uitzondering. Daar wil je niet mee besmet raken.

Bijna thuis

Daar sta ik dan, mijn telefoon omhooghoudend om Jorge en Paul bij te lichten. De zoete geur van Panama hangt zwaar in de lucht, terwijl de vogeltjes een laatste concert fluiten voor de nacht hen tot stilte dwingt. Met een oude, roestige krik en enthousiasme klaren de mannen binnen twintig minuten de klus.

Langzaam en voorzichtig zet Jorge de auto weer in beweging. De donkere weg strekt zich uit door de jungle. Terwijl we verder rijden realiseer ik me dat we bijna thuis zijn. Thuis in een compleet andere wereld dan de wereld waar we gisteren nog van wegvlogen.

Dat wordt mooi!

De zomer in Nederland heeft ons dit jaar zoveel goed gedaan. Dit keer geen verdriet, maar volop genieten van het warme weerzien met familie en vrienden. Elke omhelzing een thuiskomen, in elk gesprek weer dichter bij elkaar. De kroon op deze zomer was het moment dat we de sleutel in handen kregen van ons nieuwe huis, gekocht terwijl we nog aan de andere kant van de wereld zaten. Het voelde als een belofte van iets nieuws, iets vast, van steen. We hebben keihard gewerkt aan de verbouwing. Niet gemakkelijk, maar met elke geplaatste muur, elke schroef en verfstreek groeide ons gevoel van trots en dankbaarheid. Wat wordt dat een mooi thuis!

Door de golven gedragen

Eenmaal terug in Panama voelt het alsof we aan de terugreis naar Nederland zijn begonnen. Waar je normaal in één dag met de auto of het vliegtuig weer thuis bent, gaan we met weer, wind en seizoenen als onze gids, langs de Cayman-eilanden, Cuba, de Bahama’s en de oostkust van Amerika. De geur van zout water, het zilte op onze lippen en de eindeloze horizon als onze begeleiders. Het Vrijheidsbeeld in New York zal ons laatste piketpaaltje zijn voordat we in juli aan de grote oversteek van de Atlantische Oceaan beginnen. Terug naar Nederland, gedragen door de golven.

Time out

Fri, 10 May 2024 04:50:43 GMT

‘Ben er klaar mee.’

Met die woorden komt Paul me tegemoet met de dinghy. Vanochtend hadden we een slechte start samen. Mot om onbenulligheden. Allebei behoefte aan eigen ruimte. Paul had me met veel plezier op de kade afgezet en ik was nog veel blijer met vaste grond onder mijn voeten. Weg van het geklauter aan boord en gezoem van ventilatoren. IJskoude kokoslimonade, al wandelend plaatjes schieten en boodschappen doen, daar had ik zin in! Dat maakt me altijd weer blij. Na een paar uurtjes had ik alles gedaan wat ik wilde en mijn frustratie achtergelaten. Bij Paul ging het anders.

Smerig en bezweet pakt hij mijn volle tassen beet. ´We kunnen geen water meer maken. Die kutgenerator is weer stuk. ´

´Wat!? Alweer? Hoe kan dat nou?’ Dit is de tweede, dure motor in nog geen twee jaar tijd.

‘Ja, zeg jij het maar. Naar zijn grootje, het lager is kapot. Ik weet het niet meer Charlotte. Ik ben er zo klaar mee. Misschien moeten we de boot maar gewoon verkopen en een ticket naar Nederland boeken.’

‘Wat? Quelinda wegdoen?’ Dat zal toch niet. Zeker niet uit zijn mond.

´Klotehitte hier ook. Werkelijk alles gaat stuk. Weken onderhoud gedaan en weer lopen we achter de feiten aan op een plek waar niets te krijgen is. En dan heb ik het nog niet eens over wat dit geintje gaat kosten.’

Wat moeten we toch?

De verantwoordelijkheid om Quelinda in goede conditie te houden en een voortdurend onbestemd gevoel, zuigen hem leeg. Vertrouwen wat juist comfort geeft en ons steeds weer in staat stelt nieuwe uitdagingen aan te gaan, is er even niet meer. Iets wat bij mij al langer speelt om meerdere andere redenen. Ik weet even niet wat ik tegen Paul moet zeggen. Beter ook maar van niet.

In stilte varen we terug naar Quelinda die grotendeels in de vaargeul ligt omdat we bij aankomst de bodem raakten en niet meer dichter naar de kust durfden. Ik berg de boodschappen op en zet een kan verse koffie. Wat moeten we toch?

Wegjagen gaat niet

Heus, ik hoor je denken. Wat hebben die twee eeuwige vakantievierders nou te zeuren?

Want inderdaad, Isla Providencia is kneuterig leuk. Onzichtbaar op de kaart maar kleurrijk. Bijna iedereen spreekt Engels en er waait een Jamaicaanse vibe over. Niet alleen dat. In 2020 verwoestte orkaan Iota nagenoeg alles. Met man en macht en Colombiaans overheidsgeld werd alles herbouwd. Werkelijk alles is nieuw. En de sfeer? Dat is er eentje van ons kent ons.

Elke dag vaart een vrachtscheepje met goederen voorbij en al gauw kennen we de laders en lossers nadat we voor hen een afgevallen lading groene kolen uit het water wisten te vissen. Of het nu bij de bakker, aan de kade of de supermarkt is, overal zien we dezelfde mensen en dat al na een paar dagen.

De zoon, van de agent die ons door douane en immigratie loodste, verhuurde ons zijn scooter. Een rijbewijs hoefde hij niet te zien en borg was ook niet nodig. ‘Je kan wel rijden toch?’ Was het enige wat hij vroeg. Het sleuteltje zat er nog op. Criminaliteit staat niet in het woordenboek.

Maar de belangrijkste reden om vanuit Panama, in twee dagen aan de wind, hiernaartoe te koersen was de onderwaterwereld. Helder en rijk met diepe kloven. Steile onderwaterwanden met immense, verscholen krabben en een spierwitte zandbodem waar we tussendoor zweven. Het is de habitat van de rifhaaien. De tientallen reuzenjagers zwemmen zo dichtbij dat we de huid zien glanzen en we nagestaard worden. Het is bijna eng. Maar ik weet dat ik ze niet mag wegjagen met mijn armen. Die zitten veilig onder mijn oksels geklemd om niet voor visje te worden aangezien.

Quelinda verkopen?

Precies, daarom is het ook zo dubbel. Waanzin is het. De voortdurende uitdaging van het reizen en een leven aan boord. Het is energie gevend en tegelijk een lek.

‘Hier lief. Je koffie.’ De rest van de middag praten en zwemmen we wat.

Het punt van verzadiging is na twee jaar zeilend op reis bereikt. De generator die stuk is, is slechts de spreekwoordelijke druppel.

Wat is er nodig? Wat gaan we doen?

Quelinda verkopen, dat zou kunnen. Instant rust aan ons hoofd. Maar dat is wel heel rigoureus en voelt als vluchten. Bovendien is ze een fantastisch schip!

Quelinda op zeetransport naar IJmuiden dan? Prijzig maar makkelijk want dan is ze binnen een aantal weken weer terug in Nederland. Einde werelds avontuur. Voor beide opties geldt dat we een groot deel van de reis dan niet meer maken. Overslaan waar we juist naar uitkijken. Dat is gek. Via Cuba, de Bahama’s en de Oostkust van Amerika naar Ierland en Schotland met als kers op de taart de aankomst in Nederland volgend najaar, dat is wat we willen.

Verwonderen in plaats van verwelken

Misschien biedt de geplande vakantie in Nederland uitkomst? Drie weken weg van de boot, de verlammende hitte en de voortdurende aaneenschakeling van verandering en onvoorziene omstandigheden. Even naar het bekende en geliefde van Nederland. De gedachte alleen al doet ons goed. Rust is waar we naar verlangen.

De aankoop van ons huis geeft een extra zetje. Zo ontstaat het idee om een langere reispauze in te lassen. Quelinda gaat tijdens het orkaanseizoen in Panama op de kant en wij nemen letterlijk en figuurlijk afstand van ons reizende bootleven.

We gaan de batterij weer opladen om ons avontuur af te maken op een manier die goed voelt. Verwonderen in plaats van verwelken. Je kent het wel, die mooie plaatjes op social media met de zongebruinde blos en een instant vakantiegevoel waardoor je haast niet begrijpt dat we het nu even spuugzat zijn.

Verk(n)ocht

Sun, 31 Mar 2024 19:41:14 GMT

Dit mag gewoonweg niet aan onze neus voorbijgaan. Verstandelijk probeer ik heus te beredeneren dat als het niet lukt, er vast weer iets anders op ons pad komt. Maar wat dan? Het is een gedachte die me zolang als we op reis zijn, onzeker maakt en bezighoudt.

Het staat in een oud straatje met leilindes voor de deur. Aan het park, in het centrum. Notabene vorig jaar, toen we in Nederland waren, hebben we nog briefjes bij de bewoners in de bus gedaan om ons enthousiasme kenbaar te maken. Al 20 jaar willen we daar wonen en zo graag oud worden. En nu staat er prompt een lieflijk geveltje te koop.

Dromen, durven en doen. De spreuk gaat opnieuw op. Net zoals toen we besloten op wereldreis te gaan. Huis en banen vaarwel durfden te zeggen. En nu is het dit wat ons in complete verwarring brengt en ons uit de comfortzone rukt. Hier, aan de andere kant van de oceaan, waarin alles onmogelijk lijkt.

Spieren verzuren. Zweet gutst van ons voorhoofd terwijl we Quelinda’s romp poetsen en gedachten proberen te verzetten. Tegelijk onderzoeken we de mogelijkheden voor een aankoop. De huidige run op huizen en de biedingsmarkt is helemaal nieuw voor ons en allebei hebben we sterk de indruk dat we in die methode niet goed zijn. De Panamese warmte stijgt naar ons hoofd. Met steun van vrienden en familie lukt het ons een opening te vinden.

Mama, Hennie en een vriendin zullen gaan bezichtigen terwijl wij digitaal meekijken. Nog zes hele dagen wachten, het lijkt een eeuwigheid. Intussen stroomt de agenda van de makelaar vol met andere nieuwsgierigen. We zijn op van de zenuwen en bang voor kapers op de kust. Wat nou als iemand ons voor is? Steeds onrustiger wordend, zien we maar één optie. We brengen nog voor de bezichtiging een bod uit. En dan begint het wachten. We doen geen oog dicht.

Reactie! De verkoper is enthousiast maar vindt dat we eerst moeten gaan kijken. Het voelt als een opluchting en teleurstelling tegelijk. Het geeft ons tijd maar gooien we niet onze ruiten in nu anderen weten dat er een geïnteresseerde koper is? Gekmakende gedachtes die zo ver weg nog erger lijken.

Daar zitten ze samen. Mama en mijn vriendin. Dikke winterjassen aan, lachend op het tuinbankje onder een roze bloeiende magnolia. Het telefoonschermpje schudt alle kanten op terwijl wij proberen mee te kijken. Ze vinden dit plekje helemaal geweldig. Zij begrijpen ons. Weten welk gevoel goed moet zijn om daar te kunnen wonen. Hennie, mijn bonusvader, is bouwkundig goed onderlegd en bekijkt alles minutieus. Er lijken geen onoverkoombare zaken. Met nog meer overtuiging dan de eerste keer, ligt drie uur later opnieuw het bod op tafel.

Het verlossende woord

De dag erna, een week nadat het huis de verkoop in ging, komt het verlossende telefoontje.

‘Ik mag jullie feliciteren! Het is van jullie!’

Ons geluk kan niet op! Ik haal meteen bubbels en leg ze nog even koud. Die avond proosten we, met Machiel en Liselotte van zeilboot Pitou , op de aankoop en nieuw geluk.

Hoe nu verder? Gaan we de reis versnellen? Nee, het is hier nog te mooi. We bereiken bijna het meest westelijke puntje van onze route. Morgen zetten we zeil naar het Colombiaanse Isla Providencia, vlak voor de kust van Nicaragua. Het schijnt dat je er fantastisch kunt duiken. Daarna varen we terug, naar de Panamese eilandengroep Bocas del Toro en de haven waar we nu liggen. Daar laten we Quelinda achter voor een kort bezoek aan Nederland. Een reis die toevallig al gepland stond. Want we zouden mama verrassen voor haar verjaardag. En nu zien we dan ook nog voor het eerst ons nieuwe huis. Dubbel feest!

3,5 jaar reizen

In november, na het orkaanseizoen, koersen we richting de Oostkust van Amerika. Voor anker bij het vrijheidsbeeld, dat is nog een piketpaaltje waar we van dromen. We gaan extra genieten van de tijd die weer en wind ons zal geven. In de zomer van 2025 volgt de oceaanoversteek naar Europa en hebben we er een onvergetelijke reis van 3,5 jaar op zitten. Tijd voor een nieuw hoofdstuk.

Lunch

Thu, 07 Mar 2024 20:45:20 GMT

Na een indrukwekkende rondwandeling door Ustupu, het grootste dorp van de Guna Yala, vraagt Iniquilipi aan ons en de familie Topaas of we blijven eten. Iniquilipi, een van origine Guna man, woont in Panama-Stad en is hier samen met zijn vrouw en dochter op vakantie bij zijn moeder en zus. We ontmoetten hem aan de steiger en hij gaf ons een warm welkom. Vandaag heeft zijn moeder iets speciaals klaargemaakt. Het zou een eer zijn om dat met ons te delen.

Guna´s zijn dol op het visgerecht. De jonge visjes van een soort zalmachtigen, hooguit een paar centimeter groot, groeien op in het rustige water van de nabijgelegen Surghandi rivier. Ze worden gezien als een geschenk van moeder natuur. Nog voordat ze groot genoeg zijn om naar zee te zwemmen, worden ze in netten gevangen en gerookt. Guna’s delen het gerecht met elkaar. Het is zo bijzonder dat het zelfs wordt opgestuurd naar familie in Panama.

Vorig jaar was de vangst minimaal. De zee geeft niet meer zoveel maar neemt steeds meer wordt gezegd. Er is minder vis, verbleekt koraal en eilandjes die onbewoonbaar worden of wegspoelen. De Guna’s zien de klimaatverandering met lede ogen aan.

Spruitjesgevoel

Ik bekijk het diepe bord en voel aan de rand. Lauw, met troebel water en stukken gekookte bakbanaan. In het midden drijft iets in de vorm van een lekkerbek. We mogen beginnen. Als ik het stuk met mijn vingers voorzichtig uit elkaar trek, zie ik zwarte puntjes tussen wit vlees. Het zijn de oogjes van de honderden samengeperste visjes. Ik neem huiverig een hap en zie de Guna familie in mijn ooghoeken verwachtingsvol kijken. Het is taai, melig en rokerig. Ik lach en knik goedkeurend maar krijg het ‘spruitjesgevoel’.

Daar zat ik dan. Voor straf, snikkend op de trap in de gang. Vijf koude spruiten, voor elk levensjaar één, weggeschoven naar de rand van mijn bordje. Maar ik vond een uitweg. Eén voor één drukte ik de stinkende kooltjes door het iets te grote gat in de trap waar de verwarmingspijp naar de kelder liep. Briljant! Voor ik het wist waren ze weg. Vrolijk was ik met mijn lege bord terug naar papa en mama gehold voor het toetje.

Ik, die vrijwel alles lust, krijg het bord met vissoep haast niet weg en zou het liefst opnieuw een uitweg zoeken. Kan ik het wegmoffelen? Onmogelijk. Laten staan? Geen optie.

Niemand van mijn tafelgenoten trapt erin dat ik maar een kleine eter ben wanneer ik zeg dat ik wil delen. Het limoensap dat ik eroverheen kan sprenkelen maakt het beter.

De kinderen van Topaas en de Guna kleintjes, krijgen iets anders. Zij moeten tenslotte nog groeien en verdienen het allerbeste eten. De zwager van Iniquilipi toont ons trots een foto van het gisteren geschoten hert. Daar komt de kindersoep. Kraakbeen, vet en fijngemaakte stukjes vlees in water met aardappel en banaan. Ongezouten en zonder kruiden. Ik ben ineens blij met mijn stuk van visjes.

Ondanks dat ik het niet lekker vind en er kinderlijk maar onopvallend onderuit probeer te komen om het op te eten, is het in vergelijking met vroeger allesbehalve een straf. Hier zomaar zitten, samen met Paul en lieve zeilvrienden en deelgenoot zijn van het leven van de Guna Yala indianen, dat is heel bijzonder. Ik voel warmte en dankbaarheid. Voordat we op reis gingen durfde ik momenten als deze alleen maar te dromen.

Heb jij dat gedaan?

‘Gatverderrie. Charlotte kom eens hier!’

Ze zei geen Lotje. Dat beloofde niet veel goeds. Wekenlang had mama zich afgevraagd waar de nare geur in de kelder toch vandaan kwam. Totdat ze me riep en de beschimmelde spruitjes op een hoopje aantrof in het hoekje van de bovenste plank.

´Wat is dit voor viezigheid? Heb jij dat gedaan?’

‘Mama, ik zei toch dat de spruitjes vies waren.’

Indianenverhalen

Tue, 30 Jan 2024 12:50:25 GMT

Heb jij dat ook weleens? Een heldere, haast kinderlijke ingeving? Zomaar iets eenvoudigs waar je nooit eerder bij stilgestaan hebt? Tot dat ene moment. Het kan een ding, een woord, een naam zijn…

Het komt vast door de rust die ik ervaarde toen ik de kokosnoot open maakte. Geen gedoe meer met een hamer, theedoek en een hoop splinters zoals vroeger thuis. Maar gecontroleerd en geleerd hier in de Caribbean. De noot links in de hand langzaam ronddraaiend en met rechts en de achterkant van een groot mes over het midden tikkend totdat het open splijt.

Ik staar naar de twee bruine helften met spierwit vruchtvlees. Het lijkt precies op een Bounty reep! Ineens realiseer ik het me. Dáár heeft de fabrikant het idee natuurlijk van! Vroeger vond ik de reep al heerlijk. Dan knabbelde ik de chocolade van de buitenkant waarna mijn vingers natuurlijk vreselijk plakten. Mijn vader probeerde me tevergeefs te overtuigen dat het beter was voor de smaakbeleving hapjes in zijn geheel te nemen.

‘Een stukje paradijs op aarde’, zo luidde de slogan van de reep die vernoemd is naar de Bounty eilanden bij Nieuw-Zeeland. Zo ver zullen wij met Quelinda niet gaan. Maar waar we nu voor anker liggen? Dat is heus een Bounty- waardig, paradijselijk eiland!

Paradijsje op aarde, of toch niet?

Hier op Coco Banderas Cays ligt zand, zo zacht, net nep. Een plaatje uit de reisgids om bij weg te dromen. Ritselende palmbladeren en zeeschelpen met roze binnenkanten spoelen aan vanuit een azuurblauwe zee alsof het gewoon is. Dit eiland is één van de ruim 350 eilandjes van de Guna Yala, voorheen San Blas. Officieel hoort het bij Panama maar sinds de revolutie, nu 99 jaar geleden, voeren de Guna Yala indianen eigen regie.

Mangroven, palmboomeilanden en drukbevolkte dorpjes midden in zee wisselen elkaar af. In totaal wonen er zo’n 55.000 mensen. Het oogt als een paradijsje op aarde. Of toch niet? Nou, soms wel en dan weer allesbehalve.

De Guna Yala is tot dusver het mooiste maar niet het gemakkelijkste vaargebied. Het gebied ligt in de Caribische zee aan lagerwal. De oceaan stuwt ons voortdurend gewillig richting kust en de wind blaast meestal uit verkeerde hoek. Wat zeilen, zonder opkruisen en tegen golven in stampen, haast onmogelijk maakt. De motor gaat dan ook regelmatig aan en ondanks onze ruime hoeveelheid diesel zijn we blij dat we onderweg nog wat konden scoren. De ruim twee dagen van Colombia naar hier zonder goede wind hadden aardig ingehakt in de dieselvoorraad.

Hier, tussen de uitgeholde, varende boomstammen door, voelt de ronkende motor vreemd. Het geluid en de geur zijn een inbreuk op de pure omgeving. Tegelijk is het een betrouwbare partner die ons, tussen riffen en brekende golven, veilig naar de volgende ankerplek loodst. Het gebied is imponerend, rauw en puur in alle opzichten.

We hebben geluk. Aan het begin van de Guna Yala spreken we af met Topaas , een Nederlandse zeilboot die ook richting Panama vaart en later de Pacific op zal gaan. Martin en Ilke hebben we op de vertrekkersdag in Nederland ontmoet en onderweg zijn we ze met hun vier kinderen meermaals tegengekomen. Samen opvaren is niet alleen gezellig. Met elkaar stappen ondernemen geeft net dat beetje extra zelfvertrouwen wat je soms nodig hebt om van gebaande paden af te durven wijken. En dat is niet alleen tijdens het zeilen.

Zijn we wel welkom?

Voor het eerst met de bijboot naar de kant pruttelen en een dorpje binnen wandelen is zo’n moment. Hoe zal het zijn? Waar mogen we ons bootje neerleggen? Bij die boom of toch maar op het strandje? Zullen we er welkom zijn?

In afwachting van Topaas hebben Paul en ik de tijd om de spreekwoordelijke kat uit de boom te kijken. Een ulu, een boomstamkano, peddelt voorbij. De man zegt gedag en werpt een handlijntje uit voor het avondmaal. Kinderen spelen bij de waterlijn. Een jongen, neemt voor zijn hut plaats op een boven het water hangende autoband, schuift zijn blote billen over de rand en laat een drol in het water vallen. Ernaast klotst heengedreven plastic en ander vuil tegen de kade. Ieders behoefte gaat rechtstreeks de zee in. Net als bij ons. Soms is het luxer. Houten hutjes op palen in zee met een gat in de vloer. De vroegere po buitenshuis komt hier weer tot leven.

Topaas is intussen gearriveerd. Ook bij hen is het inklaren, in het onstuimig gelegen Obaldia, soepel verlopen. De goedkeuring om door Panama en de Guna Yala te reizen is binnen. En hier in het nabijgelegen Puerto Permé, een klein achter rif verscholen baaitje met meer dan genoeg vis voor de rondvliegende pelikanen, kan het avontuur beginnen.

Eenmaal geïnstalleerd varen we de bijbootjes het strand op om het dorpje te verkennen. Bij de voetbaltribune en een drassig veldje schuilen we voor de regen. Regen is hier nooit koud, eerder verfrissend. Modderige zandpaadjes met bananenbomen en kokospalmen leiden ons naar de bewoonde wereld. Mensen komen ons tegemoet. ‘Ola!’ Het wordt de komende weken het door ons meest uitgesproken woord.

Nieuwsgierige, vriendelijke en ook gereserveerde gezichten kijken ons aan. We zijn blonde reuzen. De Guna Yala indianen zijn één van de kleinsten mensen ter wereld. Pezig, krachtig gebouwd met gitzwart haar. Vrouwen dragen een traditionele mola. Een katoenen, uit laagjes bestaande, geborduurde doek gedragen om hun middel. Er kunnen verschillende symbolen op staan. Een vrucht, een vis, een vogel. Elk met een eigen betekenis. Om handen en onderbenen worden circulaire rijen kraaltjes gedragen. Mannen en kinderen dragen ‘gewone’ kleding. En de allerkleinsten? Schattig geborduurde luierachtig broekjes als je geluk hebt dat te zien. Ik zou zo graag foto’s maken, maar dat willen ze liever niet.

Het pad naar het dorpje gaat op in zijn omgeving. Aangeveegde, aarden straatjes zijn opvallend schoon. Er is ook afval, vooral plastic valt op, maar dat ligt verzameld aan de buitenrand van het dorp. Guna’s wonen in hutten gemaakt van wanden suikerriet, bamboe, hout en een enkele keer beton. Daken bestaan uit palmbladeren, soms uit golfplaat. De sfeer is kalm. Stress lijkt ver weg.

Overal hangen lijntjes met wasgoed en liggen maiskorrels en cacao op kranten te drogen. Rokende vuurtjes en bungelende hangmatten. Alerte katten en honden die de neus opsteken. Dieper uit het bos komt een man vandaan gelopen met een zak geschoten wild. De ezel brengt kammen banaan mee terug.

‘Ola!’ klinkt het dan weer. Een groet uit elke hoek. Kinderen wandelen nieuwsgierig mee of maken een ommetje om ons nog een keer te kunnen bekijken.

We voelen ambivalentie. Zoveel mogelijk zien en ervaren maar geen indringer in deze ongerepte indianenwereld willen zijn. Aapjes kijken, dat mag het vooral niet zijn. Maar hier, aan de oostelijke zijde van de Guna Yala lijkt het wel andersom. Juist wij worden bekeken! En dat is een gekke gewaarwording.

Door de regen is het stervensbenauwd geworden. Bij het dorpswinkeltje kopen we koude, mierzoete limonade nadat we gevraagd hebben of het wel mogelijk is. Soms is er alleen genoeg voor de mensen zelf. Heel veel meer dan rijst, meel, tonijn, eieren en zeep is er niet te koop. Dat wisten we. Quelinda is afgetopt met eten. Zonder winkel houden we het makkelijk twee maanden vol. Onderweg hopen we op een visje, wat groente en fruit.

De man geeft ons een tros bananen cadeau. We nemen er allemaal eentje en de rest geef ik weg aan de eerste kindjes die we tegenkomen. Vanavond wordt hier oudjaar gevierd. We mogen ook in het dorpje zijn en vuurwerk kunnen we bij het strandje afsteken.

Langzaam valt de avond in. Mijn veel te hete trui, tegen bloedhete vetspetters, kan eindelijk uit. Ik ben blij klaar te zijn met de zelfgemaakte appelbeignets. Het haalt het niet bij oliebollen maar geslaagd zijn ze. Een deinende pan olie aan boord? Dat nooit meer! Gewoonweg te gevaarlijk.

In het dorpje branden steeds meer gekleurde lichtjes. Er klinkt muziek. Aan boord is de stemming uitgelaten wanneer we een half uur voor de jaarwisseling met champagne, limonade en vuurwerk naar de kant varen. De bijboten parkeren we weer op het strandje en we nemen plaats op de vertrouwde voetbaltribune. Het is er stil. Niemand te zien en het dorpje lijkt ver weg. Senang genoeg om er naartoe te wandelen voelen we ons niet. We willen geen stoorzender zijn. Of misschien zijn we gewoon toch te verlegen? Dat kan ook.

Sterretjes zien

Het is bijna zover. Tien, negen, acht, zeven, zes…

2023 was een jaar met uitersten als nooit tevoren. Op eigen kiel bereikten we Suriname. Vervolgden de route door de Caribbean naar Tobago, Martinique, Dominica, Guadeloupe, Grenada en nog veel meer. Een jaar waarin we mochten ontdekken, grenzen verleggen, en dromen waarmaken. Een jaar met telefoontjes die ons leven stillegden. Paul nam afscheid van zijn vader, moeder en broer. Onze zeilreis kwam op losse schroeven te staan maar we verzamelden de moed om terug te keren naar ons drijvende huisje. We zouden wel zien waar het schip strandde, vertrouwden op elkaars veerkracht. De zin kwam terug. In Bonaire ervaarden we rust en Colombia bezorgde ons kippenvel.

Het voelt weer goed om ons idiote plan af te maken. Allebei hebben we sterk de indruk dat we juist door degenen die we kwijt zijn geraakt nog altijd worden aangemoedigd om door te gaan.

Vijf, vier, drie twee, één… gelukkig nieuwjaar!!!

De champagnekurk knalt tegen het golfplaten dakje van de tribune. We proosten op het leven, op een avontuurlijk, veilig jaar. De eerste knalerwten worden weggesmeten en sterretjes schitteren. De glow in the dark armbanden die ik voor vertrek eens bij de Action vond zijn een succes. Het is echt feest!

Spontaan komen er vier jongeren aangewandeld.

‘Ola! Feliz año nuevo!’

We maken kennis en wensen ze van hetzelfde. De vrouwelijk, geklede knul komt gezellig dicht bij me zitten en vraagt of ik een slokje van zijn biertje wil. In Colombia leerde ik al dat ‘eigen ruimte’ hier onbekend is. Intussen went het een beetje. Guna mannen kleden zich graag als vrouw. Uitdagend of juist traditioneel met een mola, kraaltjes en hoge tonen in de stem. En om het vrouwelijke nog meer te accentueren lopen er soms gevraagd kinderen mee. Een stigma lijkt er niet te zijn.

Ik bedank voor het slokje. Ik geniet nog van de zeldzame champagne. En eerlijk is eerlijk, ik twijfelde, durfde de zijne niet te nemen. Het onbekende maakte toch weer onbemind. Zelf deel ik mijn laatste bodempje. Hij wil graag mijn bubbels proeven en vindt het lekker. De anderen nemen ook en trekken een vies gezicht. Ik moet erom lachen, we hebben lol. Wat moet dat anders voor ze zijn.

De sterretjes hebben een magische aantrekkingskracht. De één na de ander komt het dorpje uit gewandeld. Topaas heeft er zoveel mee gebracht dat we er aan iedereen wel eentje brandend kunnen uitdelen. Het is één groot spektakel. Hollend met het sterretje in de hand en zwaaiend in de rondte, vliegen de Guna´s over het veldje. Er wordt gegild en uitbundig gelachen. Sommigen willen dat we hetzelfde sterretje nog eens aansteken omdat het op is. We leggen uit dat dat niet gaat. De teleurstelling is zichtbaar. Anderen vinden het eng, maar nieuwsgierigheid wint van de angst voor het onbekende. Nog nooit was zulk eenvoudige vuurwerk zo spectaculair. Hier op deze tribune, in dit kleine onbezorgd lijkende paradijsje, zitten wij eerste rang.

Met z’n tweeën zouden we zo laat niet meer naar de donkere wal gevaren zijn. Zo samen heb je net wat meer lef.

Oogjes zoeken in het donker

Nieuwjaarsdag varen we verder. De nieuwe ankerbaai, Bahia de Masargandi ligt in de middle of knowhere . We zijn omringd door groen en bergen van het Panamese vasteland. In de verte ligt de ingang naar open zee waar we door naar binnen gekomen zijn. Deze avond hebben we een spannend plannetje bedacht en iedereen is uitgelaten. Quelinda en Topaas gaan op slot met de ankerlichten aan. Dan kunnen we ze straks goed terugvinden.

Het is aardedonker. De maan is er nog niet. In onze bijbootjes roeien we dicht langs het mangrovebos en scannen met de zaklamp over de in het water stekende wortels. Dan weer omhoog, tussen de bomen. We zijn op zoek naar oogjes die oplichten. Oranje en witte.

‘Let op jongens!’ zegt Paul. ‘Daar in die boom. Zien jullie ze?’

Twee witte oogjes lichten op.

‘Ja!’ gil ik nog net niet. Mijn hemel, zou het echt?

Iedereen wil het zien, maar niet van te dichtbij. Want dit hadden we wel bedacht maar niet verwacht. Dus voorzichtig. Een langgerekt groen lijf wordt zichtbaar. Even verder op de tak zit een kleine reiger. De grote boomslang heeft het duidelijk op de ziel gemunt. De vogel schrikt van ons geluid en vliegt op. Zich niet realiserend dat wij zijn redding zijn.

Nog vol van wat we zojuist zagen, peddelen we door. Nu wat verder weg van het groen.

‘Stop! Daar! Oranje oogjes!’ zo zachtjes mogelijk naderen we het naar zwavel stinkende slootje en bewegen de lamp heen en weer over het water.

‘Daar ligt ie!’

Een kaaiman van anderhalve meter ligt rustig op wacht. We mogen zelfs dichtbij komen. Maar dan wordt het te heet onder zijn voeten en verdwijnen de oogjes onder water.

Die avond voelen we ons echte avonturiers en zien er wel zeven. De oranje oogjes zijn kaaimannen. De witte zijn boomslangen. Skills die we in Suriname geleerd hebben. Freek Vonk zou trots zijn.

En ook nu geldt, met z’n tweeën zouden we niet zijn gaan speurneuzen. Maar samen met onze buddyboot wordt het een mooie uitdaging. En dan is dit nog maar het begin.

Bloedmooi

Wed, 17 Jan 2024 21:51:41 GMT

Met de rugzak op lopen we over de boulevard richting bushalte. Metershoge golven stuiven genadeloos het strand op. Colombianen maken er foto’s van en het haalt zelfs de krant.

Zo was het ook bij onze aankomst vorige week. Het was laat, donker en het gierde 30 knopen. Dat is windkracht 7. De twee dreigende rotspunten waar Quelinda tussendoor moest, leken dichtbij en steil alsof we ze zouden schampen. Onrustig surften we het havengebied binnen. Er was amper tijd om de lijnen klaar te leggen en eerder op zee mezelf eraan wagen, zou levensgevaarlijk zijn. Vermoeid en onder spanning na een onstuimige tocht van drie dagen, moest er snel gehandeld worden. Paul stond achter het roer, ik aan dek. De wind maakte het onmogelijk elkaar te verstaan. En zo hadden we alle ingrediënten voor miscommunicatie en een rommelige aankomst in Santa Marta te pakken. Maar de alleraardigste marineros van de haven reageerden alert en snel via de marifoon en kwamen ons tegemoet om ons te begeleiden.

Tevoren maken we altijd een voorstelling van hoe het zal zijn, bestuderen de weerkaarten, de zee en de route en spreken af wie wat doet. Maar regelmatig loopt het toch anders dan we denken en zijn we goed in elkaar de schuld geven van dat wat misging. Het resultaat, twee chagrijnige zeezeilers die het zat zijn en zich afvragen waarom ze dit ook alweer doen. Zo begon ons avontuur in Santa Marta, Colombia.

Haar blik is niet meer van deze wereld

Colombia is na Kaapverdië het tweede land waarin we het gevoel hebben in een compleet andere wereld te zijn. Iedereen spreekt er Spaans, de derde wereldtaal die wij op kleuterniveau machtig zijn. En dat is even wennen.

De bus naar ons eerste uitje stopt. We kunnen er nog net bij. De beenruimte is zo kort dat Paul er alleen schuin in past. Het is er bloedheet. Bij elke hobbel prikt mijn rechterbovenarm in het raamscharnier. De oudere man naast ons geeft een seintje dat hij eruit wil en loopt houterig naar voren. Met zijn handen zoekt hij steun aan de bagagerekken boven zich. Het stoffen tasje aan zijn rechteronderarm bungelt zo, dat het bij elke stap voorwaarts met de onderkant tegen het hoofd van de volgende medepassagier tikt. Hijzelf heeft niets in de gaten en niemand lijkt onder de indruk. Ik moet erom lachen. De man krijgt keurig hulp bij het uitstappen. Mijn oog valt op een jonge vrouw op straat. Mijn maag krimpt ineen. Ze zit op een platte doos in versleten, vies ondergoed waar alle rek uit is. Haar knokige knietjes tegen elkaar gedrukt. Ooit was ze bloedmooi. Ze kijkt naar één van de mannen vlakbij met een blik die niet meer van deze wereld is.

Dit is een beeld waarvan ik weet dat ik het niet meer kwijtraak. Verslaving, het raakt me elke keer weer. En hier in Colombia, misschien wel de bakermat van alle drugsellende, valt het nog meer op. Ik leer dat ik beter geen geld kan geven. Eten wat we over hebben, een kop koffie, of oude kleding dat is beter. Dan kan het tenminste niet geretourneerd worden voor alsnog een paar rotcenten.

Pijnlijk duidelijk wordt dat de bedelende moeder met een huilende baby, niet altijd is wat het lijkt. Het kleintje kan zomaar geleend zijn van de echte moeder die in geldnood zit. De criminele leenmoeder betaalt haar en geeft de baby vervolgens de hele dag niets te eten. Het wordt hongerig, huilt van ellende. Onwetende langslopers geven geld aan de verkeerde. Het is hartverscheurend schrijnend. En heus, dat is niet alleen in Colombia, het is overal.

Ik zou het niet durven

Nog een half uurtje rijden en dan zijn we er. In de bus is vertier genoeg. Een verkoper met potjes menthol stapt in en vertelt in rapido tempo over de helende werking. Hij laat ons voelen en ruiken maar we hebben het echt niet nodig. De volgende die instapt is een oudere dame met een doos piepende kuikens die ze niet alleen kan tillen. Dan een straatrapper. Met een geluidsbox en improvisatie maakt de jonge gast met elke passagier een praatje en een grap. Hij kent Nederland een beetje en we worden in het oranje zonnetje gezet. Pauls brede armen worden geroemd alsof er berenkracht in zit. Het is kostelijk vermaak op weg naar Bonda, een klein bergdorp. We gaan een paar dagen proefdraaien.

Want volgende week gaat de backpack op en trekken we drie weken door Colombia. Quelinda laten we achter in de goed beveiligde jachthaven van Santa Marta.

We stappen uit bij het politiebureau. Jonge mannen op motoren wenken. Daar moeten we zijn. Het is nog een half uurtje achter op de offroad motor en dan zijn we op plaats van bestemming. Paul moet af en toe afstappen als bijrijder omdat de rotsige, modderige weg door de bergen te steil en te glad is om beiden te dragen. Bij mij gaat het rijden wel goed en dat zonder de getalenteerde bestuurder te knijpen. Ook ik heb mijn motorrijbewijs, maar hier rijden? Dat zou ik niet durven.

Kak!

De finca , een traditionele plattelandswoning, ligt verscholen in mistig groen. De ochtenden benutten we goed, dan schijnt de zon. ‘s Middags regent het pijpenstelen. We maken een hike naar zeven watervallen en zwemmen in de rivier. Maar dan wordt het fris. Ik krijg het zo koud dat het niet meer past bij het weer. Ik word overgeleverd aan de grillen van mijn darmen. Waarschijnlijk het rivierwater of de vruchtensapjes. Niet veel later is Paul ook de pineut. Voor ons allebei de eerste keer sinds vertrek uit Nederland. Iets wat we veel vaker verwacht hadden. Met samengeknepen billen reizen we terug naar Quelinda.

Ondanks dat we nog niet hersteld zijn van de poeperitis beginnen we toch aan de reis. Dit land smaakt naar zoveel meer en ons bin zuunig . Als Hollander laat je een geboekte vlucht niet lopen toch?

Na een korte binnenlandse vlucht bereiken we Bogota. Met 8 miljoen mensen op 2640 meter hoogte is het één van de hoogst gelegen hoofdsteden ter wereld. En dat voelen we. De truien en jassen gaan aan en we zijn snel buiten adem. Overdag fietsen we met een artistieke gids een kleurrijke streetart route en lukt het om foto’s te maken. Lopend met de camera in de hand is hier geen goed idee. Lees, weg telefoon. ´s Avonds blijven we net als de Colombianen netjes in het hotel. De laatste dag bezoeken we met een kabelbaan de Monserrate berg met het spierwitte klooster. Het uitzicht over de oneindige, in smog gehulde stad is fenomenaal.

De vogel is gevlogen

Colombia kent meerdere vliegvelden. Binnenlandse vluchten zijn hier gewoon. Het Amazoneregenwoud, welke een derde van het land beslaat, en het Andesgebergte zijn op veel plekken onbegaanbaar. Hoofdstad Bogota is de enige plek van waar je naar het meest zuidelijke punt kunt vliegen. De vlucht naar Letitia, midden in de Amazone, duurt twee uur. We passeren de evenaar en betreden het zuidelijk halfrond.

Letitia vormt het drielandenpunt met Peru en Brazilië. Hier bij het kerkje aan het park daar is het strakjes te doen. Nu zien we alleen wat straatverkopers die empanadas en ijsjes verkopen. Niets wijst nog op het magische schouwspel waar we op wachten. Maar dan gaat de houten deur van het kerkje open. We klimmen tussen spinnenwebben en vogelpoep omhoog de toren in. Eenmaal boven wacht een magnifique uitzicht over het park en een zon die langzaam ondergaat. Alsof dat nog niet mooi genoeg is. Maar dat is niet waar we voor gekomen zijn.

Nog eventjes. We moeten opletten dat we niet achteruit stappen op het kleine platform. Een hekje dat de trapopgang van de toren beveiligt is er niet en intussen zijn er een paar Colombianen bij komen staan. En dan zowaar begint het. Niet twee, niet honderd, niet duizend maar een veelvoud ervan. Duizenden papegaaien komen uit allerlei richtingen aangevlogen om de nacht in het parkje door te brengen. Het schelle gekwetter overstemt elk geluid. Bladerloze bomen zijn door de groene lijfjes weer gevuld en bezwijken bijna onder al het gewicht. En dat elke avond opnieuw. Maar waarom juist hier? Daar heeft niemand antwoord op.

Wanneer we de volgende ochtend nog eens langswandelen, is alles alweer gevlogen.

We nemen de snelboot naar Puerto Nariño, een traditioneel dorp aan de rivier. Met 55 kilometer per uur razen we over water, dieper het regenwoud in. Het gebied waar we naartoe gaan, bevindt zich in een rode zone. Er is een grote kans op malaria. Volgens de richtlijn betekent dat preventief malariamiddelen slikken. We hebben ze bij ons maar besluiten het na lang wikken en wegen niet te nemen. Amper hersteld van het buikgerommel zijn we bang voor bijwerkingen. We leggen onszelf een strikt smeerregime op, slapen onder de klamboe en dragen lange kleding op uren dat muggen actief zijn.

Refugio Maiku, een hostel gehuld in bamboe, klimplanten en hangmatten is onze uitvalsbasis. We gaan de rauwe natuur in en beleven de fear-factor op een nachtelijke tocht. We staan oog in oog met kaaimannen, piranha’s, nesten tarantula’s, een slang, gifkikkers en schorpioenen. Man, wat was ik bang daar in het donker.

De laatste Amazonedag maken we een uitje naar Peru. Aan de overkant van de rivier, waar de roze Orinocodolfijnen zwemmen, ontmoeten we Emilio. Onze bootsman vertelt dat we een klein beetje Spaans spreken en vraagt hem of hij langzaam wil praten. Ik ben best een beetje trots. De taalapp Duolingo, de vertaalmachine, handen, voeten en de ´gewoon doen´ mentaliteit, werpen vruchten af. Maar zo diep onder de indruk als we zijn van Colombia, zouden we veel meer willen vragen en zeggen. Maar we hebben er de woorden niet voor.

Bloedvergieten

Lezen, dat helpt. Het boek, de Pizarro’s, een familiekroniek die de bizarre geschiedenis van Colombia vertelt, helpt ons het interne geweld en bloedvergieten, daar waar de rode kleur van de Colombiaanse vlag voor staat, te begrijpen. Ooit begon de strijd vanuit een sociaal oogpunt, strijders die opkwamen voor de armen. Maar de strijd werd harder waardoor extremere linkse guerrilla’s als de FARC en M19 ontstonden en streden tegen rechts. Rijken, de heersende macht, verweerden zich vervolgens met paramilitaire groeperingen. Beiden werkten samen met drugskartels. Criminelen die alleen handelden in het belang van het witte poeder.

Colombia is nu rustig maar voor hoe lang vraagt men zich af? De cocaïneproductie is groter dan ooit en sommigen noemen het een kwestie van tijd tot linkse guerrilla’s weer ten strijde trekken.

We zijn intussen twee uur aan de wandel. Mijn laarzen glijden weg in de modder. Muggen vliegen laag over de grond en het is alsof we in de sauna zitten met kleren aan en niet kunnen ontsnappen. Emilio vraagt ons te stoppen. Hij pakt mijn linkerhand en verbindt mijn rechter met die van Paul. Zijwaarts schuifelen we verder door het bos. Ik vind het spannend want waarom zo voorzichtig? Emilio zegt niets, kijkt alleen naar de bodem. Zit er iets? Maar dan draait hij ons om en wijst naar voren. Daar staat ons cadeau. Een immense, 451 jaar oude telefoonboom. De wortels en de stam zijn gigantisch. Lianen verzorgen de snelweg voor insecten en plek waar papegaaien graag de snavel aan afvegen. Deze krachtpatser heeft elke strijd doorstaan. De klap van de machete op de holle wortel vult het hele woud met een sonore klank die op mijlen afstand hoorbaar is. Vroeger het communicatiemiddel. Nu hebben we er een satelliet voor nodig.

Na een week verlaten we de Amazone. Jammer genoeg blijft het zo hard regenen dat we de Victoria regio niet kunnen bezoeken. Ik had zo graag de grootste lotusbloemen ter wereld willen zien. Kun je je voorstellen dat de bladeren een kind van 40 kilo kunnen dragen? En zo blijft er altijd wel iets te wensen over.

De man was genadeloos

Met een tussenstop in Bogota vliegen we door naar Medellín, in het noordwesten van Colombia. December is de drukste maand van het jaar. Colombianen hebben vakantie en ook hier is het kerst. Lampjes, kerstbomen en overal versiersels. We vragen ons af waarom honderden mensen straat na straat uren in de rij staan. Wat is er toch te doen? De vrouw van het stoffenkraampje vertelt ons dat iedereen voor de pinautomaat staat. Het is vrijdag, betaaldag. Je zult die ene zijn zeg, die een lege automaat treft.

Medellín, was ooit de thuisstad van El Patron . Voor de één een engel, voor de ander de duivel. Pablo Escobar was in de jaren 80 de rijkste man ter wereld. Hij produceerde één kilo cocaïne voor 1000 dollar. Transporteerde de kilo voor 4000 dollar. En de marktwaarde? Die bedroeg 75.000 dollar per kilo. En dat zo’n 2500 keer per dag op hoogtijdagen waarop drie van de vier Amerikanen zijn witte poeder snoven. Dat is een inkomen van 175 miljoen per dag!

Nog altijd zijn er armere Colombianen die hem aanbidden en waar zijn foto als een heiligbeeld in de woonkamer hangt. De drugsbaron wist van gekkigheid niet wat hij met zijn geld aan moest maar belust op status, dat was hij. Hij schonk daklozen huizen, sportvelden, voedsel en scholen en kreeg ze daardoor op zijn hand. Hij werd er bijna president door. Maar hoeveel huizen moet je in hemelsnaam bouwen om de ellende die hij veroorzaakt heeft te compenseren? Hij ging over lijken. Vermoordde duizenden mensen om de weg voor zijn handel vrij te maken. Rechters, politiemensen, onschuldige burgers, de man was genadeloos.

Ook een deel van de huidige jeugd ziet slechts het profiel van een geslaagd zakenman en verheerlijkt hem. Overal vind je souvenirs waar zijn kop op staat alsof het een held is. Zorgelijk. Er is zelfs een museum waar zijn heldenverhaal verteld wordt en zijn meest excentrieke aankopen te bezichtigen zijn. En de inkomsten? Die gaan naar zijn familie. Het is alsof je nog steeds de man steunt. Voor ons moeilijk te begrijpen en uit respect besluiten we niet naar het museum te gaan.

Medellín

En nu? Medellín, de eens zo onveilige, door drugskartels geleide stad, is hip en happening! De stad investeert en vernieuwt. Mensen van over heel de wereld willen hier wonen en werken. Communa 13 was één van de sloppenwijken aan de rand van de stad. Plattelandsmensen die er hun heil zochten. Weg uit het geweld en op zoek naar een toekomst. Nu laat het zien hoe Street art, kleur, dans en muziek licht brengen.

En kijk de metro! Schoner dan in Nederland. Er wordt niet in gegeten. Je ziet geen graffiti en alles is brandschoon. Menig Colombiaan zal je trots vragen of je al een ritje hebt gemaakt. De metro was een geschenk na een gewelddadige periode en gaf weer hoop. Maar juist op deze plek worden we ook gewaarschuwd voor zakkenrollers. Die zijn hier zeer bedreven en we zijn deelgenoot van pogingen. Maar waar op de wereld in welke grote stad zie je dat niet? En denk nou niet aan de stereotype jonge knaap. Het zijn juist onopvallende, behendige stelletjes die acteren.

Je zou denken dat de stad alle ellende zo gauw mogelijk wil vergeten. Maar het tegendeel is waar. Ook de terreur mag verteld worden. Fernando Botero, de kunstenaar van de proporties, is daar een mooi voorbeeld van. In 1995 werd tijdens een festival op het plein een bom onder één van zijn werken geplaatst. De burgemeester destijds had het vernielde exemplaar weg willen halen, maar dan zou het verhaal van de stad volgens de kunstenaar niet meer verteld worden. Botero schonk een nieuw beeld. Het staat nu pal naast het verruïneerde exemplaar. Nog altijd loopt er niemand over dat plein. De bedrijvigheid is eromheen.

We sluiten kleurrijk Medellín af bij restaurant Alambique. Het is te luxe voor de meeste Colombianen waar het minimumloon omgerekend 250 euro per maand bedraagt. Voor ons is het even een zaligheid. We doen ons te goed aan limoenkokosdrank, garnalen deegballetjes en gaar gesudderd vlees. We zijn hier naartoe gewandeld. Op advies van de bediening nemen we een Uber terug in plaats van een gele taxi of de benenwagen. Deze taxi’s staan geregistreerd, zijn te volgen en te betalen met een app. Wel zo veilig.

Haardvuur zoals vroeger

Terug naar het groen! Per bus rijden we naar Guatapé, waar El Peñón, één van de hoogste eilandrotsen ter wereld staat. Een klim van 657 treden ligt voor ons en onze leeftijd ver boven het gemiddelde maar we doen er niet voor onder. Colombianen zijn geen wandelaars. Na een half uurtje staan we boven. Het uitzicht over het gebergte en de meren is net een schilderijtje. In de verte zien we onze cabaña liggen.

Tevreden laten we ons achterover in de terrasstoelen zakken en raken geïntrigeerd door een prachtige Colombiaanse vrouw bij de rand van het uitzichtpunt en een nieuw soort cultuur die ons al langer opvalt. Met links gooit ze haar gitzwarte lange haar naar achteren. Haar rechterarm houdt ze omhoog naar voren met de telefoon in selfiestand. Ze duwt haar heup naar links waardoor de aandacht naar de taille verplaatst. Schouders worden naar achter getrokken en borsten naar voren geduwd. Ze tuit haar lippen en kantelt haar hoofd. De eerste is gemaakt. En niet eens onopvallend. Nee, gewoon in het openbaar. Ze is niet de enige. Veel mensen doen het. Niet één keer maar wel tien keer. Net zolang totdat het de fotograaf naar wens is. Best gek. Vroeger maakte je een foto van het uitzicht en stond er niemand op. Nu is de persoon het middelpunt en vormt het uitzicht slechts een decor. Maar het uitzicht blijft, ook als de camera weg is. Alleen die persoon prominent in het midden die lijkt buiten beeld ineens wel iemand anders.

Na een smerige pizza brengt een tuk-tuk, iets anders gaat hier niet, ons terug naar de cabaña aan het meer. Het is hier uitgestorven en aardedonker. Het is fris geworden maar de muren van het rood betonnen huisje zijn nog warm van de zon. Binnen steek ik een kaarsje aan wat ik van Piet Paul in mijn schoen kreeg. Plots roept er iemand. Een schim, meer kan ik niet zien. Even vind ik het akelig. Paul opent de deur. Daar staat de oudere man die ons vanochtend welkom heette, gekromd met een bos hout op zijn schouders.Om een haardvuurtje te maken. Wat lief! Niet veel later knispert het binnen en staren we in de vlammen totdat het slechts kooltjes zijn. We denken terug aan de tijd dat we nog op de boerderij in Tilburg woonden. Een mooie tijd die er mede voor heeft gezorgd dat we deze reis nu kunnen maken. De kakkerlakken vinden het ook lekker warm en komen spontaan een kijkje nemen. Het brengt ons weer terug naar de realiteit. Als we terug aan boord zijn moeten we eerst de tassen goed controleren!

Koffiepraat

Via Guatapé reizen we door naar Salento. Halverwege, in Santa Rosa de Cabal maken we een paar dagen een tussenstop bij een koffieplantage. Luca, de eigenaar haalt ons op bij de bushalte. Na een half uur hobbelen in zijn jeep, arriveren we bij de Haciënda waar zijn vrouw Alexandra en pitbull Ninõ ons welkom heetten. Het is net alsof we bij familie zijn. Het traditioneel bereide eten is een cadeautje. Net als de koffie. We leren het gehele proces. Over de plant, het kweken, oogsten, selecteren, drogen, branden en bereiden. Voor ons staat vast dat Colombianen de lekkerste koffie maken. Het maakt niet uit of je het nu in een chique restaurant of bij de straatverkoper uit een keteltje drinkt, het is overal goed.

Verder doen we even niet zoveel. We luieren in de hangmat. Het reizen en de opgedane indrukken worden vermoeiend. Blijkbaar brengt het iets teweeg want ik word ontzettend verkouden en heb er de balen in. Het liefst wil ik terug naar de boot. Maar ook dan blijkt op deze plek niets te veel. Menthololie, had ik nu toch maar dat potje in de bus gekocht, een warme kruidendrank en een dag in bed helpen me door de ellendigheid heen. Met een omhelzing, twee zakken koffie en een lift naar het centrum nemen we afscheid van Haciënda Santa Rosanna.

Salento en de nabijgelegen Cocora vallei staan bekend om de metershoge waxpalmen. De kaarsrechte bomen kunnen wel 70 meter hoog worden. De stam is bedekt met een laagje harsachtige was waardoor de kenmerkende grijs marmeren kleur ontstaat. We hijsen onszelf in de stijgbeugels en verkennen te paard. Paul, dit keer duidelijk uit zijn comfortzone heeft een paard dat uit zichzelf niet de meest makkelijke route neemt en ik vermaak me er kostelijk om. En ik? Gewend om te rijden geniet alleen al van de geur van het paard. Het feit dat ze er gezond uitzien en ons beiden enthousiast door de vallei begeleiden maakt me blij! Hoe mooi ook, de vallei is vreselijk toeristisch en de waxpalmen hier zijn stervende. Al gauw horen we dat we een vallei verderop moeten zijn.

Het wordt het duurste maar meest bijzondere uitje van heel onze reis. Slingerend en stoffend per quad banen we ons een weg door het gebergte. De gids op de offroad motor voorop. Hoe verder we komen, hoe kouder en winderiger het wordt. Het is hier serieus hoog met 3350 meter. En wat zo bijzonder is, is dat de bomengrens hier veel hoger ligt dan in Europa. Tot 5000 meter is hier door het klimaat nog steeds groen te bespeuren. Na vier uur zijn we er. We klimmen over een afrastering en stappen door een gifgroene grasweide nog zachter dan dik tapijt. Langzaam lopen we naar de rand van de berg. Wat we dan te zien krijgen is overweldigend. Duizenden kaarsrechte waxpalmen, levend. In alle groeifasen. Van pas uitgekomen zaden tot de langste ooit in een verstillende, diep verscholen vallei.

Niets kan deze plek evenaren

Altijd heb ik gezegd dat er geen mooiste plek op aarde bestaat. Elke plek waar we komen heeft wel iets bijzonders in zich. Maar op dit moment is de Carbonera vallei in Colombia toch echt de allermooiste. Misschien kwam het door het feit dat we zo samen op de quad uren door het gebergte reden en het me deed denken aan vroeger, samen op de motor. Wellicht was het de geur van het bos en de wind die de overweldigende Caribische warmte van ons wegnam? Waren het de groene kleuren die we door de zee en strand ontwend waren geraakt? Of speelden mijn overgang inluidende hormonen op? Het feit dat ik op dat randje van de vallei vol schoot en een totale ontlading voelde was genoeg. En de gids? Die begreep mijn gesnotter. Liet ons zitten, gaf tijd en bood allerlei onbekend lekkers aan uit zijn rugzak. We snoepten guayaba en aten granadilla , de vrucht van de passiebloem. Niets kon deze plek op dat moment evenaren.

Het land komt door zijn verscheidenheid hoog in onze top tien. Net als bij Suriname houdt de geschiedenis ons in de greep. Mensen zijn bescheiden, vriendelijk, trots en positief. Nergens zien we een landschap zo divers. Het Andesgebergte, de zee, de woestijn, het Amazone regenwoud en de valleien.

Ik herinner me de reactie van mama nog toen we vertelden te zullen stoppen in Colombia. Ze vond het maar niks. De associatie met Escobar en de FARC was er meteen en daarin stond ze niet alleen. Veel mensen spraken hun zorg uit en dachten dat we het land beter konden vermijden. De aan ons meest gestelde vraag was: is het daar wel veilig?

Zelf hadden we geen enkel beeld bij Colombia. En toegegeven, het stond niet op ons wensenlijstje. Verdiept hadden we ons er ook niet in. Het zou een land zijn waar we langs zouden varen, waarschijnlijk niet eens zouden stoppen. Een land dat pas begon te leven door de reisverhalen van andere zeilers. En we kunnen oprecht zeggen, er is geen moment geweest dat we ons onveilig hebben gevoeld. Inlezen, onderbuikgevoel en gezond verstand blijken nog altijd goede raadgevers.

Tijd om te gaan

Hoe fantastisch de drie weken op land ook waren, we verlangden terug naar boord. Daar waar Quelinda gepoetst en wel op ons lag te wachten.

Hier wil men maar al te graag iets voor je doen. Allerhande werk wordt aangeboden tegen een gunstige prijs en daar hebben we dankbaar gebruik van gemaakt. De was, de kitnaden aan dek, zonnedoeken voor over de kajuit en het achterdek en de installatie van Starlink. Starlink zorgt ervoor dat we via satellietverbinding altijd internet hebben. Zo’n grote telefoonboom aan boord is ook zowat nietwaar? Zelfs op zee en in de meest afgelegen gebieden op aarde kunnen we nu verbinding houden met alles en iedereen om ons heen. Het is fantastisch!

Na zeven weken Colombia gaan de trossen los. San Blas, de eilanden van de Kuna Yala indianen, here we come !

Klem

Tue, 26 Dec 2023 12:03:32 GMT

Curaçao, Spaanse Water. Drie uur ’s nachts. We vliegen ons bed uit naar buiten. Een inslag!

Maar het schudden van de mast en de harde knal komen niet door het onweer pal boven ons. Paul start intuïtief Quelinda´s motor en ik haast me door het gangboord naar voren. Ik moet mijn gezicht bedekken. De horizontale regen doet pijn en licht verblindt me. Het Duitse echtpaar wat overdag nog vredig naast ons lag, probeert uit alle macht hun felverlichte catamaran van ons af te duwen. ‘You are drifting.’ Klinkt het staccato, bevelerig mijn kant op.

De rechter schroefas, de aandrijving van hun boot, blijkt klem te zitten achter onze ankerketting. De twee hebben geen idee wat te doen. Intussen komt Paul aangesneld.

‘Zullen we de lijnen van de duivelsklauw, doorsnijden?’ roep ik. Een duivelsklauw is een haak die onze ankerketting tegen te grote trekkracht beschermt.

‘Dat kan altijd nog!’ waarna Paul de Duitser sommeert de motor en zijn linker schroefas aan te zetten en het stuurwiel naar rechts te draaien. Donder en bliksem flitst door de baai en we zijn huiverig voor al het staal om ons heen.

Intussen hol ik op en neer om stootwillen tussen Quelinda en de Cat in te hangen zodat we elkaar niet kunnen beschadigen. Ondanks de consternatie krijg ik het voor elkaar om aan mijn blote billen te denken. Ik ben zo mijn bed uit gestapt. In doorweekt ondergoed proberen we met elkaar uit deze penibele situatie te komen. Tijd voor schaamte hebben we niet.

Na een half uur manoeuvreren en geklooi lukt het. De Cat draait bij en de spanning op onze ankerketting verdwijnt waardoor de vastgeraakte schroefas vrij komt. Langzaam pruttelt het stel aangedaan van ons weg. Uit de weerstand geraakt, keert Quelinda met een zwiep terug naar haar oude positie. Nu pas wordt duidelijk hoezeer ze onder spanning heeft gestaan. Niet wij maar onze oosterburgen zijn tijdens deze onstuimige nacht op drift geraakt en hebben Quelinda meegenomen.

Als twee verzopen, verkleumde katten, waarvan ik niet wist dat dat laatste kon in de tropen, zien we hoe het echtpaar keer op keer opnieuw probeert te ankeren. Na vijf keer wordt het er rustig.

Wanneer het adrenalineniveau gedaald is, duiken we ons bed weer in. Vier uur is het intussen. Nog maar twee uur slapen want het wordt vroeg opstaan. Eindelijk hebben we een interview bij het Amerikaans consulaat in Willemstad, de hoofdstad van Curaçao. Wanneer dit slaagt en we ons visum krijgen, kunnen we volgend jaar ongestoord met de boot door Amerika reizen.

Naar het consulaat

Voor zeilers met een vakantiewens lijkt het een formaliteit te zijn. Maar toch is de sfeer en de situatie gespannen bij het grijze gebouw van het consulaat. Voor en achter ons staat een lange rij mensen, voornamelijk Venezolanen. Venezuela, ten Zuiden van Curacao, verkeert al jarenlang in een sociaaleconomische en politieke crisis. Hyperinflatie, voedseltekorten, epidemieën. Het land is straatarm, terwijl het eens zo welvarend was. Ook voor ons is het er niet veilig. Miljoenen mensen zijn al gevlucht en ook hier bij het Amerikaans consulaat waagt men een kans op een beter leven.

Zijn gepoetste schoenen zijn te groot. Het slobberige pak is hij duidelijk niet gewoon. Onder zijn arm draagt hij een map. De rits is stuk en er steekt papier uit. Voor de zoveelste keer strijkt hij zijn plakkerige haar glad en schuifelt dichter naar de gesloten deur waar de gewapende mannen ons opwachten. Eén voor één worden we naar binnen geroepen. We mogen alleen papier en 360 dollar voor de aanvraag meenemen. We lopen door een detectiepoortje, worden gefouilleerd en naar een interviewruimte begeleid nadat we betaald hebben. Het zijn hokjes naast elkaar met beambten achter smoezelig glas en nul privacy voor ons aanvragers.

De man is aan de beurt. Een gesprek in het Spaans volgt. Hij wil graag naar Amerika. In Venezuela is geen werk voor hem. Iets met computers doet hij. Het antwoord van de medewerker is kort. ‘Nee, u krijgt geen toegang tot de Verenigde Staten van Amerika. Goedendag.’ De man biedt geen weerwoord. Draait zich om en loopt weg. Zijn gezicht kan ik niet zien. Het geld voor de aanvraag, wat een Godsvermogen voor hem moet zijn, is hij kwijt.

Dan zijn wij. De beambte klinkt anders. Joviaal. Hij heeft zich ingelezen in onze situatie.

‘Jullie zijn zeilers toch? Hoe lang willen jullie blijven?'

‘Dat klopt meneer’, reageer ik.

‘Een maand of zes.’ Vult Paul aan.

‘Precies weten we het niet, hangt van de wind af.’ Besluit ik.

De man knikt goedkeurend. ‘Morgen kunt u het visum ophalen.’

Het is alles of niets

En dat was het dan. In minder dan een minuut hebben we tien jaar lang toegang tot Amerika.

Buiten juichen en zwaaien Venezolanen met bestempelde paspoorten in de rondte, terwijl anderen in een opgelopen rij nog staan te wachten op het oordeel. De man in zijn opperbeste pak zien we aangeslagen weglopen. Klem tussen wal en schip of in volle vaart vooruit. Het is hier alles of niets. En daar staan wij tussen. In deze gekke wereld waarin we het geluk hebben in het bezit te zijn van een Nederlands paspoort, een zeilboot en de welgesteldheid om voorlopig te kunnen gaan en staan waar we willen. Het voelt totaal misplaatst.

Dushi

Sat, 18 Nov 2023 13:44:11 GMT

We staan voor de etalageruit van een makelaarskantoor waar de meest luxueuze villa’s van Bonaire aangeboden worden. Huizen kijken. Waar we ook zijn, dat blijft leuk.

‘Jullie zijn toch niet die mensen uit Noordschans hè?’ klinkt het achter ons.

Paul en ik kijken elkaar met opgetrokken wenkbrauwen aan.

Bescheiden draaien we ons om. ´Ja, dat zijn wij…´

Twee blije gezichten kijken ons aan. ‘Wat leuk! Wij hebben jullie vorig jaar in de haven uitgezwaaid.’

´Echt waar! Dat is toevallig! ´ het duurt even voordat we Rutger en Annelies herkennen maar er gaat een lichtje branden wanneer we terugdenken aan de dagen voor vertrek.

Quelinda lag voor het havenpaviljoen te pronken en precies daar tegenover lag hun Dynamic 4000. Ze zijn hier samen met de twee kinderen op vakantie. Het is zo´n leuk gesprek dat we de volgende dag afspreken voor een borrel in hun vakantieparadijs. Annelies biedt zelfs aan dat ik de was kan doen en daar zeg je als zeiler geen nee tegen! Het blijkt een gigantisch houten huis aan het strand met infinity pool. Eigenlijk hadden ze een eenvoudige cabaña geboekt maar dat moest à la minute verbouwd worden en toen kregen ze van de organisatie deze prachtige plek aangeboden. Wat heerlijk, dat we zomaar mogen meegenieten.

Die avond kronkelt er onverwachts een murene aan de lijn van de visgrage zoon. Het blijkt een hele klus om het imposante dier zijn vrijheid terug te geven. We eten zelfgevangen barracuda, frikandellen, rijstsalade en citroensorbetijs toe. Heerlijk die bijzondere combinaties!

Nederlanders onderweg tegenkomen heeft iets speciaals. Even die verbinding met een vertrouwd Nederland en bijna altijd komen er 1001 vragen onze kant op.

Hoe slaap je op zee?

Zijn jullie elkaar nooit beu?

Water maken? Nog nooit van gehoord!

Zeeziekte, wat doe je dan? En ga zo maar door.

Voor de één leiden we een leven wat afschrikt, voor de ander zijn we een inspiratiebron. Verbazing is er altijd. Voor ons is het een mooie reflectie. Want altijd realiseren we ons dan weer, wat we doen is niet normaal. Het is verdomd bijzonder.

Verbleekt koraal, wat verschrikkelijk

In Bonaire, zijn we allebei nog nooit geweest. We liggen in hoofdstad Kralendijk aan een mooring. Dat is een dikke lijn die in dit geval vastligt aan een groot blok beton op de zeebodem. Er is veel over te doen onder zeilers omdat de prijzen voor een mooring in een jaar tijd verdrievoudigd zijn. Het kost 35 dollar per dag om in deze een sprookjeswereld te mogen liggen. En we liggen hier rustig behalve wanneer de oceaandeining zich naar binnen keert. In theorie zouden we het strand op gespoeld kunnen worden. Vertrouwen op een mooring is weer wat anders dan vertrouwen op ons anker.

Ankeren is hier verboden en als je het beschadigde koraal ziet, dan begrijp je ook waarom.

Voor hoe lang zal het nog zo mooi zijn? We zijn geschrokken. Er is momenteel een grote dreiging, de zeer besmettelijke koraalziekte SCTLD ( Stony Coral Tissue Loss Disease ). Het zien van verbleekt, eens zo kleurrijk koraal is verschrikkelijk. Aangetaste gebieden worden op dit moment afgeschermd. We moeten onze duikuitrusting elke dag ontsmetten en mogen per dag op één duikstek duiken. Het doet pijn om dit te zien gebeuren. Ik hoop dat ze gauw de oplossing vinden. Zoiets moois mag niet verloren gaan.

Eén grote mindfuck

Dit voelt als het einde. Eerst die scherpe sensaties in mijn keel. Dan de druk op mijn ogen. Nu de contracties van mijn middenrif. Verman je. Tel ze Charlotte. Vijf, zes…. Denk aan iets anders want je hoeft er nog geen gehoor aan te geven. Leid jezelf af. Voel aan de bodem van het zwembad, zie die mooie dolfijn voor de boeg in gedachten.

Het is één grote mindfuck waar ik mee bezig ben. Genoeg. Gecontroleerd steek ik mijn hoofd boven water. Ik adem uit en neem een teug lucht. Blaas en hap opnieuw naar zuurstof terwijl ik het woord ‘HOPE’ uitspreek. Nog eens uit en weer in. Ik blijf naar Brendan, de instructeur, kijken en zeg: ‘I am OK.’ Twee minuten en 47 seconden staat er op zijn horloge. Zo lang heb ik het volgehouden.

Dat is leren freediven . Op één ademteug zo lang mogelijk ontspannen onder water zijn. Want hoe fijn is het om tijdens het snorkelen naar dat mooie koraal te duiken om het beter te bekijken? Net zoals Rohani, de 80-jarige man die op één enkele ademteug, minuten naar grote diepte duikt op zoek naar zijn avondmaal. De documentaire Jago: A life under water , op YouTube is indrukwekkend.

Na een week cursus, zijn we allebei in staat om 5 keer langer onder water te blijven. Zwemmen we ruim 60 meter onder water en kan Paul naar 20 meter diepte afdalen. Mij lukt het niet. Ik ben te gespannen bezig met klaren. Klaren werkt bij freediven anders dan bij duiken en ik beheers de techniek nog niet. Ook vraag ik me af waarom ik zo diep zou willen gaan. Ik heb meer tijd nodig en dat is helemaal niet erg. Bij deze sport gaat het niet om snel presteren. Het gaat om ontspanning en in verbinding staan met jezelf.

Boomkip

‘Au! Kijk nou!’ Ik veeg een druppel bloed van mijn voetzool en bekijk mijn slipper eens goed. De lange stekel van een Cadushi cactus, steekt een halve centimeter door het rubber heen. Bonaire staat vol met deze metershoge stammen. De geelgroene parkieten zijn gek op de zoete bloemen. Hoe ze tussen de stekels landen zonder zich te bezeren is me een raadsel. Op dit eiland, duikersparadijs met Nederlands comfort, valt nog veel te ontdekken.

Deze week hebben we een Pick-up gehuurd. Niet alleen handig voor onze duikuitrusting maar ook een must wanneer je off road Nationaal park Washington Slagbaai wil bezoeken. We zijn uitgestapt. In het begin schrok ik van ze, Iguana’s. Groene leguanen die voor je voeten wegritselen. Boomkip, zo worden ze ook wel genoemd omdat ze naar kip smaken. Intussen ben ik eraan gewend en wordt het een sport om de soms wel twee meter grootte, haast prehistorische dieren te verleiden met een stukje fruit. Schuw zijn ze. Net als de wilde ezels die over het eiland rondlopen. Het zijn er honderden en de populatie groeit. De Spanjaarden, die in de 17 eeuw aan land kwamen, gebruikten ze als werkdier voor het transport van zout en water. Maar met het gemotoriseerde verkeer werden ze afgedankt, losgelaten en verwilderden. Het ezelopvangcentrum waar we gisteren waren, doet er alles aan om de aangereden, zieke en vereenzaamde ezels op te vangen. Met een dubbel gevoel delen Paul en ik meegebrachte wortels uit. Wat een missie, want een overheidsbeleid om de populatie te beperken is er niet.

We wandelen verder door het park om flamingo’s van dichterbij te bekijken. De wijze waarop ze met hun snavel op zoek gaan naar weekdiertjes en vervolgens voldaan de hals in hartvorm buigen, is wonderlijk. Ik dacht altijd dat het nep was. Dat de ansichtkaarten, foto's en souvenirtjes van flamingo´s zo bewerkt worden. Maar ze doen het echt!

Frikandellen

Tussen al die ontdekkingen en vakantieachtige dingen moet er ook gewerkt worden. Dat moet overigens niet, daar kies ik bewust voor. Ik voel me nuttig en ook het reizen blijft zo verfrissend. Maar eerlijk is eerlijk, in de tropische warmte, die in Nederland als voortdurende hittegolf bestempeld zou worden, valt het me een stuk zwaarder. En dus ga ik zo snel mogelijk op zoek naar een geschikte werkplek. De ene keer wandel ik een cafeetje, dan een hotel, of bibliotheek binnen en hier in Bonaire krijg ik van een local de tip om naar ijssalon Luciano te gaan. Er is goede Wifi en airco en als ik met ze overleg, vinden ze het prima dat ik de hele dag een tafeltje bezet. Het is nog laagseizoen. Alleen rond lunchtijd en wanneer een cruiseschip aanmeert stroomt het er vol. Intussen kennen ze me. ´Dushi, wil je nog een limoenlimonade?’

Graag, knik ik. Tevreden kijk ik naar mijn scherm. Het is me de afgelopen dagen gelukt om een mooie nascholing te ontwerpen. Bonk, bonk! Klinkt het bekende geluid tegen het raam. Met haar amandelvormige ogen en lange wimpers zoekt ze mijn aandacht. Ze komt weer even spelen. Ik plaats mijn hand op het glas tegen het kleine handje. Dan prik ik zogenaamd met mijn vinger tegen haar bolle buik. Ze speelt het spelletje mee en doet alsof ze het voelt. Ze springt achteruit van plezier. Ik moet mijn neus tegen de hare houden. De mensen om me heen lachen. En dan is ze weg. Met een glimlach poets ik mijn vette neusafdruk van de ruit en klap de laptop dicht. Tot volgende keer kleine collega.

Paul en ik sluiten de dag af met een drankje en Formule 1 bij El Mundo. Laten we daar nou net weer andere Nederlanders tegenkomen. Marleen en Jeroen, toevallig ook zeilers. Ze zijn samen, met beide moeders van respectabele leeftijd, op vakantie in hun eigen kleurrijke huis. Een inspirerend gesprek volgt. Bitterballen en frikandellen staan al gauw op tafel.

Vroeger had ik daar een oordeel over. Dan zag ik een Nederlandse vakantieganger in een Spaans restaurant een pot mayonaise en appelmoes uit de handtas halen en een frikandel met friet bestellen terwijl er de meest heerlijke tapas geserveerd werden. Ik begreep daar helemaal niets van. Op vakantie, dan eet je toch lokaal?

Maar nu ineens begrijp ik het. Soms wil je je niet meer verwonderen en al helemaal niets nieuws proberen. Maar gewoon het oude vertrouwde en weten waar je aan toe bent. En dan is zo’n vies ‘delletje’ op dushi Bonaire ineens het summum.

---

Spicy

Tue, 31 Oct 2023 00:45:54 GMT

Ik beweeg mijn pen in het schijnsel van de maan. Slechts een BH, onderbroek en reddingsvest heb ik aan. Dat dit ooit mijn nachtelijk tenue op zee zou zijn, had ik nooit gedacht. Ik ben een koukleum, maar dat ken ik niet meer.

De geluiden om me heen zijn vertrouwd. Eerst het geweld van Quelinda’s boeggolf, dan de ontelbare belletjes langszij, alsof je je oor tegen een glas cola houdt. Op het navigatiescherm kijk ik naar Isla Margarita. Het Venezolaanse eiland was eens de hoofdprijs in de finale van Rad van fortuin , de spelshow uit de jaren negentig, waar Leontien de letterbordjes omdraaide. Nu zeilen we er met een grote boog omheen. Het moet. Het is er gevaarlijk. Het land verkeert al jaren in politieke en economische crisis en is berucht om piraterij.

Het gaat goed. Letterlijk voor de wind. Het grootzeil staat met 1 rif over stuurboord en de kluiver over bakboord. En zo vlinderen we op fietssnelheid 400 mijl westwaarts richting Bonaire. In totaliteit zo’n 2,5 dag varen vanuit Grenada. Bonaire, bijzondere gemeente van Nederland, staat bekend om de rijke onderwaterwereld. We gaan er vooral duiken en freediven. Dat laatste betekent dat je op één ademteug de diepte in duikt. We kijken ernaar uit en toch, afscheid nemen blijft lastig. De tijd in Grenada was hoe dubbel ook, vooral heel fijn.

Een sapje bij George

Grenada blijkt een eiland vol verassingen waar we niet zozeer toerist maar eerder buurman en buurvrouw zijn. Er is een levendige en energieke zeilers community te midden van Grenadianen. Het eiland is mooi, comfortabel en de Caribische sfeer blijft in tegenstelling tot Martinique en Guadeloupe behouden. Althans, dat ervaren wij zo.

Kilometers rijden we met een huurauto langs kust en vissersdorpen. We doorkruisen het eiland vol nootmuskaatplantages. Het zijn noten die rijkelijk tussen fijne blaadjes in middelgrote bomen hangen. Voor ons helemaal nieuw. Aan de buitenkant ziet een nootmuskaat eruit als een harde abrikoos. En als je de bast van de noot afhaalt, verschijnt er een glanzend lakrood schilletje. En daartussen verscholen zit een geurig nootmuskaatbolletje. Wonderlijk hoe dit prachtig rode velletje, gedroogd, de bruine foelie in grootmoeders soep wordt.

De rit over het Spicy Island is fenomenaal maar gaat langzamer dan gedacht. We hebben geen lunch meegenomen en het wordt er, daardoor vooral door mij, niet gezelliger op. Niet eten maakt me bloedchagrijnig. Ik google en kom de Bamboo bar tegen. Op de plaatjes ziet het er vrolijk uit en het is nog geen kwartiertje rijden. Maar eenmaal aangekomen lijkt er niets te zijn. Paul wacht in de auto terwijl ik polshoogte ga nemen en via een kronkelend, stijl straatje de hoek om loop. Ik staar naar een vervallen hotel en een rommelig erf. Een jongeman leunt tegen zijn pick-up en eet een grapefruit. Ik steek mijn hand op en loop naar hem toe. Ik ruik de citrusgeur. Nergens heb ik zulke lekkere gegeten als op Grenada. De tientallen pitten en het pulken aan harde velletjes nam ik graag voor lief. Ik zeg hem waar ik naar op zoek ben. De man vertelt hoofdschuddend dat de Bamboo bar sinds corona verlaten is.

Een oudere man in verschoten, gescheurde kleding komt op ons stemgeluid af. De hond in het houten hok vlakbij verroert zich niet maar blijft me wel observeren.

‘Deze mevrouw is op zoek naar een drankje en wat te eten oom.’

De oudere man, George genaamd, biedt meteen een sapje en een banaan aan. Paul is intussen aan komen rijden en ik wenk hem te komen.

Met twee glazen, waarvan de inhoud nog net niet over de rand klotst, sjokt George naar de andere kant van het huis waar ooit de eetzaal van het hotel was. We volgen. Hij wijst naar de afbladderende verf op de muren en excuseert zich. En dan volgt zijn levensverhaal. De nabijgelegen waterval vond een andere natuurlijke weg. Daarmee was de grootste toeristische trekpleister verdwenen en ook zijn gasten. Nadat zijn vrouw twee jaar geleden overleed aan kanker was de energie maar vooral de liefde om het hotel voort te zetten verdwenen. Ondertussen nip ik aan het lauwe guave sapje en doe alsof ik het hemels vind. We luisteren en luisteren. Er volgt een rondleiding door zijn tuin.

Veel koffie- en bananenplanten zijn verwoest nadat orkaan Ivan in 2004 over zijn grond raasde. Nu kweekt hij anthuriums waarvan de eerste plant notabene uit Nederland kwam. De bedden vol flamingoplanten zijn afgedekt met kokosnootbast. Zo blijft het vocht in de grond en schaduwdoek erboven houdt de zon tegen. Het is er aangenaam. George is trots en geniet zienderogen van het niet meer alledaags verzetje. Hij vertelt over zijn kinderen en hoe het verder moet als hij er niet meer is. Ieder krijgt een gelijk deel of ze nu willen of niet. Ik bewonder zijn levenskracht. We zouden zo nog uren kunnen doorpraten maar besluiten dat het tijd is om te gaan. We vragen of we wat kleingeld als bedankje mogen achterlaten. Dat mag. We rijden verder en sluiten de dag af met een rit naar de supermarkt.

Betrapt!

Een auto en niet hoeven sjouwen met zware spullen is grote luxe maar eigenlijk vinden we reizen met het openbaar vervoer veel leuker. Gewoon, alledaags. Opgaan in de massa en proberen niet op te vallen. Maar dat laatste dat lukt eigenlijk nooit.

De propper van het busje ziet ons. Hij wuift of we mee willen en wacht. In Nederland zou ik hollen, maar hier hoeft dat niet. Te warm. We zijn de eersten en hebben nog alle ruimte. Een straat verder stopt het busje weer en stroomt vol lagereschoolkinderen. De banken voor ons een rijtje meisjes en naast Paul twee jongetjes. Bil aan bil in de warmte op kunstlederen zittingen waar zo meteen alles zal gaan plakken van het zweet. De kinderen kijken wat afwachtend naar ons. Ik breek het ijs door te vragen of ze veel geleerd hebben vandaag. Er wordt synchroon ingestemd. Het meisje voor me, ze lijkt de oudste van het stel, vraagt waarom we zo lang zijn. Ik antwoord dat papa en mama ons dat gegeven hebben en we altijd goed hebben opgelet op school. Dat klonk wijs want het wordt serieus door de kleintjes ontvangen. Het jongetje naast Paul voert al een tijdje een top tot teen onderzoek uit bij Paul. En dan strijkt hij zomaar met zijn handje aan de blonde haren van zijn bovenbeen en moet giechelen als ik hem betrap. Snel trekt hij zijn hand terug. Ik glimlach naar hem. Zoveel haren, zo licht en zo lang dat kennen ze hier natuurlijk helemaal niet. Als we op plaats van bestemming zijn en uitstappen zingt de kleinste hummel van het stel ons toe. ‘Be careful, just walk on the side!’

‘Thank you sweetie, we will!’

Ondeugende blik

Later vertel ik het verhaal van het aaien over Pauls bovenbeen tegen Shademan, de Grenadiaan die in Prikly Bay iedereen voorziet van vervoer en zijn naam dankt aan de liefde voor schaduw, moet er hartelijk om lachen. ‘Here in Grenada we don’t have much hair on the arms and legs.’

Even wordt het gesprek serieus. Toevallig ben ik voor mijn werk namelijk bezig met het schrijven van een nascholing over de huid. Een donkere kleur van de huid is daar een onderdeel van. En wat me duidelijk is geworden dat de donkere huid beter tegen vocht en de warmte kan maar ook droger is, minder haren heeft en deze breekbaar zijn. Kunstige haardracht, kammen en gebruik van chemische middeltjes om te stijlen eisen zo hun tol. Kaalheid komt dan ook vaker voor. Shademan beaamt mijn betoog. Maar dan wordt het hem te serieus en kijkt me ondeugend aan vanuit de achteruitkijkspiegel. ‘We are gifted with other things. God gave us something else. Something big wich woman can play with.’

Weer moet ik erom lachen als ik het plezier in zijn stem hoor.

Ik kan door blijven schrijven. Er is nog zoveel te vertellen. Maar punt.

Het is alweer licht. Het gele vogeltje dat zojuist op het achterdek is geland gaat voorlopig nergens meer heen. Het knijpt zijn oogjes samen van vermoeidheid en wiebelt alsof het elk moment kan omvallen. Rust maar uit zolang als nodig kleintje.

De trip naar Bonaire verloopt fijner dan ooit. Niet vanwege de wind of de kalme zee waar we zelfs in konden zwemmen. Het is ook omdat wij ons rustig voelen na de intense maanden. Geen rouwrandjes maar gouden randjes hebben zich om herinneringen gezet. Niet meer opgejaagd, niet gespannen maar uitgerust. We leven weer in het hier en nu.

Warm

Sun, 01 Oct 2023 14:39:00 GMT

En? Hoe is het om terug in Grenada te zijn? Deze vraag staat met stip op één.

Het is alsof de straalmotoren van het vliegtuig warmte op ons afvuren. Maar het is geen opgewekte warmte, de hitte is echt. Deze maand is de warmste periode van het jaar in de Caribbean. We zijn het duidelijk niet meer gewend en dat het meer is dan dat, daar komen we later achter.

Op de luchthaven van Grenada hoeven we niet lang op onze koffers te wachten. Maar de weg door de douane daarentegen, duurt een eeuwigheid. Ben ik zojuist te loslippig geweest?

Op het immigratieformulier hebben we netjes aangekruist dat we eten en medicijnen hebben meegenomen en dus word ik ondervraagd.

‘Waarom heeft u dat aangekruist en wat heeft u meegenomen uit Nederland?’

Ik voel dat ik rood word. Vuurrood. En dat is heel lang geleden. ‘Pijnstillers, kaas, sushivellen, sambal, kruiden en koekjes mevrouw.’ Enthousiast vertel ik dat we op een boot wonen.

‘Ah! Heeft u dan ook bootonderdelen meegenomen mevrouw?’

‘Ja, dat hebben we.’

Paul draait zich met een zucht naar me toe. ‘Dat had je nou niet moeten zeggen!’

‘Hoezo? Het is toch zo?’ me van geen kwaad bewust.

‘Weet je wat dat geintje gaat kosten?’

Ik heb duidelijk niet over de vraag van de beambte nagedacht. Ad rem genoeg om te ontkennen ben ik ook niet. Trouwens, als ik me er wel op ingesteld had, zou ik het niet gedurfd hebben.

En dus worden we met al onze bagage naar een volgend loket verwezen en na lang wachten opgedragen alles te openen. We moeten laten zien wat we hebben aan te geven. De vrouw werpt een snelle blik en vraagt naar de totaalwaarde van de bootspullen. Ik moet toegeven, heel zorgvuldig hebben we niet uitgepakt en onze schatting is wat grof. De kosten vallen mee.

Sneak peak bij Quelinda

Arme taxichauffeur die zo lang op ons heeft moeten wachten. Maar ook hier is het credo geen haast, alleen begrip. We verontschuldigen ons, bedanken hem voor de rit en meldden ons bij de beveiliging van de jachthaven.

‘ Quelinda !’ Er gaat een lampje branden bij de bewaker. Een geel envelopje met de naam van Quelinda ligt klaar. De bootsleutel en de sleutel van een appartementje zitten erin. We hebben onszelf een respijtplekje voor de eerste dagen gegund. Een schoon bed en airco.

Het schemert intussen. Nieuwsgierig als we zijn, besluiten we om een sneak peak bij Quelinda te doen. Het is nog geen 100 meter lopen over zinderend asfalt. Zweet gutst van onze lijven. Daar staat ze, vertrouwd op bokken, met een gitzwart, nieuw geschilderd onderwaterschip.

De luchtbelletjes, die er voorheen zaten omdat de hechting van de verflagen niet optimaal was en de losgelaten antifouling, zijn verdwenen. De mannen hebben mooi werk verricht.

Eigenlijk hadden we dit zelf moeten doen, maar dat leek ons geen goed begin van de terugkeer. Zodoende hadden we vanuit Nederland contact gehouden en akkoord gegeven om het onderwaterschip te zandstralen en opnieuw in de verf te zetten. Wat zijn we daar nu blij mee!

We staren omhoog naar het dek. Naar binnen gaan we nog maar niet. Allebei hebben we geen zin in een slapeloze nacht. Die zorg is voor morgen.

Aan de slag aan boord

Het is drie uur ‘s nachts. Ik ben klaarwakker. Daar is de jetlag. Over een paar dagen zal ik er weer vanaf zijn. Met moeite dwing ik mezelf tot hazenslaapjes en om 6 uur sta ik op.

Paul is intussen ook wakker. ‘Ik heb heerlijk geslapen, jij? Kijkt een opgewekt gezicht me aan. ´Zo meteen begint de Formule 1. Wil jij koffie regelen?’

Koffie is mijn taak zolang Paul zich onverstoord vergaapt aan zijn zowat enige guilty pleasure. De supermarkt en het restaurant zijn nog dicht. Ik besluit de koffie van boord te halen.

Na veel vijven en zessen lukt het me een wiebelige uitschuifladder op de werf te vinden en deze tegen Quelinda´ s romp aan te zetten. Paul zou dat in vijf minuten geregeld hebben, ik doe er minstens een uur over. Eerst heb ik op YouTube bekeken hoe je zo’n ladder plaatst, maar toch durf ik niet die vier meter omhoog te klauteren. Als een sip kind loop ik terug naar Paul maar die kijkt nog steeds naar Max en is voorlopig niet bereid om daarvan af te wijken. Hij heeft gelijk ook. Hoe moeilijk kan dit nou zijn?

Ik spreek een Grenadiaan aan. Het is maar goed ook. Ik blijk het uitschuifgedeelte ondersteboven te hebben neergezet. Bezorgd keert de man de ladder, wacht tot ik boven ben en benadrukt dat ik de sporten bovenaan goed moet vastzetten. Geen zorgen, knopen dat kan ik intussen.

Daar sta ik. Op een stoffig dek vier meter hoog. Mijn oog valt op twee uitgedroogde kikkers. Hoe in hemelsnaam komen die hier zo hoog? Ik pak de stijve lijfjes en gooi ze over de railing. Vast door vogels.

Het luik, ons voordeurtje, schuift stroef. Ik ben huiverig voor wat ik zo dadelijk aantref. De onmiskenbare bootlucht, een mengeling van diesel, vocht en polyester, komt me tegemoet. De boordthermometer wijst 37,5 graad aan. Ik open meteen alle zestien luiken voor frisse lucht. Ze kraken en knarsen van droogte. En toch is het hier vochtig. De ramen zijn zwart beschimmeld. Ik hurk om de bilge, de ruimte onder de vloer, te bekijken. Er staat een laagje water als altijd, voornamelijk regenwater dat via de mast naar binnen sijpelt. Stinken doet het niet. Dat is goed.

Zo op het oog valt alles mee. Een keer goed schoonmaken zal Quelinda goed doen. Gauw prop ik een nieuw pak koffie en de kaasschaaf in mijn rugtas. Weg uit deze hitte. Dat vlugge moet ik wel weer afleren. Het Nederlands tempo is hier nergens goed voor.

Paul is aan zijn laatste race rondes bezig. ‘En? Hoe ziet Quelinda eruit?’

‘Stoffig en warm maar alles lijkt in orde. Koffie? Met een crackertje kaas?’ Kaas uit Nederland, mijn guilty pleasure.

Gepokt en gemazeld geldt niet

De dagen die volgen gaan we vol goede moed aan de slag. Paul schrobt buiten, ik binnen. Bij het supermarktje verderop haal ik brood en boter en uit een bestelwagen van een oudere vrouw koop ik avocado, bananen, kokosnoot en passievruchtensap. Paul vervangt de doorvoer van de dieptemeter en slingert de 32 jaar oude koelkast aan. Rustig aan maar oudje, dat doen wij ook. Op het heetst van de dag chillen we in het appartementje en kijken onafgebroken het nieuwe seizoen van Oogappels.

Het zijn niet alleen wij die de grootste moeite hebben om overeind te blijven. De serveerster in het barretje uitte pas nog haar zorgen over de opwarming van de aarde. ‘Het stormt eerder, de wind doet raar en het is warmer dan ooit. Iedereen koopt ventilatoren maar ze blazen alleen maar warmte. Er gaan meer ouderen dood.’ Gepokt en gemazeld door warmte geldt ook hier dus maar tot op zekere hoogte.

Ongedierte, een kwestie van tijd

Mijn grootste angst was misschien wel de terugkeer van kakkerlakken. Dat hebben we in Suriname meegemaakt en dat vond ik vreselijk. Maar die hebben we niet aangetroffen. Alleen zitten alle voorraadbussen met pasta, rijst en meel vol springlevende stofluizen en rijstkevers. De onzichtbare eitjes zitten al er al in als je het koopt maar krijgen normaal gesproken niet de kans zich te ontwikkelen. Hier, op deze broedplaats, is het een kwestie van tijd.

Ongedierte floreert aan boord maar verder is het vooral rust roest. Intussen hebben we een vastzittende ankerlier en een smerige stuurketting weer soepel gekregen. Parkeren en sturen, dat zijn twee basale dingen die we nodig hebben om hier weer weg te kunnen varen. De zeilen zetten we er terug op wanneer we in het water liggen.

Klussen is niet erg. We hebben de tijd. Het brengt ons terug naar het alledaagse bootleven. Het is afleiding, ontspanning en een manier om gedachtes van afgelopen periode te ordenen, te verwerken. Het doet ons goed.

Klaar voor het water

Paul durft niet te kijken hoe de straddle carrier Quelinda naar de lift brengt en ze naar zee wordt gereden. ´Een boot hoort in het water, niet op het land´. Alles rammelt en beweegt, maar ik kijk er met bewondering naar. Zo gedreven en vakkundig als ze hier zijn.

Een half uurtje later drijft ze en we stappen op alsof het de dag van gisteren is. Het starten van de motor blijft spannend maar ze loopt meteen als een zonnetje! De trossen mogen los! We bedanken de mannen voor de zoveelste keer en varen de haven uit en Prickly Bay in.

Herinnering die telt

Quelinda dobbert als vanouds achter haar anker. Het water klotst tegen de romp en de zeewind waait weer. Meneer schildpad heeft zijn koppie boven water gestoken om lucht te happen. Hier is waar ze thuishoort. Het is fijn om terug in Grenada te zijn en daar mag op gedronken worden. Als ik de kombuis in loop om koude limonade te pakken, zie ik dat Paul een foto op het prikbord heeft gehangen. Het is er zonnig met een blauwe lucht. Paul en Robin hebben plezier achter het roer van Quelinda . Het is vanaf nu de warme herinnering die met ons meereist. En elke belevenis vandaag, hoe mooi, hoe verdrietig ook, is er morgen weer eentje. Het is de herinnering die telt.

MOED

Sat, 02 Sep 2023 20:00:03 GMT

Net als je er even niet meer in gelooft, ontstaat er toch weer een vleugje moed om af te maken waar het ooit begon. Ik glimlach en bekijk de vage en vergeelde foto’s van Quelinda en haar toenmalige bemanning. Wat leuk dat de Italiaanse Cristina, de dochter van de eerste eigenaar, ons gevonden heeft en zomaar dit berichtje stuurt. De oude werfbaas die Quelinda in 1991 gebouwd heeft, had ons op Social media gespot en haar getipt. De zonnige zeilfoto’s liegen er niet om. Alles en iedereen straalt! Gaan we het zelf weer durven?

Twee maanden geleden is onze reis abrupt stilgelegd. Dat wat ruim een jaar geleden als een machtig mooi zeilavontuur begon, was na het overlijden van Robin, Pauls broer, niet meer belangrijk. Niets meer. Geen wind meer door de haren, geen koers meer naar een volgend tropisch baaitje. De zin en moed om verder te gaan waren totaal verdwenen.

Paul raakte in een half jaar tijd zijn stamgezin kwijt. Geen vader, geen moeder en geen broer meer. Bam. Ineens alles weg. Er zijn mensen die zeggen dat de echte klap van dit verlies nog wel komt. Ik weet het niet. Ik bewonder zijn veerkracht, zijn relativeringsvermogen en zijn geest die vrijwel onmiddellijk kan berusten in het feit dat géén lijden en er plotsklaps uit verlost zijn, de weg is naar acceptatie van zoiets onwerkelijks en verdrietigs.

Misschien zijn we wel nooit losgekomen.

We wonen nog even bij mam. Op zolder. Het is mijn oude kinderkamer, ingericht als een volwassen B&B voor zo lang als nodig. Het is behelpen denk je misschien, maar het is de beste plek om nu te zijn.

Voordat we op reis gingen, zeiden we tegen elkaar dat we wel zouden zien wanneer we terug naar Nederland zouden komen. Heimwee en gemis kenden we niet zo. Misschien zouden we wel ergens blijven plakken en zelfs gaan wonen. Maar door dit alles merken we hoeveel het betekent om dichtbij herinneringen te blijven, in de oude vertrouwde omgeving bij mensen die om je geven. Sommigen zeggen dat we misschien wel nooit losgekomen zijn. Zou kunnen.

De Italiaanse Cristina vertelt dat ze het moment dat ze Quelinda voor het eerst zag nog heel goed kan herinneren. ‘Che Bella!’ had het toen nog kleine meisje tegen haar ouders geroepen. En omdat ze in Spanje werd gebouwd en nog geen naam had, werd deze uitspraak vertaald naar het Spaanse ‘ Que linda ’ en samengevoegd. Cristina heeft met haar zusjes vele zomers zeilend doorgebracht. Ze sluit haar berichtje af door ons vele mooie reizen en alle geluk toe te wensen. Ook namens haar ouders. Die wonen intussen op de Canarische eilanden en daar zijn we altijd welkom.

Ons verhaal is nog niet af, ook al is het eng.

Haar enthousiasme brengt me in gedachten terug naar de Caraïbische Zee. Naar een groen en heuvelachtig Grenada. Naar de comfortabele ankerplek in Secret Bay en een koud glas watermeloencider van de West Indies Beer Company. Wat zou dat stiekem weer lekker zijn. Want mogen we er wel weer naar uitkijken? Dan zie ik ons daar samen weer zitten. Samen mijmeren over wat de volgende dag ons brengt. Misschien wel een auto huren om naar het Grand Etang Lake, het meer in een vulkaankrater, te rijden. Of echte chocolade proeven en Plantage Belmont Estate bezoeken. Een rondje snorkelen en een work-out op de SUP. Wie zouden we nog treffen van het drijvende dorp? Kennen we nog zeilers of zijn ze allemaal weer verder op weg naar een volgende bestemming. Naar Bonaire, Curacao of Colombia zoals we zelf voor ogen hadden?

Het zijn fijne gedachtes die de afgelopen paar weken langzaam opkomen. Een teken van ruimte om de toekomst weer met open ogen te kunnen bekijken. Waarin helder wordt dat onze reis, ons verhaal nog niet af is, ook al is het eng. Want wat is het volgende? Fluistert een stemmetje toe. Maar toch, onze tickets zijn geboekt. Op 15 september vliegen we terug naar Grenada. We gaan het doen, die draad weer oppakken.

En Quelinda ? Zij is ook bijna klaar om het water weer in te glijden. Eigenlijk zou er een rotklus op ons liggen te wachten. Drie lagen verf afkrabben, schuren en weer aanbrengen in de bloedhitte. Maar dat hebben we wijselijk overgelaten aan de werf, die heel blij is met een extra klus. Het enige wat we nog moeten doen is de ankerlier nakijken, de markering op de ketting schilderen, de romp poetsen, schoonmaken, inrichten, de doorvoer van de dieptemeter vervangen, anodes en zeilen erop zetten en wat niet weet nog meer. Klussen die te overzien zijn toch? Ik zeg, welkom terug.

Rampspoed

Thu, 27 Jul 2023 12:42:35 GMT

Het is zaterdagochtend. Het afschuwelijke telefoontje van zonet heeft amper tijd om binnen te dringen. Hoe in hemelsnaam krijgen we Quelinda op een veilige plek? Hier in Grenada in Secret Bay voor anker of aan Georges mooring is geen optie. In dit onvoorspelbare seizoen moet ze de kant op. Maar waar? We staan opnieuw in overlevingsstand en een allesoverweldigende regelmodus.

Spice Island Marine, de dichtstbijzijnde jachthaven, is dit weekend gesloten. Terwijl Paul familie en vrienden inlicht, probeer ik tevergeefs te bellen. Niks. Niemand te bereiken.

Volgens de Canadees die hier al jaren voor anker ligt, is de kans klein dat we er überhaupt terecht kunnen. Het is hier orkaanseizoen. Veel zeilers reserveren lang van tevoren een plek en komen in november pas weer terug.

Andere havens zijn verder weg of hebben geen bootkraan. Wat nu? Wachten tot maandag in de hoop dat Spice Island Marina ons verder helpt? Even weet ik het niet meer.

Op hetzelfde terrein van de jachthaven ligt ook nog een watersportwinkel, Budget Marine. Zouden zij iemand kennen die ons verder kan helpen?

Ik besluit het erop te wagen en bel naar de winkel. Ik ril in dertig graden, ben misselijk en bang voor nul op rekest. Een vriendelijke Engelssprekende dame neemt op. Zo rustig mogelijk doe ik mijn verhaal.

‘Goedemorgen mevrouw. Kunt u alstublieft helpen? Kent u iemand bij de jachthaven? Er is een noodgeval. Ik ben op zoek naar een plek waar we onze boot veilig kunnen stallen. De broer van mijn man is plotseling overleden. We willen zo snel mogelijk naar Europa, naar Nederland.’

De vrouw reageert kalm, betuigt haar spijt en blijft even stil. Dan vraagt ze me aan de lijn te blijven.

Hoopvol knijp ik mijn vingers samen en wacht af.

‘Heeft u een monohull of catamaran?’ Klinkt het dan.

‘Een monohull .’ En weg is ze weer.

‘Maandagochtend om 11.00 bij de bootkraan. Jonathan wacht u op.’

‘Echt waar, meent u dat nou?’ Schiet ik vol.

‘Ja. Ze wordt op de kant gezet.’

Ik kan het gewoon niet geloven. ‘Paul, we gaan eruit! Het is gelukt!’

Overgeleverd aan de grillen van het land

Maandagochtend. Kaal gehaald, opgeruimd en volgetankt motoren we een paar mijl verderop naar de jachthaven. We zijn een half uur te vroeg bij de bootkraan om maar niets te missen. Een man op de kade wenkt dat we meteen door mogen. Hij draait zich om en wijst naar zijn billen. Kont keren en achteruit invaren is de bedoeling. Paul draait Quelinda probleemloos tussen de betonnen wanden. Ik verplaats de fenders naar voren en gooi de lijnen. De motor gaat uit, we stappen af.

Samen met twee zeilvrienden die ons ongelooflijk tot steun zijn, kijken we toe. Gecontroleerd beweegt de 70 ton kraan over de boot terwijl Paul de plaats van de schroef aanwijst. De hijsbanden zitten goed. Daar gaat ze, nog geen kwartier na aankomst, druppend en kwetsbaar het water uit. Overgeleverd aan de grillen van het land. Het raakt ons. We zijn moe. We huilen. Eten wat, drinken wat. Praten met elkaar en gaan weer door. Door omdat het moet.

Quelinda staat intussen op haar stempels. Het is zo’n drie meter naast het kantoor met houten lunchbanken van de havenmannen en de uitkijkpost van security. Het lijkt wel het allerlaatste plekje op het hele terrein. Ik maak kennis met Malik. Hij stelt me gerust. De spanbanden met ijzeren pinnen in de grond, die we in Nederland helemaal niet kennen en bestand zijn tegen rampspoed, zullen nog worden vastgemaakt. Malik helpt me met de uitschuifladder terwijl Paul verderop bespreekt dat er ook binnen aan boord gecontroleerd wordt.

Dinsdagochtend, drie dagen na het overlijden van Robin. Vanavond vliegen we van Grenada via St. Lucia en Londen naar Amsterdam. Eindelijk. Het wordt tijd om te landen in deze onwerkelijke situatie.

De hitte zindert. Er staat geen zuchtje wind. Enige verkoeling van het water is er niet meer. Muggen zoemen aanvallend rond en steken. We reinigen de bilge, voorraadkasten, de leidingen en pakken de reistassen. Alle afsluiters, behalve de laagste aan boord, gaan dicht. Openingen dekken we af met gaas. Binnen plaatsen we azijn en strooien poeder tegen ongedierte. Overgebleven voedsel breng ik naar de mannen van hier. Ik geef Marina, het jonge katje wat onder Quelinda speelt, een laatste stukje kaas. ‘Dag liefje, houd jij alles en iedereen bij ons huisje weg?’

En dan gaan alle luiken op slot.

Intens verlies

Ik staar naar het vliegtuig. Normaal gesproken hadden we alles wat ik zojuist vertelde en wat slechts bijzaak is, niet hoeven doen. We hadden alleen een voordeur van een stenen huis achter ons dichtgetrokken. Die vanzelfsprekendheid, die basisbehoefte aan veiligheid ontbreekt op een moment dat je dat misschien wel het hardste nodig hebt. Het is tijd om te gaan. Tijd om verdriet toe te kunnen laten en stil te staan bij intens verlies.

Op 8 juli verongelukte Pauls broer Robin op 43-jarige leeftijd tijdens het fietsen. Zijn grote passie.

Dankbaar zijn we voor de liefdevolle support van Meriam en Paul en de betrokken, professionele ondersteuning van Budget Marine en Spice Island Marina in Grenada. Zij maakten deze dagen mogelijk wat voor ons onmogelijk leek.

Ontmoeten

Sat, 01 Jul 2023 13:51:12 GMT

Eerst zwaaide ze op afstand. Eenmaal dichtbij pakte ze mijn hand. En nu sta ik gebukt bij haar. Ik maak een opmerking over haar snoepje. Een felgroen zuurtje wat ze onder mijn neus houdt om te ruiken. Voorzichtig plukt ze het plakkerige papiertje er met beide handjes af en steekt het in haar mond. Het zit nu overduidelijk in haar linkerwang. Een jaar of vijf moet ze zijn. Gitzwarte, grote ogen en twee kroesknotten tekenen haar gezichtje. Ze ziet er keurig uit in schooluniform. Wit bloesje, donkerblauwe jurk en zwarte schoenen. Ik lach.

En dan, uit het niets, spreidt ze haar armpjes en vraagt me:

´Can I give you a hug?’

Ik smelt. ‘Of course you can.’ Ik ga op mijn knieën zitten en geef een dikke knuffel.

Zomaar een korte ontmoeting bij de basisschool van Chateaubelair op St. Vincent. Dit soort ontmoetingen zijn heel belangrijk voor mij. Net als vorige week voordat we hiernaartoe voeren. Ik wist dat die me zouden kunnen ontdoen van mijn rotgevoel en veroordelingen die ik had. Laat ik je vertellen hoe dat gebeurde.

Niet veel goeds

We hadden een fantastische zeiltocht achter de rug van Martinique naar St. Lucia. De wind speelde hide and seek achter het eiland maar eenmaal de zuidpunt voorbij werden het stabiele 15 tot 20 knopen. De oceaandeining kwam schuin van voren in en met zeilen halve wind was het gewoonweg genieten. Eilandhoppen in dagtochten bevalt ons heel goed.

Eigenlijk zouden we St. Lucia overslaan en rechtstreeks naar het zuidelijker gelegen St. Vincent doorzeilen maar medezeilers benadrukten dat we de beroemde Pitons niet mochten overslaan. En dus wilden we alsnog een paar daagjes voor anker. Ik weet nog dat Paul het me vroeg:

‘Heb je de reviews van de baai gelezen?’

‘Ja, heb ik. Hoezo?’

‘Nou, ik had op z’n minst verwacht dat je er iets over zou zeggen.’

‘Want?’

‘Ze zijn niet zo best.’

Ik werd stil. Had ik verkeerd gekeken? Snel had ik mijn telefoon erbij gepakt en Navily® geopend. De app waarmee we inzicht krijgen in ervaringen over jachthavens en ankerbaaien. Er werd inderdaad niet veel goeds over de ankerplaats gezegd. Blijkbaar had ik me vergist en over een andere baai gelezen. Hier in Soufrière waren mensen beroofd en boatboys opdringerig. Zeilers voelden zich onveilig. Meermaals werd het als meest onplezierige ankerplaats ooit bestempeld en zelfs opgeroepen tot een boycot. En precies daar lagen we, met hulp van Eddy en zijn boot Cool runnings , aan een mooring. Eddy, onder invloed van sterk spul, was vriendelijk en behulpzaam geweest en had ons graag meer willen verkopen. De tour naar de watervallen sloegen we af maar de grijze armband gemaakt van gemberzaad kon ik niet weerstaan. Opdringerig was hij niet geweest. Hij deed vooral zijn best.

‘Ik geloof niet dat ik op deze baai zou hebben aangestuurd als ik dit geweten had’, zei ik tegen Paul.

‘Dat dacht ik al, maar kijk nou eens om je heen! Het is hier prachtig!’

En dat was ook zo. We waanden ons in een scène van jurassic park met uitzicht op de beloofde Piton, wat piek betekent. De kleine en grote Pitons zijn ontstaan uit vulkanisch, opgestuwd gesteente en immens. Toch was ik onrustig, hoe mooi ook.

Gretig naar de wal

Wat was wijs? Zelf oordelen zonder naïef te zijn besloten we en dus maakten we schoon schip. Quelinda was nog nooit zo kaal geweest aan dek. De fenders, zwemkleding, flippers, pikhaak en vishengel, alles werd opgeborgen in afsluitbare bakskisten. Inklaren mocht alleen de schipper volgens de autoriteiten en dus bleef ik aan boord. Ik keek hoe Paul in plané wegvoer, genoot van het uitzicht en was verbaasd dat hij een half uurtje later alweer terug was. Door de douane kan zomaar een paar uur in beslag nemen.

‘We zijn ingeklaard. Niets aan de hand hoor, allemaal heel vriendelijk.’

Aan de mannen die het geld voor de mooring kwamen innen legde ik voor wat ik gelezen had. Was het waar wat ze zeiden? Ze wisten precies waar ik het over had, vertelden dat de beveiliging was aangescherpt en het nu beter ging. Toch sliepen we die nacht voor het eerst met het luik op slot.

De volgende ochtend was ik gretig om naar de kant te gaan. Ik wilde gevoel krijgen bij deze plek. We slenterden op Caribisch tempo door het stadje en kochten brood en passievruchtensap. De vrouw vertelde trots dat haar dochter het vanochtend al vroeg geperst had en zo een zakcentje bijverdiende. We vervolgden de kustweg langs hout getimmerde huisjes en vissersboten waaraan gewerkt werd. Verflucht vermengd met mest van een dik varken in de schaduw en een barbecue met gegrilde kip die alweer brandde, gingen over in de geur van overrijpe mango’s. De goede raapten we ertussen uit voor mangochutney. We bezochten de Piton watervallen waar het zo rustig was dat we het hele bad voor ons alleen hadden.

Rondlopen met open armen

Die dag hadden we minstens honderd keer goedendag gezegd, drie keer Gods zegen ontvangen en twee joints aangeboden gekregen. Elke nieuwe plek is zoeken, ontdekken. Mijn rotgevoel was gebaseerd op reviews, ervaringen van anderen. Ik velde een oordeel zonder zelf te ervaren en dat voelde verkeerd. We hebben een aantal dagen heel fijn op deze plek gelegen. Daarmee wil ik niets wat gebeurt zou zijn onder het tapijt vegen. Noch wil ik mijn ogen sluiten voor de armoede en problematiek die we om ons heen zien. Ook binden we niet de kat op het spek door met flappen te wapperen, in dure kleding rond te lopen of de dinghy zonder slot te laten drijven. Wat ik wel wil zeggen is dat rondlopen met open armen veel beter bevalt.

Ontgroend

Sat, 03 Jun 2023 16:13:38 GMT

Ik aai over zijn bol naar de huidplooi in zijn nek. Ik geloof niet dat ik Paul ooit zo bruin heb gezien. Vandaag, precies een jaar geleden zijn we vertrokken. Zuidelijker dan Cadzand waren we met de boot niet geweest en kijk ons nu eens. Er staan bijna 7000 zeemijlen op het log. Dat is ruim 13000 kilometer met wind over water.

Sinds we op reis zijn, zijn we altijd buiten. En dat is een heerlijkheid. Vanochtend zijn we vroeg aan de wandel gegaan op Terre-de-Haut. Het meest oostelijke eiland van Les Saintes, onderdeel van de Guadeloupe archipel. Het doet denken aan Vlieland maar dan met een tropisch tintje. Het is er charmant, met krommende straatjes vol winkeltjes, barretjes en eilandkunst. De ankerbaai is gevuld met catamarans en vissersbootjes. Monohulls zoals wij zijn in de minderheid.

Quelinda´s anker haakt stevig in een zanderige grasbodem die verderop overgaat in een steile rotswand, rifjes en strand. Elke dag zwem ik erheen en kijk ik in stilte naar het koraal en de anemonen. Ik begin de plek te kennen, weet waar de grote zwarte maanvis met gele strepen zit en schrok vanochtend toen de barracuda, bijna net zo groot als ikzelf, ineens weer naast me zwom. De nieuwsgierige, getande jager had ik al vaker gezien maar nu zo dichtbij dat ik zijn ogen zag meedraaien. Als ik eraan terugdenk hoor ik mijn ademhaling nog haperen door de snorkel.

Gelukzalig gevoel

We zijn halverwege de wandeling. Het is warm als altijd. Ik ben blij dat ik even zit en laat de rugzak van mijn schouders glijden om water te pakken. De boomstam met uitzicht over zee, lijkt speciaal voor ons neergelegd. Jammer dat we hier niet kunnen zwemmen. Zo op het oog is er niks bijzonders te zien maar de gerafelde gele vlag en het grote waarschuwingsbord wijzen op gevaarlijke stroming.

‘Wil je ook wat drinken lief?’

‘Lekker! En een mueslireep!’

Er klinkt geritsel. Een kip verschijnt onder de bosjes vandaan en komt polshoogte nemen. Haar piepende kroost drentelt keurig achter haar aan.

‘Zouden ze misschien ook dorst hebben?’

‘Wie weet, probeer het’, zegt Paul zachtjes.

Ik schuif het dopje van mijn drinkfles voorzichtig twee meter bij me vandaan over de stam en vul het met water. Moeder komt aangesneld. Ze keurt en draait haar kont opzij voor haar drie kuikens. Gretig gaan de snaveltjes het water in en worden de kopjes achterover gegooid om het water te laten zakken.

Samen bekijken we het aandoenlijke tafereeltje.

‘We zijn alweer een jaar onderweg.’ Zeg ik gelukzalig. ‘Wat hebben we nou nog meer nodig op deze reis?’

Grote verwachtingen hadden we niet. We wilden vooral de wereld zien. Wat kunnen we er na één jaar over zeggen? Dat we ontgroend zijn, dat is zeker! Tijd om met de billen bloot te gaan.

Ik wilde beter kunnen zeilen, betekenisvol zijn en veel kokkerellen. Wat is daarvan terecht gekomen? Laat ik in de kombuis beginnen. Ik zag het helemaal zitten om er veel tijd door te brengen. Dagelijks yoghurt maken, kiemen kweken, deeg kneden en geurend brood uit de oven halen. Eerlijk is eerlijk, zo gaat het in het echt niet. Vaak vind ik het te warm, te veel werk en er is genoeg aanbod. Is yoghurt te duur of niet beschikbaar? Dan maar even geen yoghurt. Overnight oats of crackers zijn ook lekker. Het enige wat aan boord ooit ontsproten is, zijn aardappelen en het opgestuurde wonderblad uit Suriname wat nu bij mijn zusje in Nederland op de vensterbank staat.

We eten wat er is. Ananas en meloen zijn er in overvloed en mango en kokosnoot komt zo van de boom. Creatief met kool, wortel en pompoen word je vanzelf. Een doosje aardbeien van 15 euro laten we liggen. De tomaat is gepromoveerd tot delicatesse en een krop knapperige sla vaak een droom. Maar gerookte marlijn? Dat wordt normaal op een toastje.

En het leuke is, volgende maand kan onze koelkast en de supermarkt er heel anders uitzien. Boodschappen doen is voor mij een uitje. Vaak wordt gezegd dat ze duur zijn, dat klopt. Ben je flexibel in wat je eet, dan kom je er wel uit. Achteraf had ik niet zoveel proviand in willen slaan. Koel, donker en droog bewaren is namelijk onhaalbaar. Niet alle levensmiddelen blijven goddelijk tot aan de houdbaarheidsdatum en voor je het weet zit het vol gespuis. Natuurlijk had ik de honderden zwarte snuitkevers in het meel en de pasta als extra eiwitten kunnen beschouwen of alles door een zeef kunnen filteren, maar zo’n diehard ben ik niet.

Deze reis zou ik alleen niet kunnen maken

Deze reis is geen eeuwige vakantie al doet social media dat soms vermoeden. Zeilend de wereld over is een way of life en het gaat niet vanzelf. We zijn partners in crime en collega’s geworden en ontlopen kunnen we elkaar niet, hooguit verzuipen. Paul en ik zijn het afgelopen jaar minstens tien keer gescheiden en even zo vaak weer verliefd geworden.

Paul is nog steeds de schipper. Communicatie aan boord blijft onze grootste uitdaging. Ik had gehoopt dat ik tijdens het zeilen meer het voortouw zou nemen of dat Paul makkelijker controle zou kunnen afgeven, maar blijkbaar is dat niet zoals het tussen ons werkt. Ik ben enorm gegroeid in het zeilen. Een sensitieve zeiler ben ik, maar een veelomvattende zeilreis als deze, zou ik alleen niet kunnen maken. Paul wel en dat blijft een wezenlijk verschil tussen ons. Nou kan ik daartegen vechten of accepteren dat het zo is. Dat laatste heb ik gedaan. Een gepassioneerd zeiler zal ik denk ik nooit worden. Een mastworp blijft soms hogere wiskunde en totale ontspanning tijdens een zeiltocht kan zomaar uitmonden in huilen in de kuip. Mijn ontzag voor de oceaan is groter dan ooit. In Nederland zouden we met windkracht 8 de haven niet uitgekomen zijn. Hier gaan we er soms dwars doorheen. En als ik naar de soms immense oceaandeining kijk? Dan had ik een jaar geleden niet kunnen bedenken dat ik het een prachtig gezicht zou vinden om Quelinda zo over golven te zien glijden en in diepte te zien verdwijnen. Ik had doodsangsten uitgestaan. In zekere zin went het, ongemerkt verleg ik mijn grenzen en daar ben ik trots op.

Iemand vroeg me eens: ‘Ben je een zeiler of een reiziger?’ Ik ben het laatste. Paul trouwens ook. Zeilen is voor ons de manier om de wereld op een unieke manier in vrijheid te ontmoeten.

Quelinda , nu drie jaar in ons bezit, wordt steeds comfortabeler. En ik denk, vooral omdat wij dat ook steeds meer zijn. Elke beweging, geluid of geur valt op. Ze is snel, sterk en stabiel en houdt ons altijd bezig. Ook als we niet aan boord zijn. Blijft het weer rustig, zou ze nog wel goed liggen? Laten andere boten haar met rust of is de achtertuin wel te vertrouwen? Bij ons stenen huis hadden we daar veel minder last van.

Het cliché klopt. Aan boord gaat altijd wel iets stuk. Nieuw of dertig jaar oud, dat lijkt niets uit te maken. De generator, de watermaker, de zeilkarren, de bilgepomp, het blik bonen of wijzelf. Onze rug, huid, of geest, alles wordt kwetsbaar door beweging, water, zon en zout. Voorheen klusten we tot in de late uurtjes of het weekend. Nu hebben we alle tijd en ruimte, het hoort erbij.

We geven meer geld uit dan gedacht

Doen waar ik goed in ben. Voor Paul is dat het onderhoud van Quelinda en het zeilen. Voor mij is dat iets anders. Lang hoefde ik niet na te denken over de vraag van één van mijn vorig werkgevers. Sinds een half jaar ben ik weer aan de slag en werk ik acht tot twaalf uur per week. Hersens kraken en sparren met gelijkgestemden uit de medische wereld doen me meer dan goed.

‘Ik hoop dat je je blijft verwonderen.’ Zei een collega destijds tijdens mijn afscheid. Ik kan je zeggen, mijn werk draagt daaraan bij. Eenmaal de laptop dicht, blijf ik ontvankelijker voor mijn omgeving. Een prettige bijkomstigheid is dat we de boordkas ermee spekken. We geven meer geld uit dan de 28.000 euro die we op jaarbasis hadden begroot. De grootste kostenpost? Quelinda werkend houden! Ook boodschappen en uitjes slurpen gretig uit ons reispotje. Het mag. Deze reis geeft ons een nu of nooit gevoel.

De kuikentjes hebben nog steeds dorst. Ik vul het dopje voor de laatste keer. Laten we doorlopen denk ik bij mezelf. De zwavelgeur van het rottende, aangespoelde sargassowier, is afschuwelijk. Ik heb medelijden met de uitbater van het typisch Caribisch, houten strandtentje. Het strandje met overhangende palmen kan zo in de reisbrochure maar ligt er verlaten bij. Niemand drinkt in deze stank een rumpunch. Zou de eigenaar zich er druk om maken? Was mijn Frans maar beter, dan zou ik het vragen. Dealen met de situatie. Je niet druk maken om de dingen waar je geen invloed op hebt, helpen waar kan en focussen op positieve dingen. Leven in het hier en nu, dat leert deze reis me meer dan ooit.

Hoogtepunten

Wat is nou het allermooiste, meest succesvolle of bijzondere van deze reis tot nu toe? Dat we überhaupt het lef hebben gehad om uit een sociaal wenselijk leven te stappen, onze baan op te zeggen en een huis te verkopen met als klap op de vuurpijl een memorabele borrel en vertrek uit de haven van Noordschans. Alleen dat al.

Of misschien de vele ontmoetingen met medezeilers? De enigen die weten hoe het is om een avontuur als dit aan te gaan. Contacten die we allebei nodig hebben. De eerste zeilers ontmoetten we in Cherbourg, zulke lieverds. Zij zijn alweer op de terugweg naar Nederland, zo gaat dat. Met elkaar genoten we van het Engelse Alderney, de plek waar we de mooiste kustwandeling ooit maakten. Ik herinner me ook de aankomst in Gijon, na de beruchte Biskaje oversteek, nog heel goed. Wat een overwinning was dat. Nu voelt een nachtje doorhalen best heel gewoon. Ook het gescharrel door de Spaanse Rias en de vele strandbarbecues waren fantastisch. En dat ik daar niet in vol ornaat hoefde te verschijnen was een verademing waar ik tevoren geen rekening mee hield. Vroeger ging ik de deur niet uit zonder make-up en hier loop ik bijna altijd zonder. Een smoezelig T-shirt en plakharen, hier kan het. Iedereen onderweg begrijpt dat. Echt waar, de door mij gekochte mini strijkplank van de IKEA die precies in de kast van de stuurkolom past, is de meest onzinnige aankoop die we aan boord hebben. Wat wist ik nou eigenlijk?

Een van de hoogtepunten was de aankomst in Mindelo. Het besef in een andere Afrikaanse wereld en een zeilersscene die zich voorbereidt om de oversteek. Natuurlijk kan de Atlantic crossing niet ontbreken. Alleen al omdat het me heel lang onmogelijk leek en de grootste uitdaging tot dusver. Het meest bijzonder was Switi Suriname. Ik gun het iedereen daar ooit op eigen kiel naartoe te varen. Het is een land wat het recht heeft gekend te worden.

Maar zo groots en meeslepend hoeft het allemaal niet te zijn. Gewoon de wind door je haren, een knoopje sneller, je anker zien liggen, een zelf gevangen makreeltje oppeuzelen, het geluid van brulapen, het contact met locals en vrienden uit Nederland die op bezoek komen. Ik stop ermee. Met elke keuze doe ik een andere belevenis te kort.

Diepe dalen

En dieptepunten zul je denken? Het woord alleen al. Uitspreken klinkt zwaar en dat is het soms ook geweest. Onmacht, angst, verdriet en boosheid zitten er allemaal in deze reis. Ik denk aan de zoektocht naar een nieuw leven aan boord en onverwachts verlies van twee vaders en een moeder binnen een jaar. Het is allemaal intens. Zo ook de Atlantische oversteek, wat voelde ik me kwetsbaar die twaalf dagen. Diepe dalen brengen ook iets goeds. We weten beter waar we ook onderweg gelukkig van worden. Verbinding houden met Nederland, met vrienden en familie hoort daarbij.

De kleine pluizenbolletjes hebben genoeg gedronken en scharrelen verder.

Paul had moeten nadenken over mijn vraag wat we nog meer nodig hebben op deze reis. Een reis waarvoor we nog elke dag dankbaar zijn, nog lang niet klaar is. Hij knijpt in mijn bovenbeen en staart voor zich uit. ‘Niks, dit is toch prachtig. En ik heb jou!’

Tobago

Sat, 06 May 2023 22:13:12 GMT

Het appje van Jo, een zeilmaatje, spookt door mijn hoofd.

´Naar Tobago is een pittige, snelle tocht.´ Bericht ze. ´Het is stroom mee met een halve tot aan de windse koers. Nog geen drie dagen varen maar iedereen praatte erover en voelde zich beroerd. Dus maak voldoende eten en neem snacks mee. Ik heb de hele reis niet kunnen koken en was onvoldoende voorbereid. Jij nu wel!'

Ik nu wel. Dat klopt. Denk ik bij mezelf. Quelinda is voor het eerst in 80 dagen weer zeilboot. Verzamelde souvenirs en potentiële projectielen, zijn opgeborgen of vastgebonden. Lunch is gesmeerd en lasagne staat in de oven. Ik ben wat gespannen. Zal deze trip van bijna 500 mijl echt zo heftig zijn als ze zeggen?

Maar wanneer ik droom over de Caribbean, dan zie ik blauw, helder water en kleur voor me. Tobago, het sigaarvormige eiland waar het waarschijnlijk zijn naam aan dankt, wordt wel het mooiste eiland van de Kleine Antillen genoemd. Wat kijk ik daar onwijs naar uit!

Dag twee op zee. De wind waait 15 tot 20 knopen uit oostnoordoostelijke richting. De zee heeft een metamorfose ondergaan. Het Surinaams colabruin is verruild voor kobaltblauw, is kalm en ruikt intens zilt na lang aardse tonen te hebben gesnoven.

Er is iets geks aan deze tocht. Door stroming gaat Quelinda als een malle maar we vertragen bewust. Want met aankomen tijdens kantooruren voorkomen we een extra toeslag bij immigratie en daar gaan we voor. Dus voor de tweede keer deze reis minderen we zeil. Met twee riffen in het grootzeil en een half ingerolde kluiver varen we nog altijd met 6,5 knoop door het water. Het wordt een sport om onze aankomst te timen.

Sinds we oceaanzeilen heb ik geleerd dat niet alleen wind maar vooral golfhoogte en het interval ertussen comfort bepalen. Vandaag rollen de 1,5 meter hoge golven elke 9 seconden onder Quelinda door. Dat is comfortabel maar zo voelt het nog niet. De paar maanden aan land hebben ons evenwichtsorgaan lui gemaakt. Ik voel me dronken, al ben ik dat nog nooit echt geweest. Paul wel en die heeft hetzelfde. Eigenlijk hebben we geluk. Zeeziekte is bij ons amper een issue. Met voorzorgsmaatregelen word ik hooguit katterig en herstel snel na inslingeren. En Paul? Die heeft vrijwel nooit last.

En weg was ze

Ik staar naar een olietanker aan de horizon. Het enige schip vandaag. Vannacht was dat wel even anders. Tijdens mijn wacht voeren vier vissersschepen precies rond mijn koerslijn. Twee lagen op aanvaringskoers. Ik riep Eliane , het schip recht voor me op en deelde mijn intenties. Ik wilde mijn koers behouden. Een geïrriteerd antwoord volgde. Hij bleef daar vissen en wilde niet wijzigen.

Dat recht heeft hij en ik gunde hem goede vangst, maar kak! Waar moest ik naar uitwijken met dat gekrioel van de andere drie voor me? Ik besloot Don Valentin , het andere schip dichtbij, op te roepen.

´ Don Valentin, Don Valentin, Don Valentin . This is Quelinda, Quelinda, Quelinda. Over.´

´Yes, Quelinda .´ kraakte een zware stem met Spaans accent aan de andere kant.

‘Goodnight sir. This is Quelinda . I would like to proceed my course. I am on my own and under sail. Is that ok?’

‘If you wish, if you wish’ brengt de schipper uit. ‘We are fishing the four of us tonight. If you wish, I tell the rest.´

Ik had geluk. Don Valentin gaf leiding aan de andere drie en was goedgemutst. Dus geen geklooi met zeil en Paul kon blijven knorren. ‘Thanks for your cooperation sir. Good watch and fishing!’

‘Your welcome miss. Have a good watch too.’

Ik was opgelucht en realiseerde me dat mijn spreekangst voorbij was. Aan het begin van onze reis vond ik de knop van de marifoon indrukken al spannend.

Mijn victoriegevoel was van korte duur. Geïrriteerde Eliane kwam steeds dichterbij. Ik moest iets doen ondanks het door Don Valentin beloofde koersbehoud. Fors bakboord uit en achterlangs leek me de enige optie en dus maakte ik Paul alsnog wakker. Verstomd keken we samen over de buiskap naar Elianes rode romp, die nog maar zes minuten van ons verwijderd was.

Ik werd zenuwachtig en begon te ratelen. ‘Hij zei het echt. Ik mocht koers houden. Zal ik nog eens oproepen? Gaan we achterlangs? Wat doen we!’ En precies toen stopte het vissen. Elianes dekverlichting doofde. De ronkende motor gaf gas en weg was ze. Dat was heel nipt…

Dag drie op zee. Nog vijf mijl te gaan. We melden ons en zijn precies op tijd. De tocht is alles meegevallen en zoals altijd, ben ik blij dat we er zijn. De groene baai van Charlotteville opent haar armen. Aan bakboord ligt Pirate’s Bay. Een idyllisch strand met azuurblauw water waar stelletjes elkaar het jawoord geven en ik door de immense golven leer duiken maar vooral mijn bikinibroek volschep met zand.

Aan stuurboord dobberen houten visboten met ranke hengeltjes en exotische namen. African queen, Expect the unexpected en Coconut dream wachten op een retourtje naar open zee. De meesten zijn trouwens oranje geschilderd vanbinnen. Dan zijn ze bij een reddingsactie goed zichtbaar vanuit de lucht. Dat wist ik niet.

We gaan op zoek naar een ankerplaats. Het blijft diep met zo’n 15 meter en de branding oogt verwoestend. Het is code oranje in de baai. Net als vier andere onbekende zeilboten kiezen we veiligheidshalve voor een mooring. Zwemmen vanaf het strand wordt de komende dagen afgeraden en snorkelen heeft jammer genoeg nog geen zin.

Lijken aan boord

Het kantoortje in een vierkant wit gebouw is slechts vijf minuten lopen.

`Yes? Come in.’ Een grote vrouw in uniform verschijnt in de opening. ‘You must be Quelinda ?’

Immigratie weet direct dat we er zijn! Die hadden we niet zien aankomen. Er is veel te doen over de inklaringsprocedure in Tobago maar daar merken wij niets van. De procedure is sinds kort aangepast en staat op de website goed uitgelegd.

Ik kijk naar een poster op de muur, dan naar mijn hemdje en dan aarzelend terug naar de vrouw. Het is hier verboden om legerkleding te dragen. Laat nu net mijn hemdje dezelfde groenschakeringen hebben. Maar ze keurt het goed want er staan bloemetjes tussen.

Met een hand vol kleurrijke foldertjes, invulformulieren en evenveel carbonpapier begint Paul aan de registratie. Omdat het kopieerapparaat stuk is, loop ik een straat verderop naar de bibliotheek. Geld om kopietjes te betalen heb ik niet. De pinautomaat blijkt stuk. Maar het geeft niet zegt de bibliothecaresse. Dat geld, dat komt wel. En zo is het ook gegaan. De bieb bleek voor mij ook nog eens een heerlijke werkplek, lekker koel en met goede Wi-Fi verbinding.

Intussen stempelt de douane onze paspoorten en volgt een mondelinge health check. De vraag of we dode lichamen aan boord hebben, komt onverwachts. ‘It’s just the two of us.’ Antwoord ik bloedserieus. Ik wou dat ik zo snel van geest was om het liedje van Bill Withers te zingen.

Voor cruiseschepen zal het een heel normale vraag zijn, maar voor ons voelt het gek.

Tijdens ons verblijf in Charlotteville, zijn twee cruiseschepen binnengekomen. We mochten toen niet meer met de dinghy aanmeren bij de steiger. De ruimte moest namelijk beschikbaar blijven voor de gasten die via snelle tenders massaal naar de kade werden gebracht en door een speciaal opgetuigde calypso band werden toegezongen. Op het strandje landen was overigens geen straf.

Het intrigeert me. De geënsceneerde ontvangst van de passagiers mist aan Tobago’s puurheid. Ik blijf me verbazen over hoe je in enkele uren een heel eiland kunt bekijken. Locals klagen over dat deze toeristen niets uitgeven op het eiland want zo zeggen ze: er kan aan boord gegeten en gedronken worden. Zeilers blijken wel geliefd: jullie nemen de tijd om hier te zijn, zoeken contact en komen in onze winkels en restaurants. Dat is natuurlijk tastbaar, zichtbaar. Begrijpelijk. Wanneer ik later een zeilster tegenkom die in haar jonge jaren op een cruiseschip heeft gewerkt, leer ik dat de flitsbezoeken soms de enige mogelijkheid zijn om in korte tijd veel eilanden te bezoeken en volledig arrangeren en ontzorgen dan bijna een must is. Het verschil in reisbelevenis en hoe dit door eenieder ervaren wordt, blijft fascinerend.

No hurry…

De volgende dag reizen we met het openbaar vervoer naar de hoofdstad Scarborough om geld en een simkaart te kopen. Eigenlijk willen we de maxi taxi nemen maar een aardige man bij het benzinestation attendeert ons op de bus en gebaart naar de enige doorgaande weg. ‘It won’t take long.’

´Where can I buy tickets sir?’

‘Over there in the supermarket.’ Wijst hij.

Ik schrik want in de verte zie ik de bus al aan komen. Dat red ik nooit!

‘Don’t worry. Overthere by that building is the turning point. Ask the driver to wait for you. Now go!’

Tussen de kippen en kuikentjes door zet ik het op een holletje.

De chauffeur is inmiddels gestopt en wacht inderdaad op me. De zon brandt en het zweet parelt over mijn gezicht. De kaartjes in de supermarkt blijken uitverkocht. Maar opnieuw geen zorgen, volgens de kassière. ‘Zeg maar tegen de buschauffeur dat hij ergens moet stoppen voor kaartjes.’

Ik hol terug. De chauffeur ziet me en wenkt me rustig aan te doen. Veel te warm om te rennen. Het geeft niet dat we geen kaartjes hebben. We mogen instappen en regelen het onderweg.

Niet veel later stoppen we bij een benzinestation voor kaartjes. In het midden van het terrein staat een vierkant hokje. Daar moet ik vast zijn. Ik zie niemand. Ik tuur door de zwarte ruit maar het is ondoorzichtig. Er zit alleen een roostertje. ‘Hello?’ zeg ik zacht terwijl ik mijn oor tegen het vieze glas druk en luister.

‘Goodmorning ma‘am.’ klinkt een vrouwenstem. Ah! Er zit iemand in.

´Two tickets to Scarborough please.´

Eindelijk! Ze heeft kaartjes, maar geen idee hoeveel het kost. Gelukkig heb ik dat net gehoord van de buschauffeur.

Intussen wordt er in de bus druk gespeculeerd. Paul luistert geamuseerd.

‘Where is that white woman going?’

‘Getting her tickets, lady.’ Wanneer de busschauffeur aanstalten maakt om te vertrekken breekt de paniek uit.

‘Don’t you leave that woman!’ gebiedt de oudere vrouw.

De buschauffeur lacht schuddend en maakt duidelijk dat hij de bus alleen een stukje verplaatst.

Ik ontvang verschillende tickets met kartelrandjes die ik kan afscheuren zoals je vroeger bij postzegels deed toen het nog geen stickers waren. Op elk strookje staat een ander bedrag en zo kan ik de chauffeur gepast betalen.

De inzittenden lijken opgelucht dat ik er ben. Maar niemand heeft haast.

Wapens voorin!

Het sfeerloze Scarborough, waar een derde van de in totaal 50.000 inwoners wonen, blijkt goed voor praktische zaken. Intussen hebben we trek gekregen en belanden in een sportsbarretje. Flapperende geel met blauwe reclamevlaggetjes van Carib zijn onze eerste kennismaking met het frisse biertje waarvan er nog vele zullen volgen. De muziek staat er zo hard dat het resoneert in mijn buik. Elkaar verstaan kunnen we niet. We eten gefrituurde, droge diepvrieskip omdat er niks anders is maar de kokkin doet zichtbaar haar best voor een verse salade. Ook zij heeft het warm. Later die week ontdekken we eten à la Caribbean stijl. Verse vis, op de barbecue gegrilde kip of garnalen met een rumpunch. Werkelijk smullen.

De busrit terug is aanmerkelijk drukker. Voor velen zit het werk of de schooldag erop. Een oudere man die net is gaan zitten met een lang zwart voorwerp in een doek, wordt door de chauffeur verzocht terug te komen. Of hij zijn geweer voor op het dashboard wil leggen. Liever niet op de passagiersstoel. Zo gaat dat hier. Ondenkbaar in Nederland.

Een stopknop kennen ze niet. ‘Bus stop driver.’ Wordt er hard geroepen als je eruit wilt. Er zijn haast geen haltes. Dat is je zelfgekozen bestemming.

Verleidingsdans

Pure gemoedelijkheid en een natuurlijk vertrouwen in plaats van wantrouwen vinden we tekenend voor Tobago. Mensen zijn ontspannen, betrokken en zorgzaam.

De natuur is frisgroen en eetbaar onder je neus. Het 300 vierkante kilometer grootte eiland straalt kleur en vrolijkheid uit. Gevaarlijke roofdieren zijn er niet. Geen giftige slangen, meedogenloze spinnen of jachtluipaarden.

Als kleindochter van een boswachter, moet ik het genoemd hebben. Tobago is werkelijk een walhalla voor vogelliefhebbers. Nergens heb ik zoveel vogelaars met camera’s op statieven in bermen zien zitten. We hebben het geluk een dag met een gids, en vogelkenner, op pad te zijn geweest. Eigenlijk zou de wandeltocht van de geplande excursie veel verder zijn, maar de gids overtuigt ons mee te gaan kijken naar de verleidingsdans van de mannelijke manekin vogels. Het vrouwtje kijkt toe, luistert en kiest. Als je ooit de kans hebt om dit te zien? Doe het, en vergeet je verrekijker niet. Het is fenomenaal!

Op dit vulkanische eiland, is er weinig ruimte voor export. Het is zelfvoorzienend onder de Engelse vlag. Men is er trots op. En als het even minder gaat, is er altijd nog een geit of koe die als schoolgeld voor de kinderen wordt ingezet. Groente en fruit ligt vooral in stalletjes aan de weg, niet in de winkel. De ananas en watermeloen zijn werkelijk verrukkelijk! Nu weet ik hoe ze echt horen te smaken. En waar vind je een kilo verse tonijn voor zes euro? Gewoon aan het vissersstrandje in de baai. Ja, man! Tobago, ons eerste eiland in de Caribbean. Wat een vibe !

Suriname

Thu, 30 Mar 2023 10:32:46 GMT

‘Hoor jij dat ook? Het is er weer.’ Ik tik Paul aan.

‘Huh, wat?’ mompelt hij slaperig.

‘Dat geluid?’

‘Welk geluid?’

‘Dat gebrom buiten. Net machines.’

‘Hoe laat is het?’

‘Half zes. Het wordt al licht.’

Charlotte, alsjeblieft. Ga slapen. Ik weet het niet.’

Maar ik kan niet meer slapen. Blijf maar luisteren. En dan herinner ik me een verhaal over Suriname op de vertrekkersdag van de Toerzeilers. Het is het geluid van brulapen. Mijn hart maakt een sprongetje. Het machtige, diepe gebrom van de met elkaar communicerende mannetjes galmt over de rivier en ik heb kaartjes voor dit concert.

Ik wil geen toerist zijn

Er zijn zeilers die hier zo aan voorbij varen. Er niet aan denken naar Suriname te gaan. Ik kon niet wachten. Toen we nog besloten op wereldreis te gaan was het eerste wat ik riep: ´Dan kunnen we naar Suriname!´ Ja, je las het zojuist goed. Ik schreef: nog. Maar daarover later meer.

Jaren geleden was er al een vuurtje aangewakkerd waarom ik naar Suriname wilde. Kwam het door de vriendelijke mensen van de roti shop? Of was het die ene patiënt die me, tijdens haar verhalen, meenam naar de jungle die zo ze miste. Ik had al zo vaak een reis willen boeken, maar bladerend door gidsen, vond ik niet wat ik zocht. En nu weet ik waarom. Ik wil eigenlijk geen toerist zijn.

Omdat het kerstperiode was en we geen idee hadden van zeilersdrukte, reserveerden we een mooring bij RiverBreeze in Domburg. De mooring, voor 11 euro per nacht, paste het beste in ons budget. Het miniresort aan de kade is een favoriete uitgaansgelegenheid voor veel Surinamers en ligt midden tussen winkels en restaurantjes. Het heeft zelfs een zwembad. En dat is heel verfrissend bij het uitdagende, hoge luchtvochtigheidsgehalte. Want zwemmen in de rivier dat gaat niet. Het is te gevaarlijk. De stroming is fors met soms wel vier knopen en het onderwaterleven ongenadig wordt gezegd. De bijna 500 kilometer lange Surinamerivier is indrukwekkend. Het verzorgt de afvoer van water naar zee en de doorgang naar kreken, mangroven en kanalen van voormalig plantagegebied. Het is de route naar de mijnen. En vanaf Atjoni, het meest zuidelijke punt waar het asfalt ophoudt, is het de transporthub naar dieper gelegen dorpen. Hier stap je niet in de auto, maar in de korjaal. De rivier is de levensader waarin wordt gevist, eten gespoeld, gespeeld en kleding en lijven worden gewassen.

Toe aan vertragen

Ik neem een hap van het typische maïzena koekje met spikkeltjes bij mijn koffie. We zijn hier nu een week en blijven drie maanden. Paul en ik zijn toe aan vertragen en we zijn uitgelaten. Zijn vader komt op vakantie. In het cafeetje van het resort wat uitkijkt op de tuin, maken we een plannetje hoe we de dagen samen zullen doorbrengen.

Ik kijk naar Wiedjay, de tuinman. Nederlands spreken neemt elke barrière weg en sinds ik hier ben hebben we een bondje. Hij leert me over het leven in Suriname en zijn tuin. Amper een voet aan land na de oversteek, kapte hij met zijn machete een kokosnoot voor me open. Onhandig, slurpte ik het weg. Hij moest lachen. Het bovenste deel van mijn T-shirt was nat geworden, zoals dat bij een peuter zou zijn. En gisteren bracht hij een zak pommerak. Een vuurrode zure vrucht waar ik nog nooit van gehoord had. Ik bakte er meteen een taart van, voelde me te bezwaard dat ik zo’n grote hoeveelheid kreeg en gaf het aan hem en iedereen die er werkte om te delen. De meesten hebben niet veel. Door de hoge inflatie is er vaak geen ruimte meer om te sparen. Er wordt gedobbeld om welke rekening het eerst betaald moet worden.

Ik moffel de boodschappen vanuit de auto in onopvallende tassen en breng ze vlug naar de dinghy. Ik schaam me een beetje om hier zo luxe boodschappen te doen. We zijn net bij de Choi in Paramaribo geweest. Een supermarkt die Nederlandse producten aanbiedt tegen prijzen die ik er in Nederland nooit voor zou betalen, maar het verleidt ons. Zojuist hebben we bijna een half Surinaams maandloon uitgegeven aan guilty pleasures zoals peperkoek, hagelslag en oude kaas. Niet eens zozeer aan echt eten want dat doen we veel op straat. Bij een rotishop of warung, een klein Javaans eethuisje. Nasi, Saoto soep, bakabana met een glas dawet. De mierzoete roze kokosdrank met citroengras. Light? Dat kennen ze niet, dan wordt het gewoon water.

Ongenode gasten

Zo stond het ook keurig uitgelegd op het uithangbord bij de dokterspost van Jaw Jaw, een Saramaccaans dorp langs de Surinamerivier, waar we een paar dagen te gast waren. Het is een traditioneel stukje Suriname en vertelt de geschiedenis van de marrons, de gevluchte, tot slaaf gemaakten.

Bewustwording van suikers in dranken komt hier net op gang. Net als het niet meer weggooien van afval op straat of in de rivier. De zandstraatjes in het dorp zijn keurig schoon en aangeharkt. Wat netjes, dacht ik nog naïef. Maar het wordt zo bijgehouden om een heel andere reden. Bladeren zijn heerlijke schuilplaatsen voor slangen en andere ongenode gasten. Daar had ik niet bij stilgestaan maar blij dat ze dat doen!

We ontdekken het allemaal. Gaan op zoek naar boomvruchten en boomkippen en leren Even wachten kennen. Het vlijmscherpe plantje wat je zorgvuldig aan de kant duwt om niet gesneden te worden. Maar als dat gebeurt is er een stukje boomschors wat het zal stelpen. De hele apotheek is voorhanden in de natuur. Hier leeft een wijsheid voort die we in Nederland alleen nog maar in poeders, pillen en dure merkendoosjes kennen.

We zoeken verkoeling in de stroomversnelling van de rivier ook al zitten er piranha’s en anaconda’s. ’s Avonds spotten we kaaimannen en genieten van rituelen en gebruiken van het dorp.

‘Ik wil geen tweede of derde vrouw zijn.’ Ze schudt resoluut haar hoofd. ‘Maar andere vrouwen zijn dat wel hoor.’ Polygamie komt voor bij de Marrons. Er wordt ook gescheiden. ‘Vind jij het normaal dat een man zijn nieuwe vrouw een paar dagen het huis uit stuurt omdat hij kerst wil vieren met zijn ex- vrouw en kinderen, Charlotte?’

‘In Nederland zouden de kinderen bij de deur worden afgezet, maar de nieuwe vrouw die blijft waar ze is.’ Zeg ik zo neutraal mogelijk. Wat een prachtig gesprek, hier midden in het binnenland van Suriname.

Een heel andere kant van Suriname zie je terug op de vele voormalige plantages. Teruggegeven aan de jungle of ze hebben een nieuwe bestemming gekregen. Pareltjes vonden we het kleine Laarwijk aan de overkant van Domburg, waar je met de dinghy of watertaxi naar toe kan, en de plantages langs de Commewijne rivier. Eenmaal toestemming van de Maritieme autoriteit in Suriname is dat een heerlijke trip met de zeilboot. Weliswaar op de motor en opletten waar je de dinghy parkeert! Je waant je alleen op de wereld tussen roepende papegaaienpaartjes en opspringende vissen. De plantages Peperpot, Frederiksdorp met zijn verhalenmuseum en plantage Bakkie waren favoriet.

Dit nooit meer

Is er dan niets wat ik zou overslaan in dit land? Ja!

Op nog geen halve meter afstand staar ik in de donkerte naar haar vagina. Als gladde golfballen legt ze stuk voor stuk haar eieren. Het licht van de hoofdlamp maakt alles rood terwijl een weeë, warme geur opstijgt uit het door haar zorgvuldig gegraven gat. Wat doe ik hier, vraag ik me af.

Moeder zeeschildpad heeft een uur nodig om tot wel 100 eieren te leggen en doet dit in trance. Ze merkt niet dat er iemand vlakbij staat. En hier sta ik, overdonderd, samen met zeven andere mensen en een gids. Ik voel me misselijk. Een indringer van moeder natuur. Een toerist die zo nodig dit natuurfenomeen moet zien. Dit nooit meer.

Wiedjay zwaait me uit. Ik neem de allerlaatste door hem gekapte kokosnoten mee de dinghy in en vaar terug naar Quelinda . Paul heeft alles vaarklaar gemaakt. Ik huil. Het afscheid valt me zwaar. Het meest genoten hebben we daar waar het echte leven zich afspeelt en er geen recreatief programma is voor de toerist. Gewoon, op dat kleine pleintje in Domburg tussen de Surinamers. Dat wat niet in reisbrochures beschreven staat en reizen met de zeilboot zo uniek maakt.

Een werelds avontuur

Het is de plek waar we onze reis, ook noodgedwongen, evalueren en heroverwegen. Voor Paul gebeurt het ondenkbare tijdens ons verblijf hier. Al deze unieke ervaringen zouden we namelijk samen met zijn vader beleven. Dat is niet gebeurd. Hij overleed plotseling in Nederland. Een maand later stief zijn moeder. Paul, ineens wees. In Suriname. Twee keer reisden we op en neer. Verdriet, pijn en het warme bad van familie en vrienden. Het was er weer.

Het besluit is genomen. De wereldreis wordt niet de aarde rond. De Pacific laten we over aan andere zeilers, hoe puur ook. Na de oversteek wisten we het eigenlijk al en na drie maanden Suriname helemaal. De duur, de kwetsbaarheid, misschien wel niet in controle te zijn. De aanslag op ons lichaam en het tempo blijven maken. We blijven liever langer op één plek, dichter bij huis. Nergens hebben we het nog niet naar ons zin gehad. Dus waarom zo ver?

Daar waar deuren gesloten blijven, gaan anderen open. Costa Rica, Mexico, Cuba en de Oostkust van Amerika liggen aan onze voeten. En weet je wat het ergste is? Dat ik me in het begin schaamde om dit uit te spreken. Alsof het een zwaktebod zou zijn om niet die wereldbol rond te gaan. Maar het is onze reis. Nog steeds een werelds avontuur. Blijf je volgen? Was getekend bij hoog water, Charlotte.

Zwaluw

Mon, 20 Feb 2023 13:17:31 GMT

‘Wat een mooie! Komt er nog eentje?’ Vraag ik.

Vincent, een enthousiaste zeiler die naast ons op de rivier ligt, weet het nog niet. ‘Jij?’

‘Ja, bij mij wel. Ik wil het al heel lang. En weet je wat zo leuk is? Paul geeft het voor mijn verjaardag!’

‘Wow!’ Zijn ogen sprankelen. ‘Laat je weten hoe het was?’

‘Uiteraard!’

Quelinda heeft vanochtend een flinke poetsbeurt gehad. De roestbruine aanslag van de Surinamerivier is er weer af en nu zijn we op weg naar Paramaribo voor mijn cadeautje. De lekkere nummer één hit van Suriname, Fa un de ya staat aan. Paul is intussen gewend aan het linksrijden. Ik ook. Ik rem niet meer mee maar wiebel ontspannen op de muziek. De kruising over, voorrang nemen en tussen twee gedeukte Pick-ups doorduwen gaat sjofeltjes. In de kleine regentijd, waarin we nu zitten, zijn die monstertrucks geen overbodige luxe. Het barst van de kuilen, verzakkend asfalt en modderige zandwegen.

Het is druk op de doorgaande weg naar de hoofdstad. Stapvoets bekijken we de houten stalletjes met druppende vissen, aan touwtjes bungelende krabben en op elkaar gestapelde watermeloenen. Een graatmagere man probeert tussen de rijen auto’s door een toiletborstel en awara , de oranje vrucht van de palmboom, te verkopen. Haast hebben we niet. In Suriname is het te warm om je druk te maken. No spang , zeggen ze hier.

Dat had niet onderbelicht mogen zijn.

Ik leg mijn hoofd tegen de zijruit. We zijn nu zes weken hier. De armoede is iets wat ik me onvoldoende gerealiseerd had. Suriname, met zijn immens groene jungle, oppervlakte vier keer groter dan Nederland, heeft minder inwoners dan Rotterdam. Met een gemiddeld maandloon van 250 euro en een torenhoge inflatie is het hier zwaar. Suriname, het land waar iedereen wel iemand in Nederland kent of er zelf geweest is. Waar men op zoek gaat naar verbinding met jou wanneer je in gesprek raakt. Waar op elke school Nederlands geleerd wordt. Waar een indrukwekkende smeltkroes aan culturen samenleeft, ooit zijn samengebracht door het koloniale en slavernij verleden. Vroeger op school heb ik er amper iets over gehoord. Hoe is dat mogelijk? Dat had anders moeten zijn. Niet onderbelicht, maar nabij, zoals het voelt wanneer je hier bent.

Ik kijk weer naar buiten door het geblindeerde glas. Niemand wil iets van de arme man. Hij laat zijn arm met fruit zakken en wankelt verder. Waar doe ik goed aan? Hem helpen, iets geven? Waar moet ik beginnen. Er zijn zoveel mensen die hulp nodig hebben.

‘Sorry, schat. Ik was in gedachten. Wat zei je?’

‘Vind je het spannend?’

‘Nee hoor.’

‘Mooi zo. We zijn er bijna. Daar bij dat afgebladderde houten gebouw moeten we naar links.’ Meisjes met ingevlochten haar en kraaltjes steken over. Sommigen hebben schoenen, anderen lopen blootvoets. ‘Daar is het! Nummer 20.’ Paul stopt de auto. We kijken omhoog door de vooruit naar een roodgeverfd pand met veranda en dichte dievenhekken. ‘Zullen we uitstappen?’

‘Ja. Misschien is daar opzij nog een ingang?’ Ik duw tegen een roestig hekje en wandel naar de zijdeur. Allemachtig. In de hoek ligt een nu nog bewegingsloze pitbull aan een ketting. Laten we dat zo houden. Stilletjes draaien we om en wachten nog een kwartiertje in de auto met de airco aan.

‘Daar zal je hem hebben.’ Paul opent opgewonden zijn portier en stapt uit.

‘Zeg, laat die man even binnenkomen, no spang !’ Reageer ik. Maar Gérard, de bescheiden Hindoestaan met wie we eerder contact hadden, wenkt ons en ontgrendelt zijn werkruimte. Op blote voeten mogen we verder.

Daar lig ik. Zorgvuldig ontsmet.

‘Kan ik eerst naar het toilet?’ Na de lange autorit sta ik op knappen. Gérard, duidelijk van de hygiëne, wil het kleine kamertje eerst ontsmetten. Zo begint hij zijn verhaal ook. Met een betoog over zijn paramedische achtergrond en het belang van een schone werkwijze. De Surinaamse standaard is anders maar voor mij goed genoeg. En dan vraagt hij me eindelijk wat ik zou willen.

‘Een zwaluw, op deze plek.’

‘Een zwaluw, man? Waarom kiest u dat?’ De tatoeëerder met zijn indrukwekkende plaatjesarmen, kijkt me oprecht geïnteresseerd aan.

‘Het is een sterke vogel. Altijd al mooi gevonden. Een lange afstandsvlieger die zelfs als het moeilijk wordt, weer thuiskomt. Ze brengt zeilers geluk en bescherming. En er is nog iets. We hebben intussen 5000 mijl gevaren en dan heb je dat verdiend.’ Antwoord ik voldaan. Ik zie hem denken. ‘Ik zou voor de oversteek van de Atlantische oceaan ook een anker mogen zetten, maar dat is meer iets voor Paul.’ We praten nog even door over de eeuwenoude traditie van tatoeages bij zeezeilers en de vele mijlpalen, karakters en hun symboliek.

Het blijkt even te duren voordat hij beseft wat we gedaan hebben. ‘Met een boot?’ Vraagt hij.

‘Ja! Een zeilboot.’ Gniffelt Paul.

Gérards gitzwarte, vriendelijke ogen blijven ons om en om aankijken. Een respectvol knikje volgt.

Daar lig ik. Zorgvuldig ontsmet. Samen keuren we de proefdruk. Het apparaat begint te zoemen en maakt gevoelige krassen in mijn pols. Bloed en inkt worden weggeveegd. Klaar. Daar staat het. Mijn symbolische mijlpaal. Geen plaatje maar in dunne lijn geschreven alsof ik het verhaal zelf vertel.

Mindelo

Tue, 31 Jan 2023 14:37:46 GMT

Even stoppen en weer door. Water tanken en boodschappen doen voor de Atlantische oversteek naar Suriname. Zo dacht ik erover. Maar dat doet, weet ik nu, helemaal geen recht aan deze bijzondere plek. Mijn beeld begon te veranderen toen Joshua van Eindhoven in zijn boek, Op reis met de Hope , gepassioneerd en oprecht over Kaapverdië vertelde. Het intrigeerde me.

Rum

Het is druk in de ankerbaai van Mindelo. Zeilers die oversteken of al jaren plakken, vissers en restanten van afgezonken boten, alles drijft hier. We kijken uit op de ferryterminal, een kade vol kleurrijke pandjes, palmen en bezige Afrikanen. De Marina floating bar met zijn dinghysteiger, vormt de toegangspoort tussen water, wal en de levendige stad. Het is de ontmoetingsplek waar we steeds maar niet wegkomen. Een weerzien met zeilvrienden. Waar euforie en ellende worden gedeeld. Vereende krachten samenwerken aan een volgende stap. Waar nieuwe vriendschappen worden gesloten en onder luid getoeter even enthousiast vaarwel worden gezegd. Het is het delen van hetzelfde schuitje en de Afrikaanse vibe beleven, die deze plek bijzonder maakt.

Ik zwaai het Franse echtpaar uit dat voorbijloopt. Bij het douanekantoortje raakte ik met ze in gesprek. Aardige mensen die me vrolijk corrigeerden omdat ik aannam dat ze net als hun landgenoten naar Martinique op weg waren. Een geanimeerd gesprek volgde. Een stel dat ik graag nog eens zou zien, maar wat waarschijnlijk niet meer gebeurt. En weg zijn ze. Een zoveelste afscheid. Ik laat mijn arm weer zakken en neem mijn glas beet. Het ijsblokje raakt mijn neus terwijl ik aan het te korte rietje zuig. De krakende suikerkorreltjes vermengd met limoensap en Grogue , het is heerlijk in deze warmte. Maar ook ben ik me bewust dat deze Caipirinha slechts een luxe toeristendrankje is. Het hoofdingrediënt, rum gebrouwen van gefermenteerd suikerriet sap, zal me voor altijd terugbrengen naar Kaapverdië en zijn eenvoud. Naar die ene vluchtige, waardevolle ontmoeting.

Ze wenkt me. Met vlakke handen duwt ze haar hoofddoek net iets verder over haar slapen om grijze kroes te verhullen. Gekleed in een joggingsbroek omwikkeld met Afrikaanse stof en een te grote trui gaat ze voor. Zou ze het niet warm hebben? Het is bijna 30 graden. Ik voel straaltjes zweet op ongewenste plekken, trek en wapper voor de zoveelste keer mijn hemdje los van mijn borst. Gekromd, op badstofslippers die ooit smetteloos wit moeten zijn geweest, schuifelt ze via een zanderig achterommetje het hoekje om. Ik volg. Ze is uit het zicht. Aarzelend kijk ik door een deuropening zonder kozijn van een stenen huisje naar binnen. Het is er donker. Groter dan tien vierkante meter is het niet. Een tafel, twee stoeltjes en een eenvoudig getimmerd aanrecht met een kleedje erop. Daar staat ze. De oudere dame. In het midden. Vermoeide ogen kijken me aan. Ik lach vriendelijk. Ze antwoord met niets. Kijkt weg en wendt zich af. Met zorg schenkt ze een heldere lichtbruine vloeistof uit een petflesje 7-up in een borrelglaasje. Voorzichtig strekt ze haar hand om niet te morsen naar me uit en zegt: ‘ Grogue .’

Ik neem een slokje van de zelfgestookte rum en krijg het nog warmer. De smaak van honing, het is zoet. ‘Con miel?’ Probeer ik.

Ze knikt, ziet dat ik het lekker vind. Ze pakt mijn arm beet, draait me directief om en stopt de petfles rum in mijn rugzak. Haar ogen vragen. Dat moet ik natuurlijk kopen. Hoeveel is het? Probeer ik met gebaren. Er komt geen enkele reactie. Ze verstaat me niet. Wat nu? Ik pak een oud toilettasje met kleingeld en laat zien wat ik nog heb. Langzaam pakken haar geharde vingers de muntstukken eruit en beginnen ze in haar handpalm heen en weer te schuiven, te tellen. Het duurt even. Omgerekend 1 euro 50 zie ik snel. ‘Meer heb ik niet, dit is het.’ Kijk ik haar aan. De prachtige munten waarop zeilboten en vogels staan afgebeeld, verdwijnen goedkeurend in haar zak. Dan pakt ze de rum uit mijn tas, giet de helft in een groot vat en geeft mij de rest. Zo is het! Geld voor haar waar. Ik vouw mijn handen voor mijn borst en sla mijn ogen dankbaar neer. Ze lacht.

Verrukt door deze korte ontmoeting, haast ik me naar de rest van de zeilers. Vanochtend vroeg zijn we samen op pad gegaan naar Santo Antão voor een wandeltocht vanaf de vulkaankrater Cova de Paúl . Ommuurde slingerpaadjes wijzen ons de weg naar beneden. Suikerriet, koffie- en papajaplanten vullen de sprookjesachtige vallei waar dorpelingen hun waar aanbieden. Ik proef de gesuikerde papaja, het bittere goud en koop wat om er later aan boord zelfgemaakte arretjescake mee te versieren. Dit is waarom ik wilde reizen. Tijd stilzetten. Mezelf verwonderen en verbinden aan een unieke andere wereld.

Saharazand

Tussen de uitstapjes op São Vicente en de vele borrels door, krijgt Quelinda alle aandacht. Paul loopt haar minutieus na en hijst me de mast in. Ik kom er, oranje door Saharazand uit en slijtage van de fokkeval door op het spoor. Blij dat we het nu zien in plaats van midden op de oceaan. Het leert ons de impact van mijlenvreten en een wijze les over langdurige trekkracht. In Nederland waren we daar, net als op het schavielen veel minder alert op.

Het elektromotortje van de stuurautomaat krijgt een vakkundige beurt in de behulpzame BoatCV watersportwinkel. We duimen dat dit oude beestje het blijft doen want een reserve hebben we nog niet. De dag voor vertrek ga ik voor de allerlaatste keer met een waaier aan tassen de markt op. Marieke, een schat van een zeilster, die voor mijn dochter wordt aangezien, gaat met me mee. Samen slenteren we langs groente- en fruitstalletjes. Manden vol geurige koriander, courgette, tomaten, kolen en bananen, er is zoveel meer dan ik dacht. Zelfs weken na de oversteek in Suriname genieten we er nog van. Mindelo werd niet even een tussenstop. Het werd de eerste compleet andere wereld en één van de hoogtepunten tot dusver.

Oversteken

Thu, 12 Jan 2023 15:20:25 GMT

‘Als we de wereld rond gaan, dan moeten we de oceaan oversteken.’ Ik hoor het mezelf nog zeggen. Het leek me onmogelijk. ‘Hoe ver zou het zijn?’

Paul had het al uitgezocht. ‘Drie weken vanaf de Canarische eilanden. Eventueel met een tussenstop in Kaapverdië. Alles bij elkaar zo’n 2500 mijl.’ Ikzelf had geen benul.

Nog steeds kan ik me, buiten wat ik gelezen heb van voorgangers en onze voorbereiding, moeilijk voorstellen hoe de oversteek zal zijn. Toch ben ik er door de steeds langere passages naar toe gegroeid. Twaalf dagen zegt de voorspelling. Ik ben heel benieuwd. Maar eerlijk is eerlijk, op mijn bucketlist staat deze Atlantische oversteek naar Zuid-Amerika niet. Ik zie het vooral als een noodzakelijk iets. Een kans om ergens te komen. In dit geval Suriname, het aan mezelf beloofde land.

De windstilte is voorbij en daardoor staat er amper deining. Heerlijk is het. Ruim tien Nederlandse en Belgische zeilboten zijn vanochtend samen met ons vertrokken. Quelinda vloeit moeiteloos langs het meest westelijke Kaapverdische eiland Santo Antão. Ze showt vol tuig en laat ons rustig inslingeren. Speelse dolfijnen genieten van haar stroming en zwemmen mee. Dit moet Champagne zeilen zijn! Alleen blijft de alcohol dicht en dat is geen slecht idee na het rijkelijk vloeien in de floating bar van de Marina in Mindelo.

De eerste dagen wisselt Quelinda’s garderobe meer dan die van ons. De Noordoostpassaat varieert tussen windkracht 2 en 6. Het gros van de tocht heerst 3 á 4. De zoektocht naar optimale zeilvoering, passend bij de windsterkte en waarbij het met windgolven en deining comfortabel blijft, houdt ons de hele tocht bezig. Meer dan we vooraf dachten. Zeilen wisselen, rif erin en weer eruit, bomen zetten, gijpen voor de wind en overstag gaan. We raken steeds beter op elkaar ingespeeld en ontdekken dat we een genua missen wanneer het te gortig wordt voor de gennaker.

Ik huil tot niet zeezout maar tranen mijn wangen prikken

Dag vier. Marifooncontact met de andere zeilers zijn we kwijt. We zien alleen onszelf nog op de AIS maar weten via Iridium satellietcommunicatie, dat we niet ver bij elkaar uit de buurt zijn. Een fijn idee. Het is stil aan boord. Vandaag hadden we in Nederland dichtbij vrienden willen zijn. Het is precies een jaar geleden dat ze overleed. Ik zie haar gebiedende vinger weer glashelder voor me. ‘Je gaat Charlotte, niet wachten nu.’ Zei ze. Sinds ze ziek was, genoot ze nog meer van het leven dan ze al deed. Iets wat ze ook ons heeft meegegeven deze reis. Er gaat geen dag voorbij dat ik niet aan haar denk. Op deze oneindige zee komt het verlies van een dierbare vriendin hard en ongefilterd binnen. Ik huil tot niet zeezout maar tranen mijn wangen prikken.

Kwetsbaar zijn

We zijn in het hoofdprogramma van een wasmachine met verhoogd toerental beland. Het is de vijfde nacht en ik ben helemaal op. Quelinda slingert, kraakt en het zilte spuit langs haar romp. Comfort ligt overboord. Ik haat de valsheid waarmee golven onverwachts inzetten. Slapen lukt niet in het bloedhete vooronder waar alle luiken veiligheidshalve dicht blijven. Mijn relativeringsvermogen bereikt een dieptepunt. Ik word bang en moet naar buiten. Daar waar Paul is. Hij stelt me gerust, houdt me vast. Ik kruip weer terug en prop schuimpjes in mijn oren. Slapen moet. Wat een ellende. We zijn nog niet eens op de helft.

‘s Ochtends stopt zomaar ineens de satellietcommunicatie. Iridium Go wordt onbereikbaar. De IPhone besluit een update uit te voeren waarvoor internet nodig is. Precies wat we niet hebben midden op de oceaan. Muziek, boeken, documenten, alles wordt ontoegankelijk. Er is geen contact met omliggende schepen, Kustwacht of Radio Medische Dienst meer mogelijk.

Gelukkig staat er ook een versie op de tablet maar die blijft eerst uren laden zonder te functioneren. Lang weten we niet zeker of alle informatie doorkomt bij het thuisfront.

Mama en goede vriend Bas, zijn onze back-up in geval van nood. Het idee dat ze zich onnodig zorgen maken, is haast ondraaglijk. Dan is er eindelijk weer communicatie mogelijk. Het lukt mailtjes en een test SMS met onze positie te versturen maar er komt geen respons. Ik blijf er onrustig door en besluit de 150 kostbare belminuten aan te boren om mama te bellen, alleen maar om te vertellen dat alles goed is.

De telefoon gaat over. Eerder heeft ze het vreemde Iridium nummer op ons aanraden herkenbaar in haar telefoon gezet. ‘Hoi, met Corinne.’ Haar stem klinkt opgewekt, helder. De verbinding is goed!

‘Hoi mam, met mij! Het gaat goed hier.’ Opgetogen herhaal ik hetzelfde zinnetje wel drie keer zo blij als ik ben dat ze opneemt.

Mama kan ons nog steeds volgen en heeft de mailtjes ontvangen. Ze had het alleen te druk gehad om te reageren. Sjonge, dat kan natuurlijk ook gewoon Charlotte, denk ik bij mezelf. Daar heb je het weer. Betrekkelijkheid erkennen valt niet mee.

Ze wist alleen niet goed wat ze met het SMS-je met coördinaten aan moest en dus had ze Bas gebeld, die voor de zekerheid contact met de Kustwacht had opgenomen. Na uitwisseling van gegevens werden beiden enkele minuten later teruggebeld. Geduldige uitleg en geruststelling volgde. Quelinda liet een steady en varende koerslijn zien en er was geen reden tot zorg. Voor mama en Bas, allebei niet afkomstig uit de zeilerswereld, een fijne ervaring. Het zijn niet alleen wij die de reis maken, ook voor thuis is de impact groot.

De rest van het gesprek houd ik kort om de noodminuten zoveel mogelijk te sparen.

‘Ik bel als we er zijn mam. Tot gauw!’

‘Dag lieverd, doe voorzichtig en zorg goed voor elkaar he?’

Opgelucht, geëmotioneerd hang ik op. Omgaan met een zekere kwetsbaarheid. Noem het angst, een onrust. Wat nou als er iets gebeurt? Het is een gevoel wat er zomaar ineens kan zijn en waar we allebei last van hadden. Halverwege de tocht met 1000 mijl achter ons, en de wetenschap niet terug te kunnen, was dit het sterkste. Bij het vorderen van de mijlen nam het af. Weg is het nooit geweest.

De dagen vervloeien. Het worden momenten van wacht draaien, slapen, oceaanstaren, lezen en eten. De wacht waarin de zon opkomt en het nog koel aanvoelt, is mijn favoriet. Ik zoek naar comfort met een graadje meer of minder op de koerslijn en laat Paul liefst zo lang mogelijk slapen. De zee verandert veel sneller dan ik tevoren dacht. De ene keer oogt ze vredig glooiend en dan weer toont ze haar onstuimig bruisende koppen. Oversteken voelt dan ook als voortdurend ‘aan’ staan. Alert zijn op het water, het weer, Quelinda en elkaar.

Elke middag borrelen we. Het is het moment dat we berichtjes en posities van andere zeilboten en thuis aan elkaar voorlezen en een spelletje doen. Het is de tijd van evaluatie en mijlpalen vieren. Met Paul McCartney’s geliefde banoffee pie, vieren we dat we over de helft zijn. Het geeft een enorme boost.

Op de oceaan krijgen begrippen uit mijn kindertijd gestalte.

Staren. Ik schreef het zonet. Als klein meisje deed ik het al. Op straat of op het strand met mijn hoofd omlaag. Op zoek naar dat ene verloren muntje of die grote schelp. Op de oceaan kan ik het ook. Urenlang turen zonder me te vervelen. En dan valt zomaar iets op. Een klein paarskleurig zeiltje wat eerder lijkt op een met luchtgevuld, drijvend plastic zakje, komt voorbij. Het kan onderduiken bij gevaar, koers wijzigen en verraadt tientallen meters onzichtbare vernietigende tentakels. Het Portugees oorlogsschip intrigeert me. Het is misschien gek, maar op de oceaan krijgen begrippen uit mijn kindertijd gestalte. Het is geen platte tekst uit een boek meer. De wonderen der natuur krijgen een grotere betekenis dan toen mijn aardrijkskunde leraar erover prevelde. Hier is het echt. Basaal. Zoals de zon die opkomt in het oosten en ondergaat in het westen. Hoe het kan dat de volle maan zoveel licht verspreidt dat ik erbij kan lezen en na dagen alleen haar schaduw toont. Een sikkeltje wordt, scherper dan ik ooit gezien heb. Ineens, op mijn 45 ^ste begrijp ik het. Het is niet de afwezigheid van strooilicht of juist de aanwezigheid van ontelbare fonkelende sterren waardoor dat komt. Het is het ontbreken van vluchtig gedachtegoed. Geen social media. Geen drukke baan en sociaal leven wat aan me trekt. Een rust die me overkomt en waar ik in opga. En dat is een heerlijk gevoel. Dit in tegenstelling tot Paul. Die raakt snel uitgekeken op het water en gaat al gauw op zoek naar vermaak. Een boek, muziek, een lijntje om te splitsen.

Euforie en aftellen

De Surinamerivier komt dichterbij. Nog een paar dagen voordat Quelinda’s rechte koerslijn een zuidelijke knik maakt om tegenstroom te omzeilen. Met vier zeilboten zijn we, zonder vooropgezet plan, dicht bij elkaar gekomen en hebben weer radiocontact. Het gevoel van euforie groeit en aftellen begint. Nog 277 mijl te gaan. De diepblauwe oceaankleur verandert geleidelijk naar turquoise en wordt bruiner door het rivierzand al mijlen voordat we er zijn. Alsof we langzaam aan land mogen wennen.

Het is donker geworden. Zojuist zijn we de laatste verlichte ton van de riviermonding voorbij gevaren. Ik omklem het voorstag en schijn met mijn zaklamp heen en weer over het bruine water van ankerplaats Braamspunt. Het ruikt hier heerlijk zoetig, naar potgrond. Het land houdt de wind tegen en het voortdurende ruisen in mijn oren stopt. Er komt stilte. Slechts twee kleine lichtjes waarvan we niet weten wat het zijn, prijken in de verte. We zijn er gewoon! We zijn in Suriname!

Na ruim twaalf dagen en 2050 mijl, gaan de biertjes open. Quelinda heeft zich kranig geweerd en hangt welverdiend en bewegingsloos achter haar ketting terwijl brak water met twee knopen stroom langs haar romp gutst alsof we nog steeds varen. De anderen zullen spoedig volgen en morgen varen we met elkaar door naar Domburg. Uniek! En dat was deze vlotte reis ook. Met momenten van intens genieten en keren dat we onszelf afvroegen waarom we hier überhaupt aan begonnen zijn. De oversteek van de Atlantische oceaan is het meest avontuurlijke wat we ooit gedaan hebben. Maar of we hiervoor gemaakt zijn?

Vliegensvlug

Sat, 03 Dec 2022 12:53:21 GMT

Dat was het dan. El Hierro, het kleinste bewoonde en meest zuidwestelijk gelegen eiland van de Canarische groep. Het is voor ons het laatste stukje Europa. Met 780 mijl voor de boeg begint de langste tocht tot nu toe. Over vijf dagen zullen we Kaapverdië bereiken.

De zeilen staan in vlinderstand en we koersen recht op São Vicente af. Langzaam kakt de wind in en loopt Quelinda’s snelheid terug. De deining is fors. Elke zeven seconden rollen drie meter hoge golven van achter, onder ons door naar voren en opzij. Het geweld waarmee de zeilen telkens dichtvallen en weer openklappen, bezorgen me rillingen. Alsof er elk moment iets gigantisch kapot kan gaan. We besluiten koers te ruimen, te zigzaggen en de rust keert terug wanneer de zeilen blijven bollen.

De tweede dag. Ik ben moe en katterig. Een lappenpop die moed verzamelt om lunch te maken. Want eten dat moet. Mijn linkerhand probeert een wegrollende tomaat tegen te houden terwijl in een split second mijn schouder en heup tegen de kombuiskastjes worden aangesmeten. ‘Au!’ De bal van mijn hand belandt op de rode vrucht. Het vel barst open en het vruchtvlees spuit eruit. Puf om het op te ruimen heb ik niet. De karig belegde boterhammen gaan mee naar buiten. Ik plof neer op de kuipbank en krab even later ingedroogde tomatenpitjes van mijn zon verbleekte shirt. Ik verlang zo naar dat omkeerpunt waar zeezeilers over roepen. ‘Na drie dagen gaat het beter. Dan kom je vanzelf in het oceaanritme.’ Het zou mijn onzekerheid over de Grande finale, de grote oversteek naar Suriname misschien iets kunnen wegnemen.

Absolute beginnersfout!

De derde nacht. Sterren aan een maanloze hemel maken de gitzwarte zee gelukkig minder intens. Zojuist heb ik drie volle uren geslapen en voor het eerst zin in koffie. Een stevige bak yoghurt met granola smaakt zo, dat ik zelfs nu al aan avondeten denk. Als Paul lekker lang heeft kunnen knorren en Quelinda de middag in zeilt, gaat de vislijn uit. Zou het dan echt waar zijn wat die zeilers beweren?

Nog geen driekwartier later. Rrr… Tik, tik, tik. Rrr… De molen van de hengel ratelt. De lijn loopt uit. ‘Beet!’ Ik haak mezelf aan. Paul draait vliegensvlug de fok in en gooit Quelinda’s neus in de wind om vaart te minderen. ‘Houd je vast!’

Het lukt me de mahi-mahi binnen te halen. De zee is nog altijd even krachtig maar zowaar geen misselijkmakende attractie meer. Niet veel later schuif ik Paul de schoongemaakte filetjes goudmakreel toe en grijp een zak krieltjes uit het aan de zonnepanelen vastgebonden fruitnet. Dat wordt smullen straks met een salade erbij!

Wanneer ik de piepertjes terug wil leggen is de hangmat op het achterdek leeg. ‘Schat, ik geloof niet dat jij zojuist zes sinaasappelen en een paar appels hebt gegeten, wel?’

‘Nee. Hoezo?’

Het blijkt een absolute beginnersfout. Door het weghalen van vijf kilo aardappeltjes is het zwaartepunt van het nieuwe net, hoger komen te liggen. De vitaminebommetjes zijn bij de eerste de beste golf het water in gerold. Er is niets meer.

Wonderlijke diertjes

Dat er niet alleen iets van boord vliegt maar ook aan boord belandt, wordt helder op dag vier bij daglicht. Er ligt een levenloze vliegende vis in het gangboord. Schubben liggen overal verspreid. En dan neemt mijn fantasie over deze wonderlijke diertjes de vrije loop.

‘We waren aan het zwemmen en toen hadden we honger en zagen kreeftjes papa! Maar toen kwam die dikke tonijn eraan en moesten we maken dat we wegkwamen.’ Overstuur draait Wingman zijn kopje weg. ‘Het ging helemaal mis, ik...’

Vader vis zwemt voor en houdt zijn zoon weg van de stroming. ‘Rustig maar jongen. Wat is er.’

‘Het is Fly papa.’

‘Wat is er met Fly. Waar is ze?’

‘Fly probeerde te ontsnappen en nam de linker golf het water uit en toen… toen vloog ze op iets groots af. Iets wits uit de bovenwaterwereld wat er vandoor ging. Ik heb geprobeerd haar te zoeken pap heus. Ik…’

Vliegende vissen voor het eerst in het echt aanschouwen, het is een miraculeus gezicht. Met de speciale platte oogjes kunnen ze ook boven water goed zien. De zilveren buik en grijze rug nemen het contrast met lucht en water weg waardoor ze vliegensvlug over het wateroppervlak zweven en voor roofvissen en vogels onopgemerkt kunnen blijven. Behalve voor de mens dan, die er zelfs actief op vist.

Ik pak het staartje tussen duim en wijsvinger en geef de vis terug aan de zee. Hoe groot is de kans nou toch dat dit gebeurt, denk ik bij mezelf. Is die kans net zo groot als dat mij iets zou overkomen in deze watermassa? Ik voel me weer nietig maar gesterkt als we na vier dagen en 17 uur nachtelijk Mindelo bereiken. Het is echt zo, wat die zeilers zeggen. Het ritme van de oceaan dat went. Ik voel me weer mens in een vaak imaginaire wereld.

Zestien

Tue, 15 Nov 2022 18:42:04 GMT

Half vijf ’s nachts. Zit ik dan. Op weg van Lissabon naar Porto Santo in gezelschap van een hitsig figuur op kanaal 16. ‘La, la, la, you suck my dick.’ Gatver. Ik houd me stil. De man blijft zuchten terwijl hij de muziek van Boney M. het luchtruim in stuurt. ‘ Sonny, yesterday my life was filled with rain…’

Een andere nachtbraker is er klaar mee. ‘Stop it you fool!’ kraakt het door de marifoon. Dan de klik van de spreekknop die wordt losgelaten. Een volgende schipper pakt het stokje over. ‘You stupid, stop!’

Ergens moet ik er om lachen. Schandelijk, misdadig entertainment tijdens mijn wacht houdt me wakker en scherp. ‘Beetje oploeven Charlotte.’ Spreek ik mezelf toe. ‘Wegblijven van de klapgijp.’ Op het heilige kanaal, wordt intussen gedreigd met opsporing. Ik vraag me af of dat überhaupt kan?

Dan heb ik er genoeg van en zet de Podcastpsycholoog aan. Het biedt uitkomst, vooral ‘s nachts. Ik heb afleiding en kan tegelijkertijd om me heen blijven kijken zonder te verblinden en mijn evenwichtsorgaan blijft tevreden. De aflevering gaat over gezond eten. Hoe bied je weerstand tegen een zak chips. Zo eentje die altijd leeg moet. Ik krijg er trek van, ook al heb ik net een banaan en twee creamcrackers weggewerkt. Dit is geen trek maar weg eten van vermoeidheid. Ik krijg alle tools aangereikt om de verleiding te weerstaan. Maar toch moet die zak open. Drie uur op en af voor de derde nacht op rij. Het vraagt het nodige.

Orka’s en vasteland achterlaten

We waren gespannen. Bang voor de confrontatie met orka’s. De laatste aanval was net voor ons vertrek, zo’n 20 mijl verderop. Geruisloos zeilden we zo westelijk mogelijk, richting de drukke scheepsroute in de hoop dat ze ons met rust zouden laten. We telden de mijlen af. Maakten elkaar gek. Paranoia bij elke golf die te donker, te puntig was. Pas na 50 mijl uit de kust konden we weer ontspannen. Pas toen realiseerden we ons dat we het Europees vasteland voorlopig niet meer aanraken.

Intussen staan er 450 mijl op het log en zijn zo zuidelijk als Noord-Afrika. Ik zou een uur moeten lopen om de bodem van de zee te bereiken. Een zee die dit keer wispelturig is. Rare golfslag geeft en bestaat uit vulkanisch gesteente en de Banco Unicornio , die maar 20 meter onder het wateroppervlak prikt. Het blijft zo vaak nog onwerkelijk waarin ik verzeild geraakt ben.

Paul heeft me nog niet zo lang geleden wakker gemaakt. We zijn er en draaien een rondje door de haven, op zoek naar een ankerplek achter de golfbrekers. Ik zie het fabrieksterrein, een grote stenen berg en zeilboten dicht op elkaar geprakt. Het voelt beklemmend. We besluiten eruit te varen en voor het strand te gaan liggen.

Ik druk op de knop van de lier. Na acht meter verslapt de ketting op het dek en geef ik het teken dat we de bodem raken. Ik kijk tevreden naar het water. Die handsignalen werken goed. Tenminste als de apparatuur niet uitvalt. Paul schreeuwt blijkbaar vanuit de kuip dat het ankerpunt niet geplot is. Door het geratel van de schakels hoor ik niks en ga onverstoord verder. Paul pissig. Ik nog bozer. Time-out. Opnieuw. Ik kijk naar het loskomende anker en de zandwolk die ontstaat, het water vertroebeld.

Niet veel later liggen we vast en ruimen de boot en onenigheid op. Met andere zeilers proosten we op de aankomst en kruipen er vroeg in. Lekker slapen na een lange passage en een ochtendduik vanaf de boot, wat is dat lekker.

Kers op de taart

Porto Santo is gemoedelijk. Ons kent ons en de kapper kust iedere klant. Mij nog net niet. We zijn hier in een bijzondere tijd. Het jachtseizoen in de bergen is namelijk geopend. Tien dagen lang wordt er geschoten. Elke paar honderd meter staat een truck geparkeerd. Mannen in camouflagekleuren met geweren en bungelende konijnen aan de riem, speuren percelen af en al even enthousiaste honden halen de buit binnen. Op het gehuurde scootertje zijn we net zelf loslopend wild tussen al het geknal door. Ik voel me weer zestien als ik Paul om zijn iets ruimere middel dan vroeger vastpak. Ik trek het riempje van het naar luchtverfrisser ruikende pothelmpje stevig onder mijn kin. Destijds dacht ik er niet over na dat we onderuit zouden kunnen schuiven. Nu stel ik me voor hoe ontvelde knieën met grint eruit zullen zien. Ik ril.

De actieradius van de scooter, voelt als luxe vrijheid. We bezoeken prachtige uitzichtpunten, miradouros langs de kustlijn, turen naar Madeira en pakken verfrissing in de ruige laagwaterpoelen van das Salemas . Is dit echt?

Voordat zuidenwind ons dwingt te vertrekken van dit prachtige eiland, zetten we Quelinda’s naam op de kademuur en genieten van het onderwaterleven bij Ilheu de Cima. Veel duikervaring hebben we nog niet. Wat we wel weten, is dat deze stek uniek is. Het zeewater is ongekend helder. Wat een leven! Honderden barracuda’s zwermen om ons heen en een oude tandbaars, Ginja komt gedag zeggen. Ze dankt haar bijnaam aan de zure Portugese kers. De kers op de taart wat ons betreft. Porto Santo, wat ben je mooi!

Beetnemen

Tue, 18 Oct 2022 09:26:12 GMT

Het is zomers blote lijven weer in Portugal terwijl Gerrit Hiemstra nachtvorst en nattigheid verkondigt. Een gekke gewaarwording. Geen echte seizoenswisseling meer. Wat wel opvalt is dat het eerder donker wordt. Ik ben dan ook blij dat we er zijn. De glibberige mooring bestond uit een kluwen halfvergane lijnen die ik in mijn eentje met geen mogelijkheid langszij omhooggetrokken kreeg. Samen is het gelukt.

‘De locals leggen er niet meer aan vast.’ Zegt Paul voorzichtig.

‘Dat zeg je nu we vastliggen. Grapje zeker?’

‘Nee.’

‘Hoe weet je dat?’

‘Van een andere zeiler.’

Mijn volgende reactie was een vlammende, maar het was of dit, of ankeren op een rotsige bodem. De voorspelde windstilte gaf de doorslag om onze 19 ton voor Berlengas aan een dubieus lijntje te laten dobberen.

Wat een ruige, ongerepte steenmassa is deze eilandengroep. De zee is kalm. Helder. Vissen met gele staarten snellen voorbij aan de oppervlakte. Heel anders dan de algen grazende harders die sinds Zeeland onze huisdieren zijn. Plots zie ik onrustige golfjes en opspattend water. Ovale, zilveren vissen springen op en laten zich plat op de zijkant neervallen. Alsof ze iets van zich af willen schudden. Of zou het spelen zijn? Het klappende geluid blijft, ook wanneer het donker wordt en vogeltjes die klinken als Angrybirds om ons heen cirkelen. En dat allemaal na een fantastische zeildag.

Als een vlinder gleden we door het water. Er stond amper deining. Het doorgelat grootzeil bleef heerlijk open. Geen geklapper, niks. Eindelijk blies de Portugese Noord. Lagedrukgebieden onder het Azorenhoog hadden nu lang genoeg geregeerd. Alleen was het jammer van de mislukte poging om met de trollingmolen te vissen.

Een vis!

Het was mijn eerste keer met een echte hengel aan boord en ik moest en zou. De uitrustig kocht ik in een hengelsportzaak in Povoa de Varzim. Een eenvoudig, vriendelijk stadje met een door vingerafdruk beveiligde jachthaven. De Engelssprekende Portugees met verstand van zaken en engelengeduld nam me mee in de grondbeginselen van het bootvissen. En ik dacht dat ik het begrepen had.

Ik ben degene die vist, niet Paul. Tot nog toe was het me alleen op creatieve wijze gelukt. De eerste keer was toen ik op het toilet zat. De aanvoer van het zoutwater blokkeerde. Paul draaide de slangklem los en een vissenkop piepte naar buiten. In een reflex duwde hij met gestrekte arm de slangopening van zich af. ‘Een vis!’ Ik moest lachen omdat hij schrok. Zonder gekkigheid, dit keer ben ik eens de held. Paul vindt vissen maar niks. Opeten wel, maar het voorwerk is voor mij. Gauw zette ik het rioolzoekertje voorzichtig overboord. Als een speer ging het er vandoor.

De tweede keer was ik gefascineerd geraakt door een visser. Zijn netten waren precies rondom Quelinda uitgezet. Ik maakte stiekem foto’s, zo mooi vond ik het. Hij zag me. Shit, shit, shit! Ik had het natuurlijk ook gewoon even netjes kunnen vragen. Maar in plaats van een verwachtte uitbrander, gebaarde hij dat ik er meer moest maken. Later zou hij me zijn telefoonnummer geven. Ik deed enorm mijn best om de oude schuit en de noeste arbeid van de bruine spiermassa op de gevoelige plaat te zetten. Als bedankje kwam hij langszij en kreeg ik een plastic zak toegeworpen met een grote heek erin. Ik blij, hij trots. Dat zag ik aan zijn nieuwe profielfoto toen ik hem nogmaals bedankte. De schuit stond er prachtig op!

De derde vis heb ik met een houten klos en handlijn gevangen. Eindelijk wist ik wat bedoeld werd met: ‘Het paravaantje komt bovendrijven.’ Man, wat had ik het al vaak geprobeerd. Maar dit keer had ik beet! Een makreeltje. En dan?

Op YouTube keek ik een filmpje hoe te fileren. En toen moest ik. Alcohol deed zijn werk. De vis versufte. Ik voelde de drempel om het fileermes van buik naar kop te halen en met mijn vinger de ingewanden eruit te lepelen. Ik deed het met mijn ogen tot spleetjes geknepen.

De boothengel stond netjes in de steun. Ik was nog zo gewaarschuwd. Toch presteerde ik het om de lijn vrijwel meteen op de molen tot een warboel te maken. Eenmaal ontward bezorgde de opspringende kunstaas met zijn forse haak richting bijboot ons allebei zweet op het voorhoofd. Hij zou er eens in blijven haken. Een lek prikken. Ik had het vernuft duidelijk nog niet onder controle.

Vluchten

De nacht aan de mooring verliep knudde. Vals ankeralarm en swell hielden ons wakker, werden ellendige dromen. Blijven liggen zijn we wel. Ook nu gaat het rollen maar door. De feeststemming in de ochtend is ver te zoeken. Als we horen dat medezeilers verderop problemen hebben met de watermaker en Paul kan ondersteunen, is de keus gauw gemaakt. Zonder voet aan wal te hebben gezet, wat eigenlijk heel zonde is, kiezen we voor vluchten.

Een bezeild tochtje van vijftig mijl naar het hippe Cascais, eens zo geliefd bij het Portugese koningshuis. Het gaat heerlijk. De wind langs mijn wangen, het water klotsend langs de romp en een broodje gebakken ei. De nacht is gauw vergeten.

‘Zullen we het nog eens proberen?’ Zeg ik friemelend aan de hengelmolen.

‘Meen je dat nou? Zullen we niet eerst op het droge oefenen?’

‘Is goed.’

Dag

Sun, 18 Sep 2022 15:02:30 GMT

De dag begon voor anker bij Baiona met een kop korreltjeskoffie en het binnenhalen van droog geflapperde was. Het werd een dag die in mijn geheugen gegrift zal blijven staan. Die eindigde in Nederland.

‘Laten we naar Moaña knallen! Aan de wind, hup de zee op. En dan, vlak voor Islas Cíes en na die rotspartij terug Ria de Vigo in.’ Paul wrijft verheugd in zijn handen en steekt zijn wijsvinger op. ‘We hoeven maar één keer overstag. Grootzeil op, fok erbij. De hele mikmak.’ En ik, die zelfs beren op zee ziet, en weet dat het straks harder waait dan weerkaarten aangeven, heb er zin in.

‘Hij staat!’ Ik vlieg terug van mast naar de kuip om het laatste beetje grootzeil omhoog te lieren. ‘Val maar af!’ Quelinda ontvangt moeder natuur met open armen en glijdt gewillig naar comfortabele helling. ‘Fok uit, schoot aan.’ De telltales goedkeurend naar achteren gericht. Al snel neemt de wind toe van 15 naar 25 knopen. Opgejaagd duikt ze nu door de windgolven. Water spuit over het voordek. Ik voel trillingen op de kuipbank. ‘Over het randje Paul.’

‘Je hebt gelijk. Net te veel roerdruk, net te veel helling. We draaien de fok een stukje in.’

‘Dat is beter.’ Tevreden schuif ik onderuit, voel de warme wind in mijn gezicht en houd de geelzwarte markering in de gaten tot het zover is. ‘De kardinaal is achterlijker dan dwars.’

‘Dan kunnen we overstag. Klaar om te wenden?’

‘Ja!’

‘Ree!’

Deze vlucht boeken Charlotte?

Ik hef mijn glas. ‘ Saludos ! Dat was me wat. Van stil voor anker naar actiestand. Niet wetende hoe de zee zal zijn en de wind zich gedraagt. Zal dat ooit overgaan?’

‘Wat bedoel je lief?’

‘Nou, dat ik dat opstarten spannend blijf vinden.’

‘Proost trouwens. Ik denk dat…’

De telefoon gaat. Mijn zus. ‘We krijgen pap niet te pakken en rijden er nu heen. Blijf je stand-by?’

‘Ja, ik ben hier.’ Ze hangt gauw weer op. Instinctief voel ik dat het mis is. In gedachte volg ik de route naar zijn huis. Ze moet er nu bijna zijn.

Weer de telefoon. ‘Het is niet goed Charlotte. Hij ligt op bed. Leeft nog.’ Ze hakkelt verder. Ik begrijp meteen hoe akelig het aantreffen van pap voor haar moet zijn. De ambulance is er. Ik blijf erbij op speaker. De verpleegkundigen reageren bezorgd en mijn zus roept fel dat hij niet gereanimeerd wil worden. Mijn maag trekt samen. Man, wat voel ik me machteloos. Ik hang hier aan de lijn, maar ben mijlenver weg. Paul stoot me aan en fluistert in mijn oor. ‘Deze vlucht boeken Charlotte?’ Ik knik.

Niet veel later zitten we in een telefoongesprek met de neuroloog. De hersenbloeding blijkt zo massaal dat behandeling geen optie is. Pap gaat dood.

‘Ik begrijp dat u in Spanje bent en morgen naar Nederland komt mevrouw. Wilt u dat uw vader nog leeft als u er bent?’

‘Alsjeblieft. Niet verlengen voor mij. Laat hem gaan. Laat hem gaan. Ik kom er zo snel mogelijk aan.’

Ik word wakker van een duwtje tegen mijn hoofd. Na een hals over kop vertrek van ankerplaats naar vliegveld ben ik ingedut tegen de schouder van een aardige Portugees. Normaal zou ik me geschaamd hebben. Nu verontschuldig ik me alleen. ‘Captain crew, prepare for landing’. Galmt het door de cabinespeaker. Eindelijk. Ik ben in Nederland.

Een appje popt op. Pap leeft nog. Zou ik dan toch nog op tijd zijn?

Ik geef mijn vriendin voor de ziekenhuisingang een dikke knuffel en ren naar kamer 14. Daar ligt hij. Op zijn zij. Ver weg. Ik loop naar mijn zus, pak haar beet. Samen huilen we. Dan pap. Ik geef een kus. Veeg bezwete haren uit zijn gezicht. Zijn huid gloeit. Zijn lichaam strijdt. ‘Ik ben hier. Bij jou.’ We waken, huilen, lachen, vertellen. De hele nacht, de volgende ochtend. En dan stopt het zachtjes. Dag lieve pap.

Leef je leven nu

Wat nou als? Wat als er iets zou gebeuren met onze dierbaren. Voordat we op wereldreis gingen, was dit onderwerp van gesprek. En wisten we het zeker. We wilden in de mogelijkheid zijn om hoe dan ook naar Nederland te reizen. De angst om te laat te komen blijft, en de kans reëel, maar het weerhoudt ons niet om deze reis te maken. Integendeel. Notabene mijn vader zei: ‘Leef je eigen leven. Laat niemand dat voor je bepalen, of er beslag op leggen.’ En als het je dan toch overkomt, hoe dankbaar ben je dan met alle steun en hulp van familie, vrienden, de haven en de zeilers community? Ontroerend gewoon.

Of het moeilijk is om weer terug te zijn? Ons avontuur te hervatten? Natuurlijk voel ik de fysieke afstand opnieuw meer dan ooit. Maar aan boord ben ik thuis en voel ik me opnieuw gesterkt in de beslissing die we genomen hebben, leef je leven nu. Want Time flies (Vaya Con Dios, 1992).

Disfrútalo!

Tue, 16 Aug 2022 13:30:14 GMT

Voor het eerst voel ik me niet alleen thuis op de boot maar ook in het land waar we zijn. Ik wilde het graag geloven, het was al vaak verteld. Ook dat we er de tijd voor moesten nemen.

De Spaanse Ria’s . Ruim zes weken scharrelen we nu van stad naar baaitje, amper in havens liggend. Quelinda heeft hier in de afgelopen weken net zoveel mijlen afgelegd als tijdens de tweedaagse oversteek van Biskaje. We gaan op het tempo van de Siësta, met het nodige Spaanse temperament en ontdekken dat we liever langer op één plek zijn dan snelle stops maken.

Hier in Galicië wordt Quelinda ’s naam uitgesproken zoals het bedoeld is. Niet zoals de op zijn Brabants foeilelijk uitgesproken Klinda of zoals boven de rivieren, de klemtoom van Quelinda als in Kolére wordt gelegd. Nee, hier in Galicië is het sierlijk. Met de nadruk op de ‘i’ en een glimlach omdat betekenis en haar herkomst herkend worden en we ook voor het eerst zusje Northwind zien rondvaren. Het maakt ons trots.

De Noord Spaanse kust is prachtig. Zoals de grillig opgebouwde, dan weer schuin en strak gelaagde klifformatie van Playa de las Catedrales. Als een sprookje worden ze bij laagwater zichtbaar en kun je het strand bezoeken. Gemakkelijk met de trein vanuit indianenstadje Ribadeo. Een uitje op zich en dat doen we dan ook.

Blootvoets, in bikini schuifel ik door een laagje kraakhelder water tussen twee metershoge ranke kliffen door. Felle stralen zonlicht persen zich door de smalle ruimte. Zuigend zand brengt me uit balans. Ik grijp een stuk rots en stop even. Het gaat weer. Wat mooi hier. Geen zuchtje wind vanavond. Iets wat hier zomaar kan veranderen. Met enige huiver denk ik aan gisteren, toen we hier naartoe zeilden.

Schreeuwend door de harde wind

De gennaker stond machtig. Met wind waarbij Quelinda normaal niet vooruit te branden is, hadden we nu lekkere snelheid op het log. De roestige kustlijn was adembenemend. Ik keek toe hoe het water manipulatief in aquakleuren tegen rotsen klapte en verslagen terugkrabbelde. Stilletjes trok de wind aan. De trui ging aan, mijn houding werd alerter. Hogere golven, van kopjes naar kragen. Nog net geen sprays. Tegelijk riepen we het. ‘Hij moet naar beneden, straks is het te laat.’

Aangelijnd op het voordek zette ik af tegen de voetrail om de slurf van de gennaker naar beneden te trekken. Het eerste stukje ging. En toen, vast. Geen beweging meer in te krijgen. En Paul maar roepen vanachter het roer. ‘Trekken Charlotte, trekken!’

‘Het gaat niet!’ Langzaam verloor ik kracht uit mijn armen. ‘Je moet me helpen, ik hou het niet. Ik hou het niet!’ Het nare raspende geknisper van het gevoelsmatig flinterdunne zeil liet duidelijk blijken nog steeds wind te grijpen. Ook samen lukte het ons niet. Ik zag Pauls gezicht vertrekken en naar zijn handen kijken.

‘Gaat het?’ Schreeuwde ik door de intussen harde wind heen.

‘Nee. Verbrand. Je moet terug naar achteren Charlotte! De schoot zit daar vast. Ik houd hier de treklijn vast.

‘Verbrand?’ Verschrikt was ik stil blijven staan waarop Paul directief reageerde dat er nu geen tijd voor getreuzel was. Vlug haalde ik alsnog de vastgeraakte schoot die eerder door zijn handen slipte, los. De winddruk nam meteen af en binnenhalen ging daarna probleemloos. Pauls handen verlichtten pas na flink koelen in de puts. Hij baalde van zichzelf en het feit dat hij geen handschoenen aan had.

Onervarenheid met de gennaker en fors toenemende wind was dit keer als een pittig Spaans pepertje. Elke dag leren we bij. De omstandigheden zijn zo anders dan in het Hollandse. Er zijn windeffecten bij het ronden van kapen en het invaren van een Ria . Hoge rotsen en bergen vormen toegangspoorten met verrassingselementen. Valwinden van ruim 25 knopen en tunneleffecten heten je hartelijk welkom. Erna heerst vaak belonende windstilte op de allermooiste ankerplekken. Plaatsen waar warmte en eucalyptusgeur je tegemoetkomt, ketting over de bodem te volgen is en het dezelfde nacht plotsklaps kan spoken. In Nederland hadden we in soortgelijke omstandigheden allang een veilige haven verkozen. Waren we niet eens uitgevaren. Hier leren we ermee dealen.

Levensgevaarlijke delicatesse

Ik laat de met pokken bedekte rotspunt weer los. Voorzichtig steek ik mijn wijsvinger uit naar een klein krabbetje. Geschrokken trekt het zich terug in een donker spleetje. En wat zijn dat daar? Het lijken mosseltjes maar dan met scherpe, puntige en vuurrode, vlezige randen. Waarom zou moeder natuur dit zo bedacht hebben? Maakt het ze aantrekkelijk of juist giftig onbemind? Het raakt me dat ik hier ben op deze plek en dit mag meemaken.

Wanneer ik een week later de markt op loop, zie ik de raadselachtige mosseltjes opnieuw. Nu op grote schalen naast krabben, en inktvis. Te koop. Percebes staat er op het bijgelegde krijten bordje. De schelp is onderdanig geworden aan een vlezig uitziend pootje wat eraan vastzit. Het maakt me opnieuw nieuwsgierig en ik ga te rade. Eendenmosselen worden ze genoemd. 45 euro per kilo zijn ze hier minstens, terwijl een kilo garnalen of mosselen nog niet een kwart kost in Spanje. Ik begrijp het nu. Percebes worden met hand en steekijzer door Perceiberos van ruige rotspartijen geschraapt. Een levensgevaarlijke klus die alleen tijdens laagwater in kort tijdsbestek kan plaatsvinden. Elk jaar worden levens van de eendenmosseljagers opgeofferd voor deze in laurier gekookte delicatesse. Witte kruizen op onbereikbaar uitziende plekken die we tijdens kustwandelingen tegenkwamen vormen een eerbetoon aan deze heldhaftige mannen. Misschien zou ik ze moeten proeven, dan zou de cirkel van weer een unieke ervaring rond zijn. Voor mij is dit keer het verhaal genoeg. Zo geniet ik ook op zijn Spaans.

*Disfrútalo betekent: geniet ervan in het Spaans.

Glow!

Sun, 17 Jul 2022 17:46:00 GMT

Geschud aan mijn schouder. ‘Lief, het is tijd. Eén uur.’ De kou van zijn hand dringt door mijn T-shirt heen. Het is mijn eerste nachtwacht op deze tweedaagse oversteek door de Golf van Biskaje.

‘Voordat je je aankleedt, moet je eerst naar buiten komen.’

‘Wat is er dan?’ Vraag ik nieuwsgierig.

‘Ze zijn er nog. Weet niet of je dit ooit nog eens gaat zien. Schiet maar op. Vergeet je reddingsvest niet.’

Ik vlieg op, klim onhandig over het slingerzeil en klap de deken terug op bed zodat het warm blijft voor Paul. Eenmaal buiten, pakt hij mijn arm beet en trekt me naar de kuiprand. Het golft nog altijd behoorlijk. ‘Ga zitten!’ Uitgelaten wijst hij me op de zee.

‘Jee!’

‘Geweldig toch?’

‘Ja…’ Verwonderd staar ik naar de neongroene slingerbewegingen door het water. Links, rechts, ze komen overal vandaan. Soms drie evenwijdig aan elkaar, dan onder de romp schietend en weer terug naar voren. Dolfijnen hebben onze boot uitgekozen om te spelen en zeevonk maakt er één grote glow in the dark party van. Zoiets bijzonders heb ik nog nooit gezien! Zouden ze zelf ook zien hoe mooi dit is? Quelinda maakt het spektakel compleet met haar schuimende, oplichtende boeggolven. Het is prachtig. En dan zijn ze weg. Uitgespeeld.

In de afterparty fonkelt de sterrenhemel. Satellieten schieten voorbij en de Melkweg pakt zonder enige lichtvervuiling het volgende podium. Een nacht als deze mag uren duren.

Weg magie

Paul is duidelijk blij dat hij zijn kooi in kan deze tweede nacht. ‘De golven voel je niet aankomen. Ik zie geen barst.’

‘Als je straks wakker wordt, is het weer licht. Ga maar lekker slapen.’ Ik snap het meteen. Grauwe wolken hebben elke contour en glans van de zee afgenomen. Noordenwind schuurt langs mijn wang. Geen enkele andere boot te zien. Alleen Quelinda die stug de koerslijn met zes en een halve knoop volgt. De uitgeboomde fok oogt rustig als ik erop schijn en mezelf met voet en elleboog voor de zoveelste keer schrap zet. Zo’n anderhalf, twee meter hoog moeten ze zijn. Het slingeren gaat maar door. Weg is de magie van gisteren.

Het hoge woord eruit

In Camaret-sur-Mer diende zich een mooi weergaatje aan. Allebei verlangden we ernaar de golf van Biskaje achter de rug hebben. De verhalen over deze beruchte zeeboezem die Frankrijk met Spanje verbindt, speelden onherroepelijk mee. Het noordwestelijke A Corun͂a of oostelijker gelegen Ria de Cedeira zou het worden. Maar die gierende Spaanse kaapwind met een dikke zes, moesten we dat wel willen? Het venijn van de oversteek zou weleens in de staart kunnen gaan zitten.

Het hoge woord kwam er de ochtend van vertrek uit. Ik durfde het niet aan. Te veel variabelen op een tocht waar ik geen ervaring mee had. Zelfs als Paul, die wel groen licht gaf, meer van dat alles had. Uitstellen wilden we ook niet. En dus besloten we de kaap verder van ons weg te houden en 150 mijl oostelijker, in Gijon te eindigen. Met wind uit het noorden en deining uit het westen werden we 52 uur lang heen en weer geschommeld. Ruim 300 mijl niets zonder vaste hand kunnen doen was nieuw.

Glansrijk geslaagd

Hoe kijken we erop terug? Gedachtes en onzekerheden uitspreken, durven afwijken van het initiële plan en kiezen voor veiligheid, dat houden we vast. Het wachtritme van tien uur ’s avonds tot tien uur ’s ochtends, drie uur op en drie uur af, werkte. Zonder goede zeekooi met slingerzeil en gestutte kussens was slapen nooit gelukt en het eeuwig gehamer op vaste plekken van onze spullen blijkt een uitkomst en must. Vooraf gemaakte nasi en pasta hielden de moraal hoog en ik dank op mijn blote knieën dat zeeziekte dit keer geen meester van me maakte. We hebben de oversteek getrotseerd, unieke momenten mogen ervaren en zijn glansrijk geslaagd.

Overspoeld

Mon, 27 Jun 2022 14:27:19 GMT

Hoe kan ik klein schrijven als er na 500 mijl, zoveel onvergetelijke momenten zijn? Waar moet ik beginnen. Amper een maand weg uit Nederland en nooit zuidelijker gevaren dan Cadzand, is zelfs de Belgische blokkendozenkust, waar velen snel aan voorbij varen, mooi. Het is ook die aardige sluiswachter in Oostende die ons welkom heet. ‘Trekt uw chute maar aan in plaats van uw lifejacket! Ge gaat flink zakken!’ En dat de stootwillen er zo hoog hangen begrijpen we ineens. Gelukkig hebben de scherpe oesters langs de sluiswand Quelinda ’s romp niet beschadigd.

Op ruime koers hijsen we het Franse gastenvlaggetje en bereiken moeiteloos Boulogne-sur-Mer. De in mijn gedachte bebloemde boulevard blijkt een vervallen veergebouw, volgepoept meeuwenhotel en een rij vissersboten in een naar riool stinkende haven te zijn. Het gros van de steigers is weg. Sfeer ontbreekt. Wanneer we een memorabele Street art wandeling over de klif en door het oude centrum maken, wordt het ineens toch een kleurrijke stad.

Wit geknepen knokkels

En dan het slaperig klifstadje in het Normandische Saint-Valery-en-Caux. Wanneer we mikken op hoog tij, met stroom tegen en wind in de rug, zijn de flinke rollers in de smalle doorvaart allerminst om bij in te dutten. Paul is weliswaar in zijn element achter het roer en begint te filmen maar ik knijp mijn vingers wit aan de railing. ‘Wil je alsjeblieft de camera wegleggen en opletten?’ Eenmaal de drempel over en binnen, ligt het heerlijk rustig. De aanblik van de droogvallende zeegang is zeer bijzonder. Het is ook de plek waar vissers nog rechtstreeks aan de kade verkopen. Schol, hondshaai, vreemde schelpdieren, ik kijk mijn ogen uit en smul ‘s avonds van mosseltjes in Roquefortsaus terwijl Paul begint aan een pizza die ver buiten zijn bord reikt.

Of de tassencontrole in de supermarkt, ik blijk er verdacht uit te zien. De man voor en vrouw achter mij, krijgen het niet. Is het mijn rommelige knot, vlekkerig T-shirt en klusbroek? Of het eeuwig heen en weer gedrentel langs schappen? Hoe kunnen zij ook weten dat ik zo geniet van boodschappen doen in het buitenland. Het geeft niet dat ze me voor crimineel aanzien. Ik weet beter.

Ik zou willen dat je het ook kon ruiken. Dat ietwat zoete boterbrood van de bakker wat we eten tijdens de wandeling langs zee. Daarna langzaam afdalend naar de andere kant van het stadje is er geen haast meer. Nu al niet meer. Het militair kerkhof maakt indruk. Lange rijen met roos, kattenstaart en heester om en om tussen witte kruizen. Hartverscheurend jong gestorvenen. Soms zelfs alleen bij God bekend.

Greenwich passage

Op weg naar Saint-Vaast-la-Hougue genieten we van de weersveranderingen op zee en houden vistonnetjes ons scherp. De wind doet maar een dotje. Langzaam zeilen we westwaarts, wachtend op dat ene moment.

Gehaast en enthousiast duwt Paul het schermpje onder mijn neus. ‘Kijk dan! Zie je het! Kijk dan!’

‘Je drukt op de volumeknop, ik zie niks lief.’ Reageer ik lachend.

Bang het moment te missen, zet Paul snel de coördinaten terug op de marifoon. We tellen af zoals bij oudjaar tot de nul graden meridiaan, Greenwich passeert. We vieren ook dat we voor het eerst geen land meer zien. Misschien overdreven? Voor ons zijn het mijlpalen.

Een passerende bui gunt ons een laatste beetje wind en dan valt het stil. Jan van Genten met hun lichtgele koppen en zwart gerande vleugels vliegen onverstoord langs. De zee wordt één grote olievlek. De motor gaat aan terwijl Bløf uit de speaker galmt. Zorgeloos voelt het. Terwijl ik zo vaak wakker heb gelegen voorafgaand aan vertrek.

Ankeren doen we allebei het liefst. Het geeft de vrijheid om weg te gaan wanneer we willen en voor het eerst zien we in de vissershaven van Saint-Vaast-la-Hougue wat er schuilgaat achter de vistonnetjes die we steeds proberen te ontwijken. Korven en netten die afdalen naar de zeebodem en vis, krab en kreeft in de val lokken. Dobberend tussen de vissersboten valt ons nog iets op. Geflipper ver weg. Paul staat op. ‘Ik ga een kijkje nemen, praatje maken.’ En daar gaat ie.

Ik kijk toe hoe hij de dinghy aanhaakt bij een RIB en gebarend begint te praten. Ik bewonder zijn initiatief, zijn lef, amper Franssprekend. Ik spreek beter Frans maar hier ben ik niet goed in.

‘En?’ Vraag ik later nieuwsgierig.

‘Die mannen duiken op één teug lucht naar twaalf meter diepte om spinkrabben te vangen. Met drie man doen ze er 25 in een paar uur.’ Respect.

Alderney steelt ons hart

Anker op en na een pitstop in Cherbourg varen we rond slack door de race naar Alderney. Zo kunnen we het nog voor de dreigende storm bezoeken. De Quarantainevlag lijkt overbodig en inklaren is na versneld opeten van onze piepers een papieren formaliteit die later ook toegang geeft tot Guernsey. Alderney, het is de plek waar we door de eigenaar van de watersportwinkel overgehaald worden om te blijven. Waar autosleutels op het contact blijven zitten en betekenisvolle mensen geëerd worden daar waar ze hebben gewoond. Het eiland waar iedereen in de zomer verliefd een huis koopt en ‘s winters verkoopt omdat het er angstaanjagend kan spoken.

We bewandelen roestbruine kustpaden met brem, varens en paarse middagsbloem en drinken cream tea in The Old Barn. Dit Britse Kanaaleiland, waar prachtige forten op elke uitstekende rots staan en waarvan de kleur grijsgrauw is op plekken waar bezetters vernietigende betonnen sporen achter hebben gelaten, steelt ons hart.

In een stilte voor de storm varen we op de motor door de beruchte Swinge en Little Russel naar Saint Peter Port, de hoofdstad van Guernsey. Er is een carnaval festival aan de gang. Een dinghyrace en touwtrekken op de kade zoals dat in Nederland nooit zou mogen. ‘Proost, op het avontuur!’ Met medevertrekkers drinken we tussen de Britten een pint op 80’s muziek. Genieten met grote G.

Intussen liggen we met lange dubbele lijnen, stukgetrokken doekjes en extra fenders aan de ponton. Kraken, snokken en klotsen, het gaat maar door. Snubbers gaan op ons wensenlijstje. We ontvluchten de gierende onrust, maken een wandeling door groene valleien met stenen muurtjes en bezoeken Broeder Déodats ziel en zaligheid. Het kleinste kapelletje ooit gezien, gemetseld met gedoneerde serviesscherven en schelpen. Het is om nooit te vergeten!

Voor de wind zeilen we zuidwaarts naar Noord-Bretagne. Het anker leggen we op de stromende Jaudy rivier in Treguier. Zal het houden? Het kasteel, omzoomd met hoge bomen en rotsige oever is de komende dagen onze achtertuin. Ik kijk naar de zeehond die telkens bij hoogtij langs zwemt en zijn glanzende grijze rug door het water laat glijden. Overspoeld met pareltjes worden we. Het houdt maar niet op.

Vertrek

Tue, 31 May 2022 19:11:48 GMT

‘Rechts Charlotte. Naar rechts!’

Net op tijd kijk ik over bakboord.

‘Goede reis!’ Galmt het over water. Twee wuivende mannen, zeilen rakelings achterlangs in een snelle boot.

‘Dank je wel!’ Roep ik uitzinnig. ‘Dank je wel!’

Wat een moment. Wegvaren uit de haven wanneer je op wereldreis gaat. Dat het zo bijzonder zou zijn, traditie heeft, dat hadden we nooit gedacht en dat begon een paar dagen geleden al.

‘Je telefoon gaat Paul.’

‘ZEILEN magazine.’ Lees ik uit zijn lippen. Waarvoor zouden ze bellen denk ik, terwijl ik de no-bake cheesecake afsmeer.

‘Tien uur staat! Tot dan.’ Hoor ik Paul ophangen. ‘Ze willen graag bij ons vertrek zijn. Filmpje, interview, leuk he?’

‘Jazeker!’ Reageer ik. Hoe zal dat straks gaan? Een paar weken geleden heb ik briefjes opgehangen in onze thuishaven met de aankondiging van vertrek. Het zou leuk zijn om afscheid te nemen van iedereen. Zou het gezien worden?

Laatste Latte

Het weekend van vertrek is aangebroken. Gezonde spanning. Allebei amper geslapen. We leggen Quelinda voor de allerlaatste keer vast in jachthaven Noordschans en melden ons.

‘Hey, goeiemorgen!’ We worden begroet door Anita en Mike, de uitbaters van het paviljoen.

‘Morgen!’

‘Bijna zover, zijn jullie er klaar voor?’

‘Ja en nee. Maar kom maar op! We hebben er heel veel zin in.’ Ik drink een laatste keer mijn favoriete latte en Paul neemt gewone koffie met ook mijn koekje.

Het optuigen voor de vertrekkersborrel kan beginnen. Beurtje bootshampoo, flapperende vlaggetjes langs voor- en achterstag en alles waar over gestruikeld kan worden gaat aan de kant zodat iedereen nog een keer een kijkje kan nemen. Ze straalt helemaal! Tot slot blaas ik de gretig ingekochte wereldbol op en hang hem met een paalsteekje aan de zonnepanelen. De wind blaast het symbolisch in de rondte.

Geklop op de romp. Het zijn de steigerbuurtjes. ‘Komen even gedag zeggen, zagen jullie briefje hangen. Echt stoer van jullie! Bij ons zal het er niet meer van komen maar maak er wat moois van jullie! Tot morgen hè, dan zijn we er ook bij. Dat laten we zomaar niet voorbijgaan.’

En zo gaat het de hele dag. Onbekenden en bekenden uit de haven. Ingepakte zonnebrand, wijn, zelfgebakken vruchtencake in alu folie, een USB-stick vol recepten, gevouwen bootjes en blikjes bier met kleurige lintjes stapelen zich figuurlijk op in het gangboord. We genieten.

Zien en vasthouden

Bijna al onze vrienden en familie zijn op de borrel. Bewust hadden we gevraagd geen cadeautjes mee te nemen nadat ik ooit eens een foto zag van andere vertrekkers die van gekkigheid niet wisten waar ze alles moesten laten. Ieders aanwezigheid is waar we naar verlangen. Elkaar zien, nog even vasthouden. Man, wat boffen wij met zoveel warmte om ons heen.

‘s Avonds lig ik woelend in bed met mijn verbrande schouders. Paul ademt vanuit Verweggistan. En ik? Ik knap uit elkaar van alle indrukken. Die ene kaart, stevige knuffel, de ketting van mijn vriendin die er niet meer is, het zelfgeschreven boekje, de armbandjes, onze favoriete olijfjes en alle mooie woorden en bijdragen voor in het reispotje. Te veel om op te noemen, te gek, te kort. Het had een eeuwigheid mogen duren.

Ineens gaat dan toch die wekker. Vroeg op willen we. Schoon schip maken voordat de mannen van ZEILEN op de steiger staan en we klokslag twaalf uur los kunnen. De tijd vliegt met laatste aanloop, het interview. Het wordt drukker en rumoeriger op de steiger. Mensen, vlaggen, toeters en zeilboten verzamelen zich. Is dat echt allemaal voor ons?

En dan wordt er gejoeld dat we kunnen.

Uitzinnig vertrek

Daar gaan we!

‘Veel plezier!’ Wordt er geschreeuwd vanaf de steiger.

Ik loop van voor naar achter te springen en zwaaien over dek. Naar wat en wie moet ik kijken! ‘Tot ziens! Dank jullie wel!’

‘Geniet ervan!’

‘Behouden vaart!’

‘Pas goed op elkaar!’

‘Gaan we doen!’ Hoor ik Paul roepen.

Ik struikel bijna. Aan dek is het een zooitje van lijnen die normaal al lang opgeruimd zijn. Nu mag het door de euforie voor deze ene keer even wachten.

Het afgelopen weekend werd er vaak tot morgen tegen ons gezegd. Maar nu zijn we compleet verrast door dit uitzinnige moment. Onder begeleiding van een kleine vloot zetten we zeilend koers richting Volkeraksluizen. Eén voor één zwaaien de begeleidende boten af. Langzaam komt er rust aan boord. In de sluis de enige nog maar.

‘Volkeraksluizen, dit is Quelinda. Bedankt voor de vlotte schutting en tot over vijf jaar!’ zegt Paul lachend door de marifoon. Ik grijns want dacht hetzelfde en hij doet het.

‘Quelinda, graag gedaan hoor, maar dat is nog een tijdje. Gaat u op wereldreis?’

‘Ja! We zijn nu vertrokken!’

‘Nou veel plezier en goede vaart!’

FOTO CREDITS: Brenda & Hans Dietz

Vertrekkersstress

Tue, 03 May 2022 18:20:57 GMT

Het zijn life changing weken voor vertrek. Geen huis, fulltime banen of auto’s meer voor de deur. Twintig sleutels aan de bos zijn inmiddels verruild voor ééntje aan een oranje drijfbal die Quelinda’s luikjes opent. En zij is nu alles in één. Een thuis, werkplek en vervoer. Werkelijk bevrijdend! Waarom dan toch die onrust in mij?

Van boerderij naar boot zo is het gegaan. Ons hele bezit gereduceerd tot twaalf dozen die nu bij zus lief op zolder staan. In die dozen zit een basispakket voor de terugkomst en pure nostalgie. De rest? De kringloopwinkel floreert of het staat aan boord. En geef het daar maar eens een plekje.

Wat staat ons te wachten

Ik zie nu dat het onmogelijk is om alles voor het grijpen te hebben. Dat je soms eerst een matras, ventilatiemat, afdekplaat, kratje en tas moet verplaatsen om iets te pakken waarvoor ik normaal slechts een lade hoefde te openen. Ik blijf dan ook schuiven, verplaatsen en ten spijt dingen wegdoen. Vacuümzakken blijken een uitkomst en toch staat Quelinda op knappen. Ik kom er ook achter dat het absurd is om tien flessen wasmiddel, onder het mom van, die waren zo goedkoop, in een kastje te moeten proppen. En dat het onnodig is om overal verkrijgbare havermout zo groots in te slaan dat we een heel weeshuis kunnen voorzien. Over een tijdje hebben we dus zeeën van ruimte!

Aan boord is thuis en toch anders. Mijn favoriete Indiase linzensoep pruttelt voortaan in een energie besparende snelkookpan. Koffie schenk ik uit een kegelvormige RVS cafetière die niet valt, roest of breekt. Geen kraan loopt onnodig. De wekker is uit en na een koude voorjaarsnacht vechten we uit wie bij het opstaan de kachel aan moet zetten. Het is buiten niet de merel maar de meerkoet die de scepter zwaait. Het zijn wij die vanuit hectiek zoekende zijn naar nieuw evenwicht. Doe dat maar even! En dan zijn we nog niet eens vertrokken. Ik denk dat daarom komt, dat het er ineens is. Dat onbestemde gevoel. Want wat staat ons te wachten.

Geen gezwijmel

We varen Quelinda naar de tijdelijke ligplaats in Willemstad. Het eerste tochtje dit jaar. De vaste voortrossen moeten mee dus leg ik tijdelijke lijnen om de meerpalen. Buur kijkt geduldig hoe ik aan het prutsen ben. Paul begint vragend te gebaren wat ik aan het doen ben. Het duurt en duurt. Ik voel me opgelaten. In een alleszeggende stilte varen we veel later dan nodig de haven uit. Ik moet genieten nu denk ik bij mezelf. Het is rustig. Alleen vrachtschepen volgen de strakke route richting Volkeraksluizen. Niets wat wijst op stress terwijl ik aan duizend dingen denk en geforceerd tot rust probeer te komen. De apotheek bellen. Mijn vriendin wil ik nog opzoeken. Wat heerlijk die wind in mijn gezicht. De grabbag is nog niet gevuld. Als ik morgen ga wassen, welke afsluiter moet ik dan ook alweer dicht zetten? Ik denk aan de eerste reisvoorbereiding gisteravond. Het jargon uit de The Shell Channel Pilot en de timing die komt kijken bij het invaren in de Franse havens. Het vliegt me aan. Kan ik dit allemaal wel? Er lijkt geen ruimte voor gezwijmel bij mooie plannen. Ik kan er niet meer omheen en ik weet wat het is. Vertrekkersstress.

Een niet te onderschatten diagnose die ik, terug kruipend in mijn vak zó met een knipoog zou kunnen formuleren. Noem het een lichamelijke reactie en gemoedstoestand bij zeilers die langer dan een jaar weggaan en zich manifesteert in de laatste paar weken tot dagen voor vertrek. Stress kan zich uiten in verhoogde spierspanning, vermoeidheid, onzekerheid over de getroffen voorbereidingen, irreële gedachtes over eigen deskundigheid, overmatig provianderen, onrust en stemmingswisselingen. De behandeling bestaat uit ondersteuning bij ontspanning, relativeren, ontmoetingen met lotgenoten en stap voor stap benadering. De snelle leercurve en de intense ervaringen van het eerste half jaar gaan geruststellend zijn en helpen om de uitdagende levensverandering aan te kunnen. Was getekend, de ervaringsdeskundige.

Pas op de plaats dus. Paul en ik besluiten een wandeling te maken langs de prachtige vestingmuren. Zonder iets te zeggen trek ik aan zijn hand. Samen staan we stil. Ik wijs hem op de laaghangende tak. ‘Daar zit ie. Zie je dat helblauwe ruggetje?’ Fluister ik. Paul knikt verwonderd. Vliegensvlug pikt het ijsvogeltje een visje uit het water en scheert weer weg. Zo mooi. We zouden het bijna vergeten in deze bizarre weken, genieten. En dus gaan we morgen een weekje op vakantie met de boot voordat we vertrekken.

Saamhorigheid

Wed, 30 Mar 2022 08:50:08 GMT

Yes! Onderweg naar de tweede vertrekkersdag! Een groepje meiden steekt het kruispunt over. Ik kijk er vermakelijk naar. Allemaal hebben ze dezelfde fiets met rieten mand voorop. Soms nog te groot voor het lijf. Lange blonde haren, witte sneakers en de vierkante Scandinavische rugzak zijn hip. Niet opvallen en erbij horen, dat is het motto. Blij dat ik die fase waarin bouwen aan veiligheid om eigenheid te kunnen ontplooien achter me heb gelaten. Of toch niet?

Alle zeilers die langer dan een jaar op reis gaan zijn welkom op een vertrekkersdag. Het biedt een schat aan informatie en is de kans om gelijkgestemden te leren kennen. Mijn eerste keer was een dag georganiseerd door Toerzeilers. Ik weet het nog precies. Gezonde spanning. Wat zijn dat voor mensen, die vertrekkers? Echt ontmoet had ik ze nog niet en een zeilcarrière met contacten uit het wereldje kwam net op gang. Ik bedacht me dat het gepokt en gemazelde mijlenvreters zouden zijn en zag mezelf al aankomen.

En toen begon het. Zenuwen. Stel dat ze vragen zouden stellen over Quelinda. Dan moet je als aankomend wereldreiziger wel het antwoord weten, toch? En dus begon ik onderweg te oefenen. Oefenen? Ja, oefenen. Ik durf het bijna niet te zeggen. Paul verklaarde me voor gek. In de auto ernaar toe heb ik zitten oefenen op de hoeveelheid zeiloppervlak van grootzeil, kotter en kluiver, het ankergewicht en het aantal cilinders van de motor.

Eitjes draaien

Werkelijk bezopen als ik er nu over nadenk. Waar had ik me druk om gemaakt. Het was namelijk prachtig hoe verschillende ex-vertrekkers vertelden. Over passaatwind die je als vanzelf richting Suriname voortstuwt, rotigeur en uit bomen vallende spinnen op het dek. Er zijn dus ook mindere kanten.

Ik was benieuwd naar het verhaal van de Radio Medische Dienst. Verkneukelde me op kreten van afschuw uit de zaal bij het tonen van foto’s van open wonden en lelijke huidinfecties. Beroepsdeformatie, ik was helemaal in mijn element. En ik moet zeggen, medische zorg voor Nederlandse schepen waar ook ter wereld, wat is dat goed geregeld. Petje af!

Provianderen is ook een kunst. Nooit geweten dat aardappelen en uien niet bij elkaar mogen. Kool langer houdbaar blijft wanneer je bladeren pelt in plaats van snijdt. Plastic melkflessen uitstekend rijst vers en beestjes buiten houden. En dat het dagelijks lieftallig draaien van eieren voorkomt dat dooiers tegen de eierschaal zakken en bederven. Wat een tips! Ik noteerde het gretig inclusief behoud van mijn blender. Ik ga te maken krijgen met overvloedig rijp fruit in de tropen, wat een armoede.

Voorstellen bij scheepsnaam

Vandaag was mijn tweede vertrekkersdag. Het lijkt op promotie. Het is namelijk die ene waarin je uiteindelijk met je giechel in ZEILEN magazine komt. Waarvan Paul en ik altijd zeiden, als we dáár nou eens in staan… Ik tref bekende en nieuwe gezichten. Luister geamuseerd naar ervaringsverhalen en reisplannen. Paul probeert hoe zwaar verstaging doorknippen is en ik proef gefileerde rauwe kingfish in kokosmelk en limoen. Wat een feest!

En wie zijn dan die vertrekkers? Ze spreken elkaar aan bij scheepsnaam. Er zijn grote, kleinere, oude en nieuwe boten. Monohulls en catamarans. Polyester, staal, hout en aluminium. Allemaal op pad voor minimaal een jaar, langer of onbepaald. Van twee weken oud tot pensionado. Een gespekte bankrekening of onderweg alles bij elkaar sprokkelen, alles kan. Ieders eigenheid valt op. Een gemeenschappelijke vertrekkerslook is er ook. Windvaan, zonnepanelen, generatoren, watermakers en andere oplossingen om zoveel mogelijk zelfvoorzienend te zijn. Er is saamhorigheid en gretig enthousiasme. En weet je wat zo leuk is? Ik ben ineens onderdeel van die community. Heb zelfs het oefenen opgebiecht en ik moet toegeven, ik weet het zeiloppervlak nog steeds niet uit mijn hoofd.

Thuis

Tue, 29 Mar 2022 11:54:25 GMT

Mijn linkervoet stevig op de kade. De rechter in de boot. Ik voel de ruimte tussen mijn benen groter worden. Vijfentwintig jaar geleden was ik terug de vertrouwde steiger opgesprongen. Nu stap ik aan boord.

Ik was net afgestudeerd als Verpleegkundige en wilde zo snel mogelijk op mezelf zijn. Ik hoor het mijn moeder nog zeggen. ‘Kind ga toch reizen. Nu is je kans!’ Maar daar begreep ik toentertijd helemaal niets van.

Een huis wilde ik, samenwonen met Paul en de met Albert Heijn zegeltjes verkregen uitzet erin schuiven. Stabiliteit en onafhankelijkheid, dat was wat ik nodig had. Ambitie na positie volgde.

Wie had gedacht dat ik niet de vleugels van een huismus maar ook die van de Noordse Stern, de grootste reiziger, zou kunnen hebben.

Mijn gevoel van veiligheid lijkt op dit moment niet meer te hoeven zitten in stenen, een baan, spullen. Of toch een beetje? Als twee digitale nomaden blijven we nog steeds een beetje werken voor Nederland. Naast werkplek is onze zeilboot Quelinda, vervoermiddel en een thuis.

Veiligheid is niet meer hier blijven uit angst voor het onbekende, het is een gevoel wat in mij zit. En intussen zeilen we de hele wereld over.

Ik weet het. Het is een sprong in het diepe. Zonder garanties voor geluk of op succes. Maar wel passend bij ervaren, proberen, durven, voelen en een leven lang leren. In mijn rugzak zit genoeg. En het mooie is? Daar komt alleen nog maar meer bij.

Spanning

Fri, 11 Feb 2022 15:48:20 GMT

Code oranje. Geen hond te zien in de haven. Zelfs watervogels houden zich schuil. Maar ik niet. Ik stap de auto uit de horizontale miezer in. Ai! Ik hoor sadistisch klapperende lijnen meer dan me lief is. Arme masten. Snel zigzag ik tussen de op bokken staande boten. Welke malloot gaat hier nu ook heen? Wij. Want verderop ligt ons paradijsje verscholen. Daar waar als enige licht brandt en de diesellucht van de blazende kachel me tegemoet komt. Daar waar gewerkt wordt. Nog twee maanden en dan is Quelinda ons huis.

Het proberen waard!

Ik klim de sporten van de vier meter hoge ladder op en stap de kajuit binnen. ‘Lekker warm hier!’

Paul komt met schroevendraaier het wastafelkastje uitgekronkeld. ‘Ja hè? De afvoerslang is intussen gemaakt. Wil je koffie?’

‘Lekker!’ zeg ik enthousiast. ‘De MOB trackers, het Cruisers handbook of fishing en het LED lampje voor in de kombuis zijn vandaag bezorgd. Het lampje kunnen we zo ophangen, dat heb ik meegenomen.’

‘We? Als jij dat nou eens doet?’ Grijnst Paul. ‘Dan doen we daarna een bakkie.’

‘Ik ben niet zo van de elektra...’

‘Weet ik. Maar je kunt het toch proberen?’

‘Dat zou kunnen.’ Aarzel ik.

‘Kijk maar of je het kunt losmaken.’

Voorzichtig verwijder ik de messing schroefjes van het armatuur en laat het geheel aan de elektradraadjes bungelen. Een nat, roestig kroonsteentje komt tevoorschijn. Oei! Dat is niet goed. Maar waar staat nou stroom op? Ik heb geen idee en denk terug aan de techniekles middelbare school. Ik heb weken gedaan over het maken van zo’n zenuwspiraal waarbij je moest zorgen dat je zonder aanraken aan de overkant kwam. En als je dan af was omdat je het ijzer raakte, dan moest er zo’n rood panieklampje gaan branden.

Bij mij gaat er nu in elk geval geen lampje branden en het is ook geen spelletje. Ik vraag Paul om hulp bij het gebruik van de multimeter en kijk op YouTube naar DIY tips voor lampjes ophangen.

Gefikst

Gespannen duw ik het gestripte, op maat gemaakte en gedraaide elektradraadje van het lampje het zonet gemonteerde kroonsteentje in. Sjee! Het flitst en knettert. Geschrokken trek ik mijn hand terug. Het nieuwe lampje blijkt nog aan te staan. Gauw druk ik het uit.

Opnieuw. Het werkt. Trots dat ik dat gefikst heb. Laten we het vooral niet hebben over de tijd dat ik ermee bezig ben geweest.

‘Vind je het oké als ik het even controleer? Als het niet goed vastzit en tegen het kunstleren plafonnetje gaat liggen branden dan hebben we een probleem.’

‘Tuurlijk.’ Zeg ik luchtig.

Ik denk terug aan meneer Smit, mijn techniekleraar. Die met die blonde lok en ronkende Amerikaanse bak. Die bij iedereen langs kwam om te testen of de draadjes van dat zenuwding vastzaten. Wat baalde ik als onzekere puber. Mijn draadjes waren namelijk in één ruk los waarop iedereen lachte. Dat heeft indruk gemaakt. Van de elektra wist ik niets meer maar dit had ik nog onthouden.

Paul trekt aan rood en zwart. Muurvast!

Koffietijd.

Gaan

Sun, 09 Jan 2022 19:23:04 GMT

Oudjaarsavond bij vrienden thuis. Ik pluk een krent uit de bepoederde oliebol en denk aan wat een slechte film het is geweest afgelopen weken. En alsof vooruit denken nog niet mocht, heb ik het toch gedaan vanmiddag. Ik heb de opzegbrief door de klapperende flapjes van de PostNL bus geduwd.

Ik kijk een vriend aan die ik sinds studietijd ken. ‘Heb mijn baan opgezegd’.

‘Wat gaat de tijd hard!’ zegt hij.

‘Ja, moet drie maanden van tevoren.’

Vanachter zijn bril kijkt hij me voorzichtig onderzoekend aan ‘Moet ik je nou eigenlijk feliciteren?’

‘Dat weet ik zelf ook niet. Dubbel. Maar als ik vooruit kijk, is het bevrijdend, een voorrecht en weer een mijlpaal.’ Vertel ik met bescheiden lach.

‘Nou, dan zeg ik het gewoon. Van harte Charlotte! Ik vind het bewonderenswaardig. Zoveel mensen denken het, jullie doen het.’

Mensen die in je geloven, die willen dat je gaat ondanks gemis, verlies. Waarbij wederzijdse en onvoorwaardelijke steun en gunfactor geldt, daarvan weet ik nu, dat is zo verrekte waardevol.

Leef Charlotte, leef!

Amper drie weken geleden belde mijn lieve vriendin om te vertellen dat ze niet lang meer te leven heeft. Verschrikkelijk en onwerkelijk. Diezelfde dag werd mijn schoonvader opgenomen op de IC, vechtend tegen corona. Wat een ellendig virus is dat. Bezig zijn met onze wereldreis en überhaupt vertrekken kwam niet meer in me op. Ik wilde maar één ding. Hier zijn. Er zijn.

Uitgerekend zij zei het. ‘Je gaat op wereldreis. Niet wachten. Leef Charlotte, leef!’ Ze priemde met haar vermoeide vinger mijn kant op. Wat had ik het moeilijk dat gesprek. Woorden lukten niet, ik knikte, glimlachte wat. Hoe kon ik nou gaan als zij me nodig had. Ik haar niet kwijt wilde.

Ze holde achteruit, koos een behandeling met een statistische kans van 30% op verbetering. Als ras optimist was ze overtuigd dat ze ditmaal niet het kortste lontje had in de strijd tegen die rotkanker. Ze wist het zeker, tijd zou ze krijgen. Nog geen dag later lag ze alweer op de eerste hulp. Ze was ziek, had pijn. Vroeg of we kwamen. Zo snel als kon reden we naar haar toe. Ik was er. Haar koude vingers die eerder altijd mijn nek opwarmden, knepen zachtjes in mijn hand. Ik gaf er een kus op. Zei dat ik er was, dat het goed was zo. Maar dat was het helemaal niet, ik kon niet bevatten hoe snel het ging. Ze mocht weer naar huis, daar waar ze het allerliefste was.

Er was precies genoeg tijd om afscheid te nemen, niet meer te lijden en rust te vinden. 27 jaar liefdevolle vriendschap draag ik voor altijd bij me. Wat mis ik haar nu al! Maar ik zal gaan. Daarheen waar ze zelf ook zo van hield, de zee.

Enthousiasme durft weer te groeien

… vijf, vier, drie, twee, één… Gelukkig nieuwjaar! Champagne vloeit. Paul neemt me beet, geeft me een zoen. ‘Op een mooi avontuur samen schat’. Ik kus en knuffel met iedereen. Niet omdat het kan in deze tijd, maar omdat het moet, wil ik mens kunnen blijven.

De teller tikt door. Pauls vader werkt aan herstel. Elke dag gaat het een beetje beter. Paul en ik pakken Quelinda ’s kluslijst en de reisvoorbereiding weer op. Enthousiasme durft weer te groeien. En in mijn achterhoofd schuilt een nog groter besef van afstand tot thuis wanneer we straks op reis zijn.

Vriendschap

Fri, 17 Dec 2021 13:54:16 GMT

‘Je gaat op wereldreis. Niet nu wachten. Leef Charlotte, leef!’ Je priemt met je vinger mijn kant op. Ik heb het moeilijk dit gesprek. Ik knik en glimlach. Hoe kan ik nou gaan als jij me straks nodig hebt?

Bloedirritant was je. Die kwebbel van jou ratelde maar door. Ik was die stille in de klas, die saaie, altijd serieuze die jij maar niks vond. Wie had kunnen denken dat het ook mijn rust was wat je nodig had.

Je bent zo blij om weer thuis te zijn. Eindelijk een plan na een korte, intense tijd van achteruit hollen, angst en onzekerheid. Je kiest een behandeling met een statistische kans van 30% op verbetering. Als ras optimist ben je overtuigd dat je ditmaal niet het kortste lontje trekt in de strijd tegen die rotkanker. Je weet het zeker. Tijd zul je krijgen. Met je man, je allerliefste kinderen, je vrienden. Tijd om nog op vakantie te gaan. De zee te zien, een feest te geven. Sushi te eten, de nieuwste SOOF te kijken en meer mooie herinneringen te maken. Ik durf het niet te geloven, zie hoe je achteruit dendert.

Eén dag ben je thuis. Dat telefoontje de volgende nacht. Je ligt weer op de eerste hulp. Je bent ziek, hebt pijn. Het gaat niet goed en vraagt of we komen. Zo snel als maar kan rijden we naar je toe. Ik kan me amper staande houden maar ben er voor jou. Je koude vingers die altijd mijn nek warmden, knijpen nu zachtjes in mijn hand. Ik geef er een kus op. Zeg dat ik er ben. Je ogen gesloten, je ademhaling steeds rustiger door de morfine. De pijn in je buik ebt weg. Aan de andere zijde jouw lieve man, die altijd daar is. Ik zeg dat het goed is zo. Maar dat is het niet. Ik kan het niet bevatten zo snel als het gaat.

Niet veel later mag je weer naar huis, daar waar je het allerliefste bent. Met precies genoeg tijd om afscheid te nemen, niet meer te lijden en rust te vinden.

Ik ben je eeuwig dankbaar dat we opnieuw bij elkaar in de klas kwamen. 27 jaar liefdevolle vriendschap draag ik voor altijd bij me. Mens, wat ga ik je missen! En ik zal gaan.

Blaren

Mon, 22 Nov 2021 21:18:35 GMT

Met mijn hand wrijf ik over de harde antifouling. Ik stop. ‘Wat is dit nou?’ Met mijn wijsvinger druk ik op een bobbel welke weer terugveert. Ik kijk Paul aan. ‘Had jij dat gezien?’

‘Nee.’

Ik tuur langs de immense romp. Quelinda is een paar dagen geleden uit het water getakeld en schoongespoten. Vanavond na het werk en een patatje in de auto verder, zouden we haar goed van onder bekijken en alvast de afsluiters opmeten. Dat staat naast de romp polijsten en nieuwe antifouling aanbrengen op de planning deze winter. Appeltje eitje zo lijkt…

Jeetje! Dat zal toch niet.

Ik kijk nog eens en voel er veel meer. ‘Wat zijn dat?’

‘Blaasjes.’

Als twee Sherlocks inspecteren we de rest van de romp en blijven op macrostand stilstaan bij de zoveelste bobbel. Honderden zijn het er. ‘Waar komen die nou vandaag?’ Zeg ik.

‘Door lucht? Het was in elk geval niet bij de keuring.’ Reageert Paul.

Intussen heeft mijn hand de digitale encyclopedie in mijn broekzak gevonden. Ik tik blazen en antifouling in en kom al gauw iets afschrikwekkends tegen. Jeetje! Dat zal toch niet, denk ik. Ik selecteer afbeeldingen en zie foto’s die er hetzelfde uitzien als Quelinda’s romp. ‘Osmose staat hier’. Wat een schrikbeeld. Openspattende kraters en glasvezeldraden zijn de overtreffende trap.

‘Nee, dat geloof ik niet.’ Paul wuift mijn paniek weg.

‘Als je het openkrabt en het ruikt naar azijn dan is het niet goed.’ Lees ik bezorgd.

Paul wrijft er eentje open en ruikt aan de inhoud. Hij haalt zijn schouders op. ‘Niks bijzonders en eronder is het vlak’.

Wat ruik je dan?

‘Gewoon. Water.’

‘Ja, maar jij ruikt niet goed.’ Prevel ik wantrouwend. Echt, mijn reukvermogen is zo goed als van een varken op zoek naar truffels. ‘Laat mij eens.’

‘Dat is zo, doe jij het maar.’

Ik kerf in de volgende. Met een knikkerbeweging schuif ik een doorzichtig druppeltje op de zijkant van mijn vinger en wrijf er met mijn duim over. ‘Het is niet vet, dat is ook goed’. Ik steek mijn neus erin. Ik weet het niet. Is dat nou zuur of nog joppiesaus van het patatje van net. Ik herhaal de proef met nu zeker te weten schone handen en knik gerustgesteld. ‘Geen azijnlucht.’

‘Zie je wel. Niks aan de hand. Het komt echt niet vanachter de gelcoat. Er is gewoon iets niet goed gegaan met aanbrengen van de verf. Niet goed ontvet, te warm, zoiets.’

Als ik er nog enkele heb onderworpen aan dezelfde proef ben ik enigszins gerust. Paul is alweer met de volgende stap bezig. ‘We zullen alles kaal moeten halen voordat er weer nieuwe aangroei werende verf op kan. Enigszins opgejaagd door onze planning en deze nieuwe situatie zucht Paul dat dit ons vier weken extra werk kost.

Ik haal mijn schouders op. ‘Gaat het niet altijd zo met boten en onverwachtse verrassingen?’

Het begint al te schemeren als ik van de rolsteiger spring en voldaan afgekrabde verfresten van mijn broek klop. Ik steek mijn armen de lucht in en rek me uit. Net spaghetti, alle kracht is eruit na een eerste dag krabben. Een blaar in het rimpelkuiltje tussen duim en wijsvinger gaat mee terug naar huis. We zijn op weg naar vierenveertig vierkante meter egaal onderwaterschip. Die kluslijst is nooit klaar weet ik inmiddels, maar telkens zijn we beter uitgerust dan daarvoor.

Hennie, dank je wel voor al je hulp!

Loslaten

Sat, 23 Oct 2021 14:05:56 GMT

‘Leuk, jullie doen het standaard rondje.’ Het woord standaard stelt gerust. Zoals, dat doen de meesten. Het klinkt verstandig, verantwoord, vertrouwd en veilig. Bijna saai. Op social media en bekende zeilsites lijkt iedereen op wereldreis te gaan. Prachtplaatjes van oceaan trotserende zeilers, heroïsche gezichten na weer een oversteek, spelende dolfijnen voor de boeg, beschilderde kadetegels met bootnamen, tropische vis aan de haak en idyllische ankerbaaien. Het houdt maar niet op. Velen doen het zelfde. Standaard dus. Maar de meesten? Het ligt er maar net aan in welk wereldje ik verkeer en met wie ik over mijn avontuur praat. En nu zit ik zelfs in een heel andere wereld. Niemandsland.

Niemand zal het zien

Want hoezo is er een f*cking standaard rondje om de wereld! Hoe kan zoiets groots, nieuws nou het woord standaard krijgen? Hoe kan deze fase in mijn leven waarin ik alles opgeef wat in jaren is opgebouwd nou leiden tot iets gangbaars? Het gros van de zeilers verlaat geen huisje, boompje, beestje en peinst er niet over om weg te gaan. Daar zijn ze. Tranen. Niemand zal het zien. Groothouden daar ben ik goed in. Ik zit in de auto. Mijn laatste halfjaar op de Hogeschool is ingegaan. Over driekwartier start mijn eerste les. Ik praat met ze over de aandoening ALS. Wat een andere koek. Al die fijne studenten en collega’s die ik achterlaat. Enthousiast zullen ze me vandaag weer begroeten, zeggen dat ze me gaan missen. Vragen stellen over hoe lang het nog duurt voordat ik vertrek en of ik er klaar voor ben. Nou, nu even niet.

‘Goeiemorgen, hoe was je weekend’ vraagt mijn collega. Mijn onderlip trilt en weer schiet ik vol. ‘Ik zag het al aan je kinnetje.’ zegt ze. ‘Ik weet niet wat het is,’ stamel ik ‘de reisluchtige enthousiasteling is even weg. Het huis raakt steeds leger, ongezelliger. Ik heb zoveel verkocht op de rommelmarkt. Mensen blij kunnen maken met al mijn moois maar alles is weg. En het was zo gezellig met vrienden die kwamen eten, de wandeling met mijn zus. En dan kom ik hier en denk, wat geef ik toch allemaal op? Wat raak ik kwijt…’ Ik zucht. Snotter een stuk keukenrol vol waarmee we nog steeds bureaus en toetsenborden desinfecteren. ‘Volgens mij zit je in een rouwproces, moet je dingen gaan loslaten’. Ze geeft me een knuffel. Rouwen klinkt heftig, maar ze slaat de spijker op zijn kop. Afscheid nemen, dat wat vertrouwd voelt achterlaten en onzekerheid tegemoet gaan. Dat is het.

Opluchting

Het lucht enorm op dat mensen om me heen ook dit van mij weten. Het is namelijk niet moeilijk om stoer te vertellen over mooie Quelinda, jaloersmakende strandjes en vrijheid creëren. Kwetsbaar opstellen is dat wel. Helemaal op social media. Want wie zit er nou te wachten op misschien wel het minst enthousiaste zeilersstukje ooit? En toch, het gaat beter met me sinds het oké is als het soms even wat minder gaat (Omdenken, via Met Aandacht, 2021).

Dit weekend zal de laatste zeildag van het seizoen zijn en daar ga ik optimaal van genieten. Daarna gaat ze op de bok voor laatste klussen. Quelinda, het enige vertrouwde naast Paul waarvan ik geen afscheid hoef te nemen onderweg. En als ze dit voorjaar weer het water in gaat, dan is het tijd.

Vlot

Mon, 06 Sep 2021 08:34:56 GMT

‘Een reddingsvlot,’ zegt een havenmaatje, ‘daar klim je zomaar niet in vanaf het water!’

Ik weet genoeg, word nieuwsgierig naar datgeen wat hopelijk nooit nodig gaat zijn. Paul en ik gaan mee met het uitje van de watersportvereniging. Een ankerweekend met zes andere boten voor de Mosselbank bij Bruinisse.

Vier gedoneerde vlotten, klaar om overboord te gaan. Allereerst word ik geconfronteerd met de vraag waar je het vlot bewaart. Daar waar het al gauw dertig kilo wegende pakket snel en makkelijk over boord kan en niet wordt afgedekt door een eventueel grootzeil bij bijvoorbeeld een mastbreuk. Bij Quelinda ligt de container op het achterdek. Ik kan er eenvoudig bij. Er bewust over nagedacht heb ik niet, het was gewoon al zo. Ook betrap ik mezelf erop dat ik niet meer weet hoe de sluiting in elkaar zit. Zal het makkelijk los gaan? Heb ik een mes nodig? Is de bevestigingslijn lang genoeg? Wat erg. En dat gaat op wereldreis.

Hoe groter hoe beter een misvatting.

Stuk voor stuk gaan de ongekeurde oudgedienden het water in. Hoe we met man en macht ook aan het touw van het eerste vlot trekken, er gebeurt niets. Je zult erop rekenen. De tweede doet het. In mum van tijd drijft er een zwart oranje tentje. Voor vier personen staat erop. Het oogt klein. Hoe groter hoe beter een misvatting. Je kiest naar bemanningsgrootte. Juist dan zorgt het voor stabiliteit, comfort en warmte.

Hier wil ik maar één keer inzitten

Kom ik erin? Ik laat mezelf achterover van de bijboot vallen en zwem er naartoe. De rand is veel hoger dan gedacht. En dat in kalm water. Stel je voor in heftig weer. Ik moet er niet aan denken. Ik pak de stevige luchtkamer beet, zwiep mijn been over de rand en kom terecht op wat aanvoelt als een ongestabiliseerd waterbed. Dit lijkt me onmogelijk met ook nog een opgeblazen reddingsvest aan. In mijn nek kriebelt iets. De regenwateropvangzak. Ik absorbeer alles wat ik zie. Hier wil ik maar één keer zitten en dat is nu.

Slaat het vlot om? Kan ik het dan keren? Ik probeer het, volg het markeerpunt aan de onderzijde en pak de treklijn. De crux is de luchtfles die het vlot op druk houdt, aan de kant van mijn voeten houden om het zware metaal niet tegen mijn hoofd te krijgen. Ik zet mezelf af en trek aan het touw van de tegenoverliggende zijde. Het lukt! Minder zwaar dan gedacht.

Redding

Het derde vlot spat letterlijk open van de nattigheid. Er komt zo’n zure, rotte lucht uit dat niemand van ons dichterbij durft te komen. Het belang van keuren wordt weer bevestigd. De laatste steelt de show. Als nieuw, compleet met aandachtstrekkers, lijnen, peddels, spons en een plakset.

Met een biertje, chips en een emmer Zeeuwse oesters proosten we op deze middag. De BBQ gaat aan. Het was waardevol en ben er ook stil van. Een aanrader voor iedereen die kennis en ervaring wil vlottrekken. Ik moet denken aan een vraag die een collega stelde. ‘Wat als de boot zinkt, hebben jullie dan een reddingsvlot?’ Te luchtig, te onwetend heb ik dit altijd beaamd. Nu pas heb ik ondervonden hoe het werkt, aanvoelt. Dat keuringen niet voor niets zijn. En dan nog alleen maar in gecontroleerde omstandigheden. Zonder rampspoed, angst, adrenaline en de hoop dat het je redding gaat zijn.

Zomerdrukte

Fri, 06 Aug 2021 14:53:33 GMT

Na een steady zeiltrip op ruime koers leggen we Quelinda vast tegen een hip motorschip. Langszij komt nog een zeilboot en daarmee wordt het passantenkommetje van Scheveningen afgesloten. Vier, vijf dik van allerlei pluimage verenigd met dezelfde hobby in een blik sardientjes. Slechts een smal strookje vaarwater voor de havenmeester blijft over.

Ik installeer me genoeglijk op de kuipbank en start met het invullen van mijn vermakelijke, zomerse-drukte-in-de-jachthaven bingokaart!

Mijn zintuigen staan open. Praatjes over knopen en volgende bestemmingen gaan over en weer. Gebakken uienlucht en een Indiase curry walmen voorbij. Bestekgerammel. Etenstijd. Zes kuipen verder klotst een glas Rosé mee met het gelach van een voluptueuze dame. De vrouw ernaast gooit haar hoofd proestend achterover en trekt aan het halsbandje van de boordkat die eigenzinnig op schoot probeert te klimmen. Eerste rijtje op mijn kaart is al vol. Mijn blik dwaalt af naar een pezige pensionado die als toetje met snorkel en masker een inspectierondje uitvoert langs de waterlijn. Zwembroeken en hamamdoeken flapperen overal aan de railingdraad. Ik weet niet wat het is maar afgewisseld met rustig ankeren, vind ik die zomerse drukte in jachthavens en sluizen heerlijk. Het is een tafereel waar Jan van Haasteren met zijn puzzels jaloers op wordt.

Lekker uitslapen

‘Hebben we stroom?’

Mijn duim gaat de lucht in bij het zien branden van het groene lichtje in de salon. ‘Zullen we ook gaan eten schat, heb trek.’ Met een gedekt kuiptafeltje en een elegante Sauvignon lijkt de omgeschudde kant-en-klaar salade heel wat. Ik begin aan mijn tweede rijtje. En ja hoor, daar is ie! Meneer op de tweede linksachter vermaalt geduldig koffieboontjes op hand. Niet veel later verspreid de bittere geur van het zwarte goud zich. Wat lekker! De wind gaat liggen. Het zilte wordt glad. De oorkwal roert voorbij. Zouden die ook slapen? De bedrijvigheid in de haven neemt af op dat ene gevulde tuigje wat een vlaggenlijntje bij de zaling doorhaalt. Een roze onesie drentelt een laatste rondje langs het railingnet. Slaap lekker zo kleine meid! Ik verheug me er zelf ook op, maar bovenal naar de eerste keer uitslapen deze vakantie.

En dan, uiteraard, ingesloten aan het begin van het kommetje, roept een man dat hij morgenochtend half zes wil uitvaren. ‘Ik ga zuidwaarts en wil stroom mee.’ Hij gaat op zoek naar een bondje. Na een goed uur gesteggel van boot tot boot lijkt het rond. Is dat even fijn geregeld als je ook mee wil? Tegen het verzoek ingaan is kansloos. Een ongeschreven regel waar iedereen rekening mee houdt. En het mooie dit keer? Quelinda en onze buurboot liggen niemand in de weg. Wij mogen uitslapen.

Het verlossende luikje schuift open

Ik schiet wakker. Er stampt iemand door het gangboord. Exact half zes volgens de antislipwekker. Onze buur wordt gesommeerd te vertrekken maar houdt zich aan het plan van gisteren. ‘Wij hoeven niet weg, iedereen vaart via de andere kant uit’.

Onverrichter zake bonkt de man over onze hoofden terug naar de steiger. Moet dat nou zo hard!

Eenmaal wakker kom ik moeilijk in slaap. Ik tuur door het eersterangs achterraampje van Quelinda. Het wachten is op een teken van leven op die ene boot in het midden. Dan schuift het verlossende luikje eindelijk open. Een warrige haardos en haastig verkeer aan dek volgt. Operatie verplaatsen is gestart. ‘Ik wil de boegschroef niet aanzetten, dan maak ik iedereen wakker. Houd jij voor de zekerheid de druppel bij?’

De volgende roert als een zenuwachtig afgestelde grasmaaier van links naar rechts door het water. ‘Bakboord achter!’ Wederhelft moet het ontgelden. Stuk voor stuk drijven de vroege vogels weg. Er ontstaat ruimte in het kommetje. Om af te toppen wordt er door de overgebleven boten nog even doorgerateld. Waar is de zee blauwer? Daar bij de steiger! Waar straks vier andere boten langszij zullen komen.

Zeven uur. Stilte. Nog even mijn ogen dicht. Bingo.

StripAct

Mon, 14 Jun 2021 07:04:07 GMT

De ‘stripper’ is weleens uit de kleren geweest om te bekijken. Daarna ging ie snel weer terug in het vooronder onder het mom van: doen we nog wel een keertje als het ‘rustig’ is.

Allebei hebben we geen ervaring met het opzetten van een Gennaker. Iets houdt ons tegen. De grootte van het zeil misschien? 135 vierkante meter is nogal. Twee keer het vloeroppervlak van mijn eerste appartementje. En zo eentje à la grootte The Ocean race, daar passen zelfs acht flatjes in. Ik kan me er amper voorstelling van maken. Steigerpraat over blijven haken, aan flarden scheuren, rondwentelen om de stag, rondvaren tot je weer uit de knoop bent en kwetsbaarheid van het materiaal helpen niet mee. Maar ja, groeien doe je niet als het makkelijk is, pas als je uitdagingen aangaat.

‘Er staat een rustig windje en het is niet druk op het water.’ Paul gooit een balletje op. ‘Mooie ruime wind vandaag.’

Ik voel hem aankomen. Besluit niet te ja-maren. ‘Goed, we doen het. Eerst voorbereiden. Ik wil erover lezen, YouTube erbij.’

Als zeil zou kunnen praten, dan zou het enthousiast geroepen hebben dat het eindelijk mag vliegeren vandaag.

De spanning is voelbaar. Wat als het harder gaat waaien?

Voorzichtig trek ik de top van de stripper, slurf of suffer uit de zeilzak. Trek ik aan het goede? Hoe zou het eruit zien als het eenmaal staat? Ook zo vlammend mooi als bij anderen? Ik bevestig de halstalie. Leg de schoten helemaal buitenom. Geen achtknopen aan het einde. Check!

Ik besluit liever te hijsen dan achter het roer te staan. Paul is beter in koers houden en tegelijk spanning op de schoot houden. Grootzeil houden we gestreken. Mijn handen zijn nu al klef. Op zijn teken begin ik aan de hijslijn te trekken. De slurfring schiet omhoog terwijl knisperend zeil zich ontvouwt. Ik voel de kracht van de wind en spanning tussen ring en zeil. Wat als het harder gaat waaien? Ga ik dan als een kiter mee de lucht in? Kan dat überhaupt? Doe niet zo belachelijk Charlotte! Wel blij dat ik mijn handschoenen aan heb. Hoe veel spanning kan ik aan? Hadden we niet toch beter het grootzeil kunnen opzetten? Het schiet allemaal door mijn hoofd terwijl ik doorzet.

Gennakeren, quelinda! *

Voor ik het weet hangt de ring in de top van de voorstag. Gelukt. En hoe! Een machtige koningsblauwe lap staat. We zijn er stil van. Kolkend water achter de spiegel wordt luider en in mum van tijd verdubbelen we onze snelheid van vier naar acht knopen door het water. Dit is het dus, gennakeren. Quelinda!

Ik kijk om me heen. Geen verkeer. Wat als dat wel zo is en we koers moeten wijzigen? Dat had ik niet uitgezocht. Paul heeft er wel over nagedacht. We proberen. Gijpen lukt en binnenhalen ook zolang Quelinda positie houdt. Het samenspel van wind, weerstand op de ring en het vieren van de schoot, is goed voelbaar aan de strijklijn in mijn handen. Als vanzelf vouwt het zeil in een minuut weer in de slurf. Een toffe oefening, ik ben om! Maar of we dit nu al op een zomerse zaterdag met veel verkeer durven te doen? Dat nog even niet.

*Quelinda betekent ‘hoe mooi’ in het Spaans.

ASO

Tue, 11 May 2021 18:13:25 GMT

Asociaal was ik. En het ergste is dat ik het niet door had.

Quelinda ligt tevreden aan de oude stadskade van Hellevoetsluis. Boeg in de wind, kont in de zon. Mijn benen languit, vermoeid op de kuipbank, ik nippend aan een Schrobbelaertje . Sinds het koude voorjaar ben ik dat ineens lekker gaan vinden. ‘Dit is genieten zeg.’

‘Ja! Dat was een toffe zeildag schat. Goed geschipperd.’

‘Vond je?’ reageer ik.

‘Zeker. Je hebt echt alles zelf gedaan. Navigeren, zeilvoering, aanleggen.’

Ik grijns. ‘Als Michiel de Ruyter het hier deed, kan ik het ook.’ Het is bravoure, trots. Maar mijn kritische stem is er ook. ‘Ik blij dat je bij de boegspriet stond met die stootwil. Anders had ik de steiger geraakt. En bij de Haringvlietbrug ging het ook niet lekker.’

‘Nee. Hoe kwam dat denk je?’ Paul laat me nadenken.

‘Omdat jij zei dat ik door moest varen bij de brug terwijl het sein nog op rood-groen stond.’

‘Klopt, je moest wel doorvaren, je lag dwars voor de brug!’.

‘Hoezo dóórvaren? En dat hoefde je trouwens niet zo naar me te snauwen.’ De toon tussen ons is even niet meer zo harmonieus.

‘Dat kan wel zijn, maar eerst kruip je voor en dan houd je de zaak op. Zag je niet hoe iedereen je begon weg te duwen richting brug. Je kon geen kant op.’ Ik hoor bezorgdheid.

‘Ik wilde…’

‘Niet ethisch Charlotte. Minstens zes zeilboten waren eerst aan de beurt.’

‘Kan ik nou iets zeggen?’ Paul houdt in. ‘Ik had het niet door, wind draaide de boeg weg en ik wilde wegblijven van de meerpalen. Dat ik dan ineens vooraan lag was onbedoeld.’ Mijn stemvolume neemt af. ‘Ik wilde niemand in de weg zitten.’ Het wordt me pijnlijk duidelijk dat manoeuvreren met wind me bewust onbekwaam maakt. Wat zullen ze wel niet gedacht hebben bij die brug? Het is zo niet mij! Ik plaats maar een berichtje op sociale media voor alle zeilers met dezelfde brugopening. Wie weet leest iemand het nog.

Ongeschreven regels. Hoe mooi!

Ongeschreven regels over hoe je met elkaar omgaat op het water zijn mooi! Saamhorigheid, respect en veiligheid spreekt eruit. En dus wacht ik normaal gesproken netjes mijn beurt af. Zo zwaai ik ook graag naar passerende andere boten. Natuurlijk doe ik wel net of ik jeuk achter mijn oren heb wanneer iemand kijkt, maar niet terugzwaait.

Leg je aan? Dan kom ik helpen indien gewenst. Is de normaalste zaak van de wereld toch? En hoe logisch is het dat je aanlegt in dezelfde vaarrichting? Vaak met de neus naar ‘buiten’, behalve in Coronatijd. Dan liggen we soms ineens tegengesteld om onderlinge afstand van 1,5 meter te kunnen garanderen. Buitengewoon galant is het ook wanneer de preekstoel niet puntig over de steiger steekt, en je de eigen tros onder andermans lijn door belegt zodat buurman makkelijk loskomt van het kikkertje.

Laatst stapte iemand die langszij lag, bonkend over ons achterdek de kade op. Die was nog niet zo ver. Je moet het maar weten en kunnen combineren op moment suprême, al die rituelen in de waterwereld. Want waar staan die normen en waarden eigenlijk beschreven? Niet in de vaarreglementen. Ook ik heb het van zien en horen zeggen. Dus in dat geval, Sharing is caring!

Levensles

Tue, 13 Apr 2021 07:17:12 GMT

Per ongeluk heb ik vegetarische Filet Américain gekocht. Ikzelf eet het niet meer. Het moet in het verkeerde winkelschap gelegen hebben. Ik wist niet eens dat het bestond. Zou het lekker zijn?

De laatste keer dat ik het wel at, was vier jaar geleden. Oma wist dat ik kwam en dan was er altijd iets lekkers bij de thee. Ditmaal geen speculaas of rumboon maar toastjes besmeerd met het oranje broodbeleg. Keurig in stervorm gepresenteerd, afgemaakt met een uitje. Geen grote ongeduldig gesneden stukken, maar fijntjes zoals alleen zij dat kon.

Ik zie haar zo staan achter het uienplankje van ruim vijftig jaar oud. Naar het midden toe was het hout door het vele snijden verdwenen en een gat geworden. Ik heb haar weleens gevraagd of ze niet een nieuwe wilde. Maar deze functioneerde altijd nog prima.

Armoede

Oma maakte de oorlog mee. Had armoede gekend en liet onuitwisbare sporen en gebruiken na. Koffiefilters spoelde ze uit voor volgend gebruik.

De filet had ze speciaal voor mij bewaard zei ze. Eigenlijk hield ik er niet van. Dat was mijn zusje vooral. En ik was net vegetarisch geworden. Maar hoe kreeg ik haar dat op haar kwetsbare oude dag uitgelegd. Ze deed zo haar best. Ik maakte ervan dat ik net nog gegeten had en wilde het met haar delen. Ze hoefde niet. ‘Eet maar kind, heus. Je wordt er niet dik van.’

Alsof ik iets in mijn maag voelde

Kieskauwend at ik ze allemaal op en zei dat ze me verwende.

Het lege bordje waste ik af in de keuken. Ik vulde de gespaarde theemokken van de benzinepomp nog een keertje. En daar lag het op het aanrecht. Een leeg bakje met rauwe vleesrestjes. Ernaast het dekseltje. Ruim een week over datum. De rest van de dag leek het alsof ik steeds iets in mijn maag voelde, maar ziek werd ik niet.

Sindsdien durf ik minder voorzichtig te zijn. Ik neem een hap van de boterham met de Vega variant en denk aan wat oma’s zuinigheid gebracht heeft. Straks op reis kan ik het goed gebruiken. Minder consumeren dan ik ooit gedaan heb. Terug naar een eenvoudiger leven. Dank je wel lieve oma.

Fier

Thu, 08 Apr 2021 14:23:29 GMT

K oude voorjaarsochtend, tien graden aan boord. Dubbele dekbedden. Sokken nog aan. Wie steekt het eerst zijn teen naar buiten om de verwarming aan te zetten? Ik leg het af. Gauw druk ik de kachel in de salon aan en kruip terug. Vandaag weer een mijlpaal bereikt. De mast gaat erop.

Ronduit lelijk

Corrosie en bladderende verf overal zichtbaar toen we Quelinda kochten. Ronduit lelijk. Het dikke aluminium eronder was volgens de keurder gelukkig oerdegelijk en sterk. En dus kozen we ervoor de Proctor mast helemaal op te knappen.

Welke stappen zijn gezet in de totale refitt? De doorgestoken mast ging van boord en op de kant. Vast gerotte delen werden gedemonteerd. Vervolgens met convoi exeptionell op weg naar de straler. Spuiten, plamuren, spuiten en nog eens spuiten. Eenmaal strak in de lak, terug naar de mastenmaker. Laatste fase. Opnieuw bevestigen van losse onderdelen en staand en lopend want.

En deze ochtend wordt de hele zaak weer aan boord gehesen. In vijf zinnen is het gezegd. Maar avonden en weekenden reden we met gereedschapskist, koffie en broodjes naar de tuiger om te klussen.

Vertrekkers die de hele watersportwinkel leegkopen

Wat ik ervan geleerd heb? Dat twee linkerhanden vanzelf bijdraaien naar rechts wanneer je het gewoon doet. Dat de schroefpen van een harpje er maar aan één kant in kan en doorduwen geen zin heeft. Dat ik intussen een fetisj voor het ritsende geluidje van aangetrokken tie ribs heb ontwikkeld. Dat er een mooi groen spulletje is ontwikkeld om corrosie tussen RVS en aluminium te voorkomen. Dat een rails, karren en kogeltjes poetsen dankbaar werk is wanneer het weer soepeltjes loopt.

Maar bovenal heb ik onze oersterke Proctor leren kennen van voet tot top. Ik ben blij met alle vernieuwingen als verstaging, lijnen, elektra, Ledverlichting, radar en een Windex. Deze laatste kijk ik naar uit want windrichting bepalen vind ik nog altijd lastig. Meer opnoemen durf ik niet. Want meteen moet ik denken aan een uitspraak van een zeiler die eens zei: ‘Je hebt van die vertrekkers die de hele watersportwinkel leegkopen.’ Dit was inderdaad de grootste en duurste klus.

Straks weet je niet meer waar het hoort!

Er zijn vele Bossche bollen en tompoezen over kantinetafels geschoven. Allemaal dik verdiend! Want wat heerlijk om te zien hoe met liefde en toewijding over hobby en vak gepraat en gewerkt wordt. Zeilers die op social media meedachten over de refitt. Tips gaven: ‘Maak veel foto’s. Hang overal kaartjes aan. Teken de hele mast uit op papier want straks weet je niet meer waar het hoort. Gebruik huishoudfolie want dat plakt en je kunt erdoorheen kijken.’ Ik had het zelf nooit kunnen bedenken. En dan die enthousiaste straler die gebarend sprak over juiste druk en gritgrootte. Of de door de wol geverfde mastenmaker die ons op zijn terrein de vrijheid gaf. Expertise deelde. De zeilmaker die vernuft toevoegde aan de Kluiver. En Paul natuurlijk, voor wie nooit iets te gek is. Dank! Ik ben supertrots! Want zeg nou zelf, wat staat ze weer fier rechtop.

Blindganger

Tue, 09 Mar 2021 07:25:27 GMT

Een chirurgisch kwinkslaghamertje moest ik halen van mijn begeleidster. En zo drentelde ik blind en plichtsgetrouw, van hot naar her het hele ziekenhuis door. Tot ik het doorkreeg. Ontgroening.

Vandaag ben ik weer net zó groen. Ik had geen idee. Alleen ditmaal stuurt niemand me met opzet van het kastje naar de muur. Het is gewoon onduidelijk geregeld.

‘Ze nemen het niet aan bij de milieustraat.’ Zucht ik.

Paul kijkt verbaasd. ‘Dat moet je toch bij de brandweer inleveren?’

En dus zet ik de tas met noodvuurpijlen en rookpotten weer in mijn auto. Het spul stond al dertig jaar aan boord van Quelinda en is nooit vervangen. Weg ermee. Ik ben er niet happig op. Nog nooit heb ik één rotje, knal-erwt of onschuldig voetzoekertje in handen gehad. Laat staan deze unit van vier kilo. Zou dat vanzelf kunnen ontploffen? Met respect zet ik het achterin vast. Blij dat ik er straks vanaf ben.

Niemand wil oude rookpotten en vuurpijlen.

Een stevige kerel die ik zo elke brand zie blussen, opent de typisch rode kazernedeuren. ‘Vertel ’t eens.’

Enthousiast houd ik mijn zak omhoog. ‘Ik kom overjarig noodvuurwerk afgeven.’

‘Daar kunnen we niks mee mevrouw,’ zegt de man hoofdschuddend, ‘u moet aan de overkant bij de politie zijn.’

‘Oh, ok.’ Teleurgesteld laat ik het gewicht weer zakken en steek de straat over. Er brandt geen licht op het bureau. Een sticker met een servicenummer op de gevel trekt mijn aandacht. Ik bel.

‘Goedemiddag. Landelijke politie, wat kan ik voor u doen?’

‘Dag, ik wil graag een afspraak maken om noodvuurwerk in te leveren.’

Het blijft even stil bij de intussen derde partij. ‘Noodvuurwerk zegt u?’

‘Ja, verlopen. Van onze zeilboot.’

‘Momentje. Weet niet of dat zomaar kan.’

Het zal toch niet. Maar goed dat deze dame me even in de wacht zet.

‘Mevrouw, daar ben ik weer, sorry voor het lange wachten. Helaas, u kunt niet bij ons terecht. Zijn we mee opgehouden.’

‘Mee gestopt?’ Adem in, adem uit Charlotte. ‘Waar kan het dan wel?’

‘Terugbrengen naar de winkel waar u het gekocht hebt mevrouw.’

Ajuto! Dat wordt een lastige opgave, de Italiaanse verkoper van de zwaar verlopen pyrotechnische materialen opsporen.

Bij de watersportwinkel kan het!

Ik stap weer in mijn auto en besluit de altijd behulpzame KNRM te bellen. Word ik vast wijzer van. Inderdaad. Een amusant gesprek volgt. Elk jaar zijn er wel een paar mensen zoals ik met dezelfde vraag. Er zijn geen eenduidige regels in Nederland en inleveren blijft lastig.

Afsteken als oefening wordt ook gedaan en tegelijk afgeraden. Regelmatig valt er iets voor. Vroeger keek ik vol bewondering toe hoe mijn vader oude lichtkogels de lucht in schoot. Zelf denk ik er nu anders over. Waarom zou ik overjarig materieel, brandgevaarlijker dan gewoon vuurwerk, überhaupt willen laten ontbranden? Wat doe je jezelf en een ander aan wanneer het mis gaat? Bovendien is het strafbaar.

Ik weet genoeg. Op advies breng ik het naar de watersportwinkel. Daar kan het! In een beveiligde kast waar het eens per maand wordt opgehaald door de groothandel. Interessant is dat er minder wordt ingeleverd dan verkocht. Waar blijft het dan? Is er zo vaak nood aan boord? Afgestoken rood en rook op oudjaar? Het zal toch niet zomaar ergens in een container verdwijnen? Stay safe!

Shipaholic

Fri, 12 Feb 2021 13:03:45 GMT

Ik ben dol op shoppen. Winkel in, winkel uit, liefst in mijn eentje. Het resultaat is een uitpuilende kledingkast. Maar sinds we hebben besloten op wereldreis te gaan, kan ik geen geld meer uitgeven aan de meest elegante versie van mezelf. Laat die hakken, het chique rokje en de zoveelste sjaal of tas maar zitten. Straks kan ik er toch niks mee.

Hooguit drie lades heb ik aan boord, geen drie kasten. En dus is het gros bij de kringloop of vriendinnen beland en heb ik een levendige marktplaats handel. Maar helemaal niets meer kopen, dat lukt me niet.

Quelinda blijkt deze winter het excuus om ongegeneerd mijn digitale winkelmandje te vullen. Zo erg dat het lijnenspel van mijn swipende vinger verdwenen is. Alles laad ik in. Belettering, boeken, teakhouten planken, broodnodige vochtvreters, lijnen, bekledingsstof en champagneglazen. Want bubbels zullen vloeien als we straks de oceaan over gestoken zijn.

Ook de geslonken kledingstapel groeit weer. Nu met zeil- en strandspul, terwijl zon, zee en zout funest gaan zijn voor al dat moois. Ik kan het simpelweg niet laten. Sterker nog, als shopaholic, schiet ik compleet door!

ANWB-stelletje

Ik scheur de verpakking open en kijk naar twee identieke donkerblauwe zeiltruien. Eentje voor Paul, eentje voor mij. Op de linkermouw heb ik SV Quelinda laten drukken. De spontane associatie die ik krijg, is te erg. Hiermee kunnen we onszelf namelijk officieel bombarderen tot de zeilvariant van het ANWB-stelletje. Ik ambieer het niet, deze serieuze term met een eigen Instagram en Facebookaccount voor de echte uniseksers onder ons. Met de op sociale media geplaatste foto’s van gelijkgestemde jassen en haren, wordt flink de draak gestoken. De psychologie achter de identieke setjes luidt al even dramatisch. Tekenen van onzekerheid, seksloosheid en claimende echtparen. Help! Dat is het niet! In de zeilwereld is het anders toch?

Het klinkt al beter wanneer ik lees dat je meer op elkaar gaat lijken naarmate je samen ouder wordt. Elkaar vormt. Spiegelt. Zowel in kleding als in fysieke kenmerken. Ook wij tikken deze zomer de 25 jaar aan samen. Dat ik dezelfde lachrimpels krijg en net zo grijs word, daar kan ik mee leven. Maar hetzelfde korte kapsel als Paul? Lijkt me geen goed idee!

Gniffelend veeg ik over de witte letters van mijn nieuwe sweater. Ik kan alleen maar trots en verbondenheid voelen na mijn allernieuwste aankoop. Teamspirit. Zo is het!

Verstekeling

Mon, 11 Jan 2021 15:51:37 GMT

Ik weet het nog precies. Het was tijdens de aankoopbezichtiging van Quelinda in Fehmarn. Ik zag ze liggen. Vers gedraaide keutels, benedendeks op de plek waar normaal de mastvoet staat. Niet van een muis. Veel te groot. Ook geen gewone rat. Te bol. Maar wie was dan de producent? En veel belangrijker, zou de verstekeling nog aan boord zijn?

Ik wees de toenmalige eigenaar erop. Die keek allesbehalve zorgelijk zoals ik. Nuchter riep hij een goedje weg te zullen zetten om het beest te bestrijden. Zou dat voldoende zijn? Ik zag een scenario voor me waarbij een door bekabeling geobsedeerde veelvraat hele gezinnen sticht op de meest knusse plekjes van onze toekomstige zeilboot.

Op zoek naar vraat

Tijdens de overdracht van Quelinda vroeg ik er opnieuw naar. Niets. De man klonk overtuigd. De knager was verdwenen. Maar toch dacht ik er afgelopen jaar regelmatig aan. Al klussend bestudeerde ik kabels op vraat en zocht als Sherlock naar keuteltjes bij elke geopende vloerplaat. Ik zag niks. Tot nu. Ruim een jaar na de aankoop. De tijd om aan de refit van de mast te beginnen.

In deze winterse maanden is de renovatie van de twintig meter lange Proctor, dertig jaar oud maar oersterk, de grootste klus voor ons vertrek. Alles wordt opnieuw gestraald, geconserveerd en getuigd. Demonteren doen we grotendeels zelf. Dat bespaart geld en helpt ons elk hoekje en gaatje te ontdekken. Zo ook deze zaterdag.

Mysterie opgelost!

Daar ligt het. Op de bodem. In verre staat van ontbinding. Een doffe pluk haar en ingedroogde viezigheid is het enige wat nog over is van de mysterieuze strontjeslegger die al die tijd verscholen heeft gezeten. Ik kijk ernaar. Geen idee wat het is geweest. Een waterkonijn? Eerlijk gezegd vind ik het een opluchting dat de vermissingszaak is opgelost. Maar ik weet ook dat wanneer ik straks op reis ben, mezelf zal afvragen waar ik me destijds zo druk om heb gemaakt.

Elke dag lees ik er wel over bij wereldzeilers. Ongenode dierlijke gasten die het maar al te gezellig vinden aan boord. Kakkerlakeitjes broeiend achter etiketjes van conserven die niet kunnen wachten om uit te komen. Of volgroeide exemplaren, ontsnappend uit schoenen en pakjes etenswaar. Ratten die in de rugzak kruipen en belegde lijnen gebruiken om de weg naar dek te vinden. Gelukkig heb ik mijn spinnenfobie grotendeels onder controle door het volgen van exposure, en zijn er vele tips te vinden om schade door ongedierte te voorkomen. Maar dan de gruwel ten top, in de ankerbak gekropen waterslangen die genieten van verkoeling. Geen idee hoe ik die glibberige jongens straks te lijf zal moeten gaan.

Stapelgek

Thu, 10 Dec 2020 11:43:34 GMT

Stapelgek

Ik loop de trap af en kan kiezen of ik de leuning of de spinnakerboomrail neem, om mezelf naar beneden te laten glijden. Het is de enige plek waar dat lange gevaarte kan staan.

Ik zet het koffieapparaat aan en geniet van het krakende geluid van de gemalen bonen, terwijl een dot groen schuim van buitenaf tegen de glazen schuifpui aan vliegt. Paul is de bijboot al aan het schrobben.

Op het aanrecht kijk ik naar de honderden kogellagertjes en mastkarren die ik gisteravond van elkaar heb gescheiden. Ik zie mezelf, afgelopen zomer, nog op de granny bar staan om vastgelopen karren van het grootzeil met de pikhaak naar beneden te trekken. Nu zijn ze de mijne. Zeep, tandenborstel en een droog siliconen smeermiddel moeten de balletjes weer lekker laten glijden.

Lukt het?

‘Lukt het schat?’ Vraag ik met mijn hoofd om de buitendeur terwijl ik de koffie aanreik.

‘Ja, hoor. Die viezigheid is er zo af. Straks alleen even drogen.’

‘Da’s mooi. Ga ik boodschappen doen. Nog iets nodig?’

‘Rolletje duct tape .’

‘Oké!’

‘Oh, wacht! Heb jij al naar de belettering voor de boeg gekeken?’

‘Nee. Nog niet. Doe ik straks.’

Uurtje later duw ik met mijn heup en twee zware boodschappentassen tegen de woonkamerdeur. Die gaat niet verder open. Daar ligt onze inmiddels glimmende tender te drogen. Zijwaarts schuifel ik langs de luchtkamers en zet alles op het aanrecht naast de yoghurtmaker die ik speciaal voor aan boord gekocht heb. Yoghurt maken is nog best een kunst. Juiste smaak, juiste dikte. Straks op reis wil ik ook veel blikjes tonijn, pindakaas, drop en meel meenemen. Ik ga nog uitzoeken met welke beestjes ik rekening moet houden. Provianderen vind ik een leuke uitdaging. Ja! Je hebt gelijk. Mijn gedachten gaan alle kanten uit.

Intussen open ik de vriezerlade om het ingekochte brood op te bergen. Sikaflex kitkokers rollen me tegemoet. Andere la dan maar.

De opgedroogde bijboot kan naar zolder. Het lukt ons met de twee draaitrappen en te veel bootspullen op een te kleine ruimte niet, zonder vloeken.

Alles ademt naar boot

’s Middags kruip ik achter de laptop. Bekijk websites over reizigersvaccinaties, bootkussens en belettering. Pfff. Wat een keus. Waar moet ik beginnen. Ineens schiet me te binnen dat ik zo’n opblaaswereldbol wil, waar je kruisjes op kunt zetten. En Paul wil nog een papieren wereldkaart voor de route. Laat ik ook onze website meteen even updaten. Uitstelgedrag. Betrapt!

Voor ik het weet is het laat en vindt ook Paul het mooi geweest na het zagen en frezen van treetjes voor de zwemtrappen.

Klaar voor vandaag. Het wordt een patatje op de bank.

‘Afleveringetje Alle hens aan dek ?’

Ik knik. ‘Heeft Sailing Uma eigenlijk al een nieuwe vlog?’

Pok! Er valt iets vanaf het plafond op de salontafel. Ik kijk voorzichtig tussen de verpakking van het frietje en duw met mijn wijsvinger het papier opzij. Het zal toch geen spin zijn? Hulpeloos ligt hij met bewegende pootjes op zijn rug. De zoveelste. De wantsen komen uit kieren en gaatjes van meegesleepte bootonderdelen in huis spontaan tevoorschijn. Bedreigd laat hij zijn muffe geur achter.

Werkelijk alles in huis ademt naar boot op dit moment. Inclusief wijzelf.

Morgen doe ik niks. Toch?

‘Truste schat.’

‘Wil jij morgen nog naar die letters kijken?’ Klinkt het een beetje verwijtend vanaf links.

‘Kan het nou nergens anders meer over gaan? We staan ermee op en gaan ermee naar bed.’

‘Ja, het moet wel af Charlotte!’

‘Het komt heus. Maar morgen doe ik niks.’ Gepikeerd trek ik de punt van mijn dekbed over mijn schouder en draai me om.

Af en toe word ik er stapelgek van. Wat is er nog veel te doen voor vertrek. Ik blijf onrustig. Draai en woel. Paul ligt nog steeds te lezen in Blijven drijven. Staat ook nog op mijn lijstje.

Zachtjes mompel ik of we morgen toch maar naar Quelinda zullen gaan. ‘Ik kan de bakskist afmaken en jij de verwarming.’

Een blij hoofd met opgetrokken wenkbrauwen en een idioot rood hoofdlampje kijkt mijn kant op en knikt. ‘Slaap lekker.’

Stapelgek zijn we. Erop.

Opstappers

Sun, 01 Nov 2020 16:21:50 GMT

Opstappers

In het begin ben ik altijd een beetje zenuwachtig als mensen meegaan. Hoe zouden ze het vinden? Het liefst wil ik van aankomst tot vertrek tot in de puntjes regelen. Quelinda moet shinen . Dus geen meeuwenkak of enge afdalende achtpotigen op plekken waar het niet moet. Ik verzoek de goden altijd om een zoet windje en we stemmen het zeilplan af. Vol tuig of alleen het fokje? Misschien kunnen we naar een karakteristiek haventje gaan of een duik nemen vanaf de preekstoel? Goede voorbereiding is het halve werk. Er gaat vaak heel wat appen aan vooraf en dat levert hilarische conversaties op.

Ik: Handig om mee te nemen:

Zonnebril, zwemkleding en

makkelijke schoenen met lichte zolen.

Vriendin: Misschien domme vraag.

Maar lichte zolen, bedoel je de kleur

of dat het geen zware zolen zijn?

Geniet!

Eenmaal iedereen aan boord, koffie op en gebriefd, dan gaan de trossen los. Niemand hoeft iets te doen, alles mag. De één geniet van de imposant gevulde lappen zeil en kracht waarmee Quelinda door het klotsende water stuwt. De ander verwondert zich over apparatuur en technisch vernuft. Probeer maar eens een kastje open te krijgen of een broodje te smeren onder helling. Vind je hagelslag nu echt handig? En als je nog nooit met een zeilboot op het water bent geweest, gaat er helemaal een wereld voor je open. De boot kan echt niet om. Geniet maar lekker van het uitzicht. Vanavond word je wiegend in slaap gebracht. Kinderen die willen zwemmen, aan de haal met de bijboot en natuurlijk Quelinda besturen! Zo ook mijn buurmeisje die zondagmiddag.

Knoperig geworden haar wappert langs haar gezicht. Ze komt amper boven het roer uit. Met gespannen snoet stuurt ze op aanwijzing voorzichtig richting Haringvlietbrug. Gewoon, om iedereen te laten ervaren hoe immens groot zo’n brug eigenlijk is. De pijlers naderen. Voor de vijfde keer in korte tijd vraagt ze met een gespannen giechel of ze mag bijsturen. ‘Dadelijk botsen we er tegenaan!’

‘Nog even wachten.’ We drijven het een beetje op de spits. Ze kan het hebben. En dan eindelijk mag het. Wat is ze opgelucht en trots dat ze de mast niet gebroken heeft. Evenwijdig aan de overspanning varen we erlangs. ‘Niet vergeten naar de brugwachter te zwaaien hè?’ Hop, daar gaat haar hand enthousiast de lucht in. Het roer draait zoals verwacht gewillig terug. Een rechte koerslijn is ver te zoeken, heerlijk!

Niet veel later verandert haar rode toet in een bleke met blauwe onderlip. Kou wint het van enthousiasme. Na een dikke pluim kruipt ze weg van de wind onder de fleecedeken. ‘Ik vind het zeilen echt héél leuk. Gaan we straks ook nog zwemmen? En blijven we bij jullie op de boot eten?’

Contrasten

Contrasten tegenkomen dat is extra tof! Zoals die keer toen we met vrienden in vier dagen tijd een afwisselende route via Lelystad en Hoorn naar de Markerwadden voeren. Elk weertype en zeilstand kwamen voorbij. Van actief zeilen met een onweersbui hijgend in de nek, tot luieren aan dek turend in roerloos water. Wanneer dan iedereen geniet, vind ik dat onbetaalbaar!

Tja. Zeilen saai? Kan ook. Met de auto ben je sneller. Of iemand kan niet wachten om de wal op te gaan en mist ruimte op onze 47 voeter. Als het wegpompen van eigen poep gedoe is en alles in het water eng is, dan is dat zo. Ik snap het na deze zomer en omarm het. Niet iedereen is besmet met botenkoorts, het zeilvirus of waterverslaving.

Ik kijk uit naar dates met opstappers in het nieuwe seizoen. Ik denk aan vrienden die zijn gaan sparen om straks in Verweggistan bij ons op bezoek te komen! Whoop, whoop, wat fantastisch!

Nattigheid!

Sat, 26 Sep 2020 13:54:28 GMT

'Rij voorzichtig!’ Zwaai ik vermoeid. Na drie dagen opstappers aan boord denken Paul en ik er hetzelfde over. Dat was héél gezellig maar zullen we? Een stukje echt zeilen? Zonder opsmuk en rekening houden met anderen? Het is vandaag uitdagend weer om Quelinda met vol tuig te testen en het reven te oefenen. Laten we gaan!

Een tegemoetkomende zeilboot met half opgerolde fok en klappende schoot wil ontsnappen aan de vlagerige windkracht 5 en zoekt beschutting van de haven aan het Makkumerdiep. We stuiven in de wind het IJsselmeer op. Intussen bekijk ik de kaart en sta achter het roer. Paul hijst. Grootzeil staat, afvallen maar. Ze gaat als een malle! Acht knopen in een zucht. Dat haalden we met Roaring4T nooit.

‘Ik ben te vroeg.’ Schreeuw ik als de dieptemeter terugloopt. ‘Ik moet bij de volgende ton pas bakboord uit, kijk mee!’ Paniekerig loef ik op en word onzeker over waar we zijn. Het wordt chaos in mijn hoofd. Ik vraag Paul het over te nemen. Zo kom ik tot rust.

Ik heb het nog regelmatig. Vooral met pittig weer kan ik overvallen worden door alles wat er op het water gebeurt. Geef me 10 minuten.

Quelinda is zwaar en een natte zeiler weten we sinds de zomervakantie. Ze gaat niet over de golven maar duikt er met haar vlakke neus dwars doorheen. Dat geeft veel buiswater bij koersen tot halve wind en dat hebben we geweten…

Het is hard werken en niet meer comfortabel besluit ik. ‘Rif zetten?’

En dan ineens, een enorme golf! We zijn beduusd. Het water komt met liters tegelijk over de kaartentafel naar binnen en gutst tegen de salonbank. We hebben het ‘heilige’ dakluik van de kajuit niet afgesloten. Alles is zeiknat. Hoe dom kun je zijn!

Ik vlieg naar binnen, trek het luik dicht en ga op mijn knieën met puts en dweil de nattigheid in. Het is glad. Ik schuif onhandig heen en weer en de net gevulde emmer kiept weer om. Ik heb het niet meer. Ik ben geschrokken, vermoeid en opnieuw overrompeld door onze even-snel-zeilen-actie. Het wordt dweilen met de kraan open als ook mijn waterlanders beginnen te stromen.

Ik bombardeer mezelf tot een onhandige kluns die het nooit zal leren. Hoe kunnen we nou zo stom zijn om het luik te vergeten? We stikken verdorie van de geplastificeerde checklistjes en routines aan boord. Ik zet het vinkje ‘ongeschikt’ achter mijn naam om op wereldreis te gaan.

En zo gaat het nog wel even door met mijn destructieve gedrag.

Ik weet het. Het is angst die zich vertaalt in boosheid naar mezelf.

‘Kom zitten schat.’ Paul ziet hoe lastig ik het heb.

‘Ik wil terug naar de haven.’ Snotter ik.

Hij houdt koers. Weet dat het zakt. Praten helpt. Ik veeg de tranen van mijn schrale wangen.

We krijgen een duim van een schipper die we oplopen. We lachen, ze moest eens weten.

Ik verman me en loop alsnog naar voren. Ik haak mezelf vast aan de mast en bevestig moeiteloos het reefoog aan de ramshoorn. Opgelucht en met het idee dat er tenminste nog iets goed gaat vandaag, laat ik mezelf weer terug op de kuipbank ploffen. Niet veel later kan ik zelfs weer genieten en zie ik het weer als één van de vele leermomenten die me gaan helpen de tocht toch echt te gaan maken.

Enthousiast, gehaast vertrek in stevig weer terwijl de wallen nog op je bovenlip staan?

Er bestaat een kans dat het anders loopt dan je voor ogen had. ‘Als ik het niet vergeet, zal ik er de volgende keer aan denken voordat ik nattigheid voel.'

SUPPORT

Tue, 18 Aug 2020 19:27:21 GMT

Bij elke golf bonkt de romp met een doffe klap ongenadig tegen de basaltblokken. Het geluid gaat door merg en been. De vrouw in de kuip wordt telkens gelanceerd en klemt zich stevig vast. De man beweegt onrustig over het overgeleverde zeilbootje. Met eigen ogen zie ik voor het eerst de narigheid van ‘aan lagerwal raken’.

Die dag besloten we op te kruisen naar Hoorn. Het waaide stevig. Het eerste rif zette ik meteen in de haven al. Ik moest nog lachen en was trots dat de nieuwe reeftechniek van Quelinda me zonder souffleren lukte. Eenmaal de haven uit zag Paul meteen dat het mis was. Hij wees naar een scheepje in de verte. Mensen stonden vanaf het talud te kijken. Geen andere zeilboten te bekennen. We besloten erheen te varen. Wijd gebarend schreeuwde de schipper om een sleep terwijl zijn ankerketting als een losse flodder in het water hing. Paul probeerde veilig dichterbij te komen. Het lukte niet. Het was te ondiep voor Quelinda. We schakelden hulp in via de marifoon.

De oproep aan de KNRM is pas tien minuten geleden. Machteloos zijn we. Elke akelige beuk tegen de kant voelt als één te veel. Helemáál met omstanders die blijven roepen. Snappen ze dan niet dat we niks kunnen? Ik tik de tijd af. En toch, de helden van de reddingsmaatschappij zijn er rap! Met een geroutineerde sleep is er snel veiligheid op ruim water. Dankbaar worden we nagezwaaid. Hopelijk is er alleen schrik en valt de schade mee.

Nog geen week later. Het is windstil en bloed verziekend heet op de Noordzee. Ik tuur naar de smogachtige horizon. Ineens zie ik ruim twee mijl uit de kust iemand op een sup staan. ‘Die is wel heel ver weg’ breng ik uit. ‘Jeetje ja, véél te ver!’ De persoon gaat het water in. ‘Laten we uit voorzorg maar gaan kijken’. Paul roept post Scheveningen op en zij vragen op hun beurt support van de KNRM.

‘Is alles oké’ Roep ik met mijn handen om mijn mond gevouwen. Een zongebruinde, spierbundel klimt behendig op zijn board. ‘Jullie denken zeker dat ik niet goed bij mijn hoofd ben, maar dit is mijn zen momentje. Ik werk bij de strandtent en doe dit vaker.’ Lacht de man. Hij parkeert de peddel in ons gangboord, grijpt zich vast en begint een praatje. ‘De weersvoorspellingen zijn goed hoor, geen zorgen’. Ik leg uit dat we het lastig konden inschatten van zo’n afstand. Hij begrijpt ons wel en begint over de muistromen en ongevallen op het water.

Intussen heeft de KNRM ons in het snotje en komt hard op ons af gestevend. De imposante RIB draait met een kolkende massa langszij. De man verliest zijn evenwicht en plonst ongecontroleerd het water in.

‘De schroef is uit! U komt nu meteen via de achterzijde met uw plank aan boord.’ Maant de reddingswerker directief.

‘Nou als u het goed vindt, peddel ik liever zelf terug.’

‘Niks. U stapt nu aan boord. U ziet er gezond uit meneer, maar u bent echt te ver uit de kust.’

Het is duidelijk gedaan met het zen moment. We groeten. Ergens voel ik me schuldig dat ik hem dit ontnomen heb en twijfel of onze actie echt nodig was. Tegelijk vind ik het een onverstandige flapdrol. Wanneer we afmelden worden we bedankt voor de actie en inschatting. Toch fijn om te horen.

Zonder dat het een missie wordt, trekken we in de dagen daarna, twee stilgevallen motorbootjes voort en slepen een zeilboot terug de thuishaven in. Zou Quelinda er een neus voor hebben?

Het is de laatste zinderende vakantiedag. De nieuwe bijboot wordt bezorgd. We zijn in onze nopjes en stuiteren met zijn tweeën over een verkoelend Hollandsch Diep. ‘Alleen gaat ie harder.’ grijnst Paul en dus scheert hij nog eventjes in zijn up het water over. Intussen vervolg ik het ondankbare opruimen.

Wat duurt het toch lang, denk ik mezelf. Zou alles goed zijn? Ik check mijn telefoon. Geen berichten. Ik loop naar de boegspriet en zie Paul in de verte in het bootje zitten. Vast aan de babbel met zeilvrienden, denk ik bij mezelf.

Vermoeid en druppend van het zweet stapt hij aan boord. ‘Shit zeg. Ik heb het hele stuk terug geroeid. De motor is compleet naar zijn grootje’.

Tja, Quelinda en haar bemanning zijn niet altijd ter plaatse.

Pronkstuk

Tue, 28 Jul 2020 14:20:36 GMT

Geen zeilen en zwemmen op deze bloedhete, zomerse zaterdag voor mij. De eerste reis naar Nederland heeft een kluslijst opgeleverd die af moet voordat de zomervakantie in gaat. Het wordt kitten, achterdek opruimen, apparatuur installeren en kabels trekken. Vooral dit laatste vind ik een leuk klusje!

Ik ga op zoek naar de route van de bedrading in de stuurkolom. Dus, bodem uit het gootsteenkastje, prullenbak demonteren, achterwandje los. Behendig kronkel ik achterstevoren de kleine ruimte in. Ik pas er, in tegenstelling tot Paul, makkelijk in. Met mijn zaklamp verken ik tussen het spinnen rag de route van de oude kabels. Helder! Nu moet ik plaats maken in de doorvoerleiding. Paul roept in de verte dat ik de twee zwarte draden kan doorknippen. ‘Weet je dat zeker?’ Vraag ik. ‘Sta ik dan niet onder stroom?’ Elektriciteit dat vind ik een dingetje. Ik heb er amper verstand van en krijg het er deze dag nog warmer van. Ik ga voor veiligheid en besluit te controleren. Ik vouw mezelf weer naar buiten. Kak! Ik haal mijn knokkel open aan een rasperige polyesterrand. De winst is, dat ik zie dat er geen spanning op de andere kant van de bedrading staat. Ik glip terug de krappe ruimte in en knip en trek vergane glorie weg. Met duct tape bevestig ik de nieuwe kabel. Het opvoeren begint. ‘Kan ie Paul?’ Ik duw, Paul trekt. Net wanneer het door opstroppen onmogelijk lijkt, komt het beplakte deel uit het doorvoerpijpje tevoorschijn. Gelukt! De apparatuur wordt aangesloten. Alles werkt. Dat is tof! Voor het eerst zien we onszelf op AIS verschijnen, hebben we buiten marifoon en werkt de dieptemeter.

Intussen gutst het zweet van mijn gezicht. Er is geen zuchtje wind ondanks alle luiken die open staan. Paul begint aan de kit klus. Door het vele buiswater op zee afgelopen tocht, werd zichtbaar dat niet alles waterdicht is. Lekkage bij de klamp en de noodhelmstok zorgden voor gedrup tussen ons in op bed. Brr, fijn als dat verholpen is! Intussen besluit ik schoon schip te maken op het achterdek. Ondefinieerbare lijntjes en lekke, piepschuim reddingsboeien gaan weg. Het onhandelbare tweede anker gaat er ook uit. De verroeste ketting ervan is omhuld met een vergeelde, gore slang die doet denken aan een varkensdarm. Bah. Ik check op marktplaats of ik iemand een plezier kan doen met dit gevaarte. Nauwelijks animo. Dus op naar de oud ijzer container aan de andere kant van de jachthaven.

Inmiddels is het drukkend warm en laat. Uitgeblust en tevreden over het resultaat drinken we bij het havenpaviljoen een koud biertje. We zijn het erover eens dat klussen de manier is om je schip beter te leren kennen. Plots zien we de uitbater van het terras in zijn Combo aan komen rijden. Vrolijk wenkt ie de serveersters naar de achterbak van zijn auto. ‘Wat ik nou toch voor moois heb! Een anker, voor de sier op het terras’. Ik kijk Paul aan. We schieten in de lach. Ons anker, geen schroot maar pronkstuk. En zonder varkensdarm prachtig!

Schießgebedje

Mon, 29 Jun 2020 10:18:23 GMT

Ik klap het dekbed met drie fleecedekens weg en schiet mijn kleren in. Oef, wat is het nog koud! Ik ruik koffie, lekker. Amper later zijn we al op weg naar de Fehmarnsundbrücke. Twee meter hoogte tussen brug en masttop is genoeg. Waarom ziet het er dan uit, alsof er zo dadelijk iets gigantisch aan gort gaat? Ik maak me klein. Net of dat helpt. Wiegend drijven we er onderdoor. ‘Ik heb een droge strot’ zegt Paul. Ik schiet in de lach. Ik heb het ook, diezelfde zenuwen voor de eerste vaardag op weg naar Nederland. Voorspellingen wijzen op windstil voorjaarsweer en twee passerende fronten op de Noordzee. Eén week tijd, let’s do it!

De Oostzee lijkt leeg, tot een patrouilleschip onze kant op stevent. Paul kijkt bedenkelijk. ‘Wat zouden ze van ons willen in deze net opgeheven Quarantainetijd?’ Ik stel me stoere kerels voor, die door verrekijkers turen naar wat we aan het doen zijn. Ik kijk zo relaxed mogelijk en onnodig zacht roep ik, dat Paul, dat ook moet doen. Achtung Schießbetrieb staat in grote, witte letters op rood spandoek. Enigszins geïntimideerd, luisteren we naar het galmende megafoongeluid. ‘In welcher Sprache möchten Sie angesprochen werden. Niederländisch, Deutsch, Englisch?’ Onze herkomst is door de Nederlandse vlag en de letters ‘Hamburg’ logischerwijs onduidelijk. Engels graag! Dan volgt een opmerking die ik niet had kunnen verzinnen. ‘Wat een mooie boot heeft u’. Ben je dan blij, als ietwat zenuwachtige, kersverse bezitter! We krijgen instructie dat we in verband met schietoefeningen, pas later bakboord uit naar Kiel mogen. Dat was het! Ik zwaai naar het afbuigende, stalen gevaarte. Jammer, dat we geen kanonschoten gezien of gehoord hebben. Ach, zie het als grootspraak, eerste ontlading.

In het Kielerkanaal is er tijd om te prutsen. We bekijken de afgelegde koerslijn van de autopilot. Het is rafelig en doet denken aan dronkemansgang. Paul reset de instellingen, zegt trots dat het gelukt is en drukt op start voor een test. Met een rotvaart schieten we haaks stuurboord uit en vliegen net niet de keien op! Ik schrik me kapot! Helaas, herstellen lukt niet. De rest van de reis wordt op de hand sturen.

In Cuxhaven tanken we diesel en stapt onze vriend Richard op. Ik ben er blij om. Met drie man sterk, gaan we op weg naar Kornwerderzand. Ik heb de wacht in avondlicht en bij zonsopkomst, niet gek geschoten! Zo kan ik het gekrioel van schepen en de koers goed in de gaten houden. Terwijl de mannen nog slapen, ontpoppen wolken zich als een paddenstoel. Dat voorspelt niet veel goeds. Vlug berg ik spullen op en trek mijn capuchon stevig aan. In mum van tijd komt regen met bakken de hemel uit. Paul is wakker geworden. ‘Alles goed lief?’ Ik ben blij dat mijn inschatting klopte en ik nog steeds gecontroleerd, druppend aan het roer zit. Intussen duwt Quelinda onverstoord haar neus door het zilte. Water rolt door de gangboorden. Genietend kijken we hoe machtig goed ze dit doet! Passerende fronten zorgen voorlopig voor gierende wind en pittige golfslag.

Kornwerderzand wordt eindelijk zichtbaar. Een nachtelijke schutting heb ik nog nooit gedaan. Gelukkig is de sluis enigszins verlicht en kan ik met de hoofdlamp mijn handen en tros goed volgen. Het weer blijft onstuimig. Het golft behoorlijk. Ik maak me zorgen. Hoe gaan we, de voor mij onbekende havenaanloop van Makkum ooit vinden. Paul staat aan het roer, terwijl Richard de fok omklemt en met zaklamp op zoek gaat naar boeien. Over en weer wordt geroepen om informatie. Ik zit verstijfd op de kuipbank en tik de tijd af. Ik kan wel janken zo eng vind ik het. Ik ben bang dat we ergens tegenaan varen of dat iemand overboord gaat. Ik voel opluchting als we in de luwte komen en een voorbestemd plekje aan de langssteiger vinden. Wat smaakt dat biertje lekker!

De volgende ochtend zeilen we in noodvaart met een puntje fok, een imposant, golvend IJsselmeer over. In Enkhuizen neemt Richard afscheid en volgt een hoognodige rustdag. Bijslapen en benen strekken. Mijn schoonvader, die ons nauw volgt via de KNRM app, komt ook gezellig nog even langs.

Het einde van de tocht nadert. De wind gaat liggen. Op een zomers Noordzeekanaal zwaai ik naar zonnebadende Amsterdammers en kruisende pontjes. We ontdekken dat platleggen van de buiskap Quelinda omtovert tot een uit de kluiten gewassen sloep met geweldig uitzicht! Ik kijk naar sierlijke zwanen, rauwe containerterminals en de staalsmederij van IJmuiden. De zee is kalm. Het Scheveningse reuzenrad draait. Karretjes hebben de anderhalve meter afstand doorstaan, terwijl Cruiseschepen er voor anker verloren bij liggen. Wat een tijd, wat een contrasten. De oneindige zee brengt rust en ruimte om af te kicken van deze onvergetelijke trip. Als uitsmijter schuif ik notabene in de vaargeul van het Slijkgat nog even het zand in. Ik geef vol achteruit. ‘Niks aan de hand, schat!’ Na deze tocht valt alles mee. Dag zeven, mission completed, target ‘Noordschans' hit.

Deze reis met speciale dank aan Bas van Lieshout. Je bent een topper!

Check deze blog ook op www.zeilwereld.nl

Vaardig

Wed, 27 May 2020 14:37:51 GMT

Hoe vaar dig ben ik eigenlijk?

Dat méén je niet! Kun jij zó goed zeilen dan?’ ‘Nog niet heel goed’ Reageer ik dan. Verwondering, stilte bij de ander. Ik snap het oprecht. Hoe geweldig ik het plan van onze wereldreis ook vind, het beangstigt me net zo. Wat heb ik nou eigenlijk aan ervaring?

Negentien was ik. Studententijd. Welgeteld één dag kende ik Paul. Hij volgde de zeevaartschool, ik studeerde verpleegkunde. Tot ontsteltenis van mijn ouders, vroeg hij me mee. ‘Je gaat toch niet met een wildvreemde jongen meteen een weekend zeilen!’ Ik kwam in opstand, vond mezelf volwassen en ging. Het was broeierig, windstil. De vormloze fok was het enige wat ik van actief zeilen zag. Verliefdheidshormonen gierden door de Fisher van zijn ouders. In alle vrijheid voor anker, zwemmen en een broodje hagelslag op een weekend waren genoeg om samen te floreren. Eén memorabele foto heb ik er nog van. Kort erna werd de Fisher ingeruild voor een motorvlet waar we in vakantietijd nog een jaartje plezier mee maakten. Zeilen bleef gedurende de jaren doorsluimeren in een enkel dagtripje.

Bij Paul begon het een aantal jaar geleden opnieuw te borrelen. Hij wilde meer. Vrijheid voelen. ‘Zullen we op zeilvakantie gaan?’ Ik stond niet meteen te stuiteren. Zijn kinderverhalen en de aanblik van een minihuisje op het water, trokken me over de streep. We boekten een kajuitzeiljacht in Zeeland. Stuurboord en bakboord? Ik had geen idee. Ik begon te lezen in een zeilboek en plande een zeilcursus. Ik werd verleid door de aanblik van zeilen in de Ionische archipel, reisde af naar Lefkas. Azuurblauw, helder water en ‘s middags aantrekkende winden bepaalden de koers langs rotsige kust, kiezelstranden en vissersdorpjes. Verknocht bereikte ik mijn matroosstatus. Het was meer een onovertroffen vakantie dan een diehard zeilcursus. Ja, ik weet het.

Nog zie ik ons die zomer wegvaren op de compleet ingerichte, steriele boot. Zuinig, alsof ze van ons was. Het werd een heerlijke week! Paul’s zeilervaring maakte het varen voor mij tot een vanzelfsprekendheid. Ik deed vooral wat me uitgelegd werd. Ik had nog niet door dat een sluis, ankeren of aanleggen met flinke wind lastig konden zijn. Ik ging mee in zijn flow. Het bedienen van de zeilen vond ik ingewikkeld. Zoveel termen en variabelen, onze vertrekpunten waren te verschillend. Zodra we moesten afwijken van het initiële plan begreep ik het niet. Kennis ontbrak om vooruit te denken. Ik vond het regelmatig eng. Mijn spanning verdween wanneer de zeilen stabiliseerde en we gesmeerd door water sneden. Stoer voelde ik me aan het roer met mijn bandana en Griekse blauwe zeilhandschoenen. Ik draag ze nog steeds het liefste. Ik kreeg rust op het water. Ik ondervond hoe het is om de roerende bewegingen van de oorkwal te bestuderen en het kleurenpalet van de zonsondergang in me op te nemen. ‘Wat zou het geweldig zijn als we een eigen boot hadden hè schat?’ Dat was koren op de molen van mijn vrijbuiter! De eerste eigen boot was er nog nèt niet meteen.

Ik heb er honderdtwintig zeildagen, een ongeziene ondiepte, verbogen scepter en vele manoeuvreeracties in vooral rustig vaarwater opzitten. Ik voel trots als het me lukt aan te leggen en weg te varen in de sluis. Ik groei zienderogen als ik gecontroleerd van een ankerplek wegkom. Ik weet het wierpotje te vinden en olie te peilen. Kaarten kan ik steeds beter lezen. Het Belgische, Duitse en het Deense gastenvlaggetje zijn gehesen. De laatste fabriceerde ik zelf met drie ongelijkmatige paalsteekjes. Als je eens wist hoe lang ik daar mee bezig ben geweest. De slang wilde maar niet de vijver in. De eerste nachtwacht vond ik onvergetelijk en twee en een halve dag op zee is mijn langste tocht aaneen tot nu toe. Een oplossing voor de giftige cocktail die zeeziekte heet, heb ik nog niet. Vaarbewijs en marifonie certificaat liggen in de kaartentafel, check! Nu nog ‘real life’ oefenen en ongemak opzijschuiven voor brommige sluis- en brugwachters. Quelinda wordt verantwoordelijk voor alle volgende zeildagen en nachten. Haar roer heb ik nog niet vastgehad en zeilen nog niet gehesen. Ik heb zin om haar te leren kennen! Zou ik zo mijn zeilervaring kunnen omschrijven?

Leren zeilen? Een heftige tak van sport als het niet met de paplepel is ingegoten zoals bij mij. Zeiltaal als vierde taal, geen sinecure! Elk seizoen begin ik een beetje opnieuw. Het lukt, ik win aan vertrouwen in mezelf. Gevoelens van gelukzaligheid en romantiek op het water worden afgewisseld met keiharde exposuretherapie. Zo vaardig ben ik.

Check ook eens de website van Zeilwereld! https://www.zeilwereld.nl/charlottes-blog-vaardig/

Rijp

Sat, 02 May 2020 18:07:38 GMT

Als ik nu kind was, zou ik huppelen. Zo heb ik uitgekeken naar deze dag. Ik trek mijn kraag op, het is koud! Bedekt met een glinsterend laagje rijp zie ik Quelinda liggen. Voor het eerst in het water in, een decor van een spiegelgladde Oostzee en oneindige lucht. Het maakt haar nog stoerder en angstaanjagend groter dan tijdens mijn eerdere bezichtiging.

Het Duitse echtpaar en de makelaar ontvangen ons hartelijk voor de laatste testfase. ‘Wilkommen!’ Na waarschuwingen voor gladheid, stap ik stevig aan boord zonder ook maar iets te hellen. Hoe zal ze zeilen? Ik ben zó benieuwd. Tijd voor vertrek. De motor start in stilte en de trossen voor de proefvaart gaan los. ‘De smalle geul neem ik nog liever even zelf’, lacht de eigenaar. Buiten neemt Paul glimlachend het roer over. ‘Stabiel en reageert goed hoor bij het manoeuvreren!’ Ik geniet. Of ik ook wil sturen. ‘Nee laat maar, ander keertje.’ Iets in mij wil best, maar houdt af. Het komt wel. Stom, denk ik later bij mezelf. Had toch ja gezegd…

Een uurtje varen later en de draaiende delen zijn goedgekeurd! Officieel verkocht, hatseflats! Ineens zijn we apetrotse bezitters, zo blij! Het is fijn dat de inmiddels vorige eigenaar ons begeleidt naar een haventje verderop. De nagenoeg nieuwe zeilen blijven gestreken. Het is nu te gevaarlijk door het ijs aan dek. De oude veerhaveningang toont smal en is ondiep. Gatver! ‘Niet vastlopen nu’, denk ik ongerust. Eén keer de modder inschuiven was genoeg in mijn prille carrière. Sindsdien ben ik huiverig voor ondieptes. We zien de toegewezen box en draaien en steken in het optisch te kleine kommetje.

De meerpalen die de ligplaats markeren staan asymmetrisch en de wind steekt op. Ineens is er haast geboden bij het aanleggen. Pfff… alles is nieuw. Paul doet het toch maar! Mijn zintuigen staan op scherp. Ik kijk naar Paul zijn bewegingen. Horen kan ik hem niet en ongemakkelijk drentel ik door het gangboord. De te dikke landvast glipt stuntelig uit mijn linkerhand. De vorige eigenaar schiet me te hulp en zo glijdt maatje 47 onverstoord de box in, chapeau! Quelinda, onze Northwind ligt. Maar wat nou mijn bijdrage was? Ik ben druk geweest met kijken, heen en weer lopen en het aanreiken van de voortrossen. Ik realiseer het me des te meer: ‘Groeien is springen in het onbekende, telkens weer’. Ik was er en genoot.

De voormalig eigenaresse wacht ons op met champagne. Daar staan we dan. Ieder min of meer ontroerd. Ik zie hoe dierbaar Quelinda voor hen was. Ik voel hoe blij Paul en ik nu al met haar zijn. De overdracht, het tochtje, en het afscheid hakken erin. Duidelijk tijd voor een time-out. Verkleumd zoeken we een Konditorei op voor lunch. Minstens twee koppen Duitse filterkoffie moeten erin. We zijn er allebei stil van.

Opgewarmd en gevuld verkennen we werkelijk ieder hoekje aan boord. We maken aantekeningen, proberen matrassen uit en spieken door de achterraampjes van de achterhut naar buiten. Het is nu al de mooiste achtertuin! Flink ruimen en soppen helpt ons alle indrukken te verwerken. We lachen om onbedoelde souvenirtjes die we tegenkomen. Ze brengen vast geluk! Tevreden laten we Quelinda achter met het vooruitzicht snel terug te keren. Het blijkt anders. Corona grijpt razendsnel om zich heen. De grenzen van Fehmarn zijn inmiddels afgesloten voor toeristen. Het is nu wachten tot de tijd rijp is. Quelinda blijft voorlopig in de veerhaven. Daar waar het lichtpuntje in deze zorgelijke tijd het prachtige uitzicht op de Fehmarnsundbrücke is.

Juf

Mon, 13 Apr 2020 14:13:41 GMT

Respect voor alle ouders. In coronacrisistijd zijn ze familie, vrienden, collega, partner, papa, mama, meester en juf tegelijk. Het vraagt om multitasking van het hoogste niveau.

Het doet me denken aan vorig jaar zomer. De doucheruimte van de jachthaven is helemaal leeg op één cabine na, daar komt dikke lol vandaan. Als een onbedoelde luistervink hoor ik het gegil van twee kinderen met waterpret en de aanwijzingen van een moeder. Intussen heeft ze door dat ik er ook ben en probeert haar kids te sussen. ‘Ssstttt, we zijn niet de enige hier, een beetje rustig met dat gegil’. Een paar tellen lukt het en daarna gaat het net zo vrolijk weer door. Ik sluit het hokje en start grinnikend mijn eigen ritueel. Het gegiechel over navels en gepets op blote huid galmt door de benauwde doucheruimte. ‘Mama stopt er nu het laatste muntje in, daarna wordt het water koud. Goed tussen de billen en achter jullie oren wassen’. Kloenk, de kraan stopt. ‘Vergeet niet je zeepje in het doosje te doen’. En ja hoor, toch nog even proberen of het echt koud is. Hieeuuwww!!! Heerlijk! Ze maken mijn komst aan land na een paar dagen op zee weer levendig. Ookal zijn we zelf geen ouders, ik vind ze leuk. Als je ooit een vrouw op haar buik op de steiger kinderen ziet helpen krabbetjes vangen? Dan ben ik dat.

Aangekleed stap ik mijn douchehokje uit de centrale ruimte in. Twee meisjes met sliertig gekamde haartjes in roze konijnenpyjama’s kijken me aan. De één al wat meer een meisje, de ander duidelijk peuter met bolle buik vooruit. Ik schenk ze mijn lach. ‘Wat hebben jullie een mooie pyjama! Gaan jullie ook lekker slapen?’ Met bescheiden, gesloten glimlachjes knikken ze. ‘Wat fijn dat we vakantie hebben hè?’ Het oudste meisje raakt zichtbaar in vertwijfeling over haar antwoord. Ze beaamt uiteindelijk en vertelt dat ze vakantie heeft en mama ook Juf is. ‘Maar dat is fijn zo’n supermama die alles kan!’ Ze groeit zichtbaar van trots en vertelt dat ze ‘school’ heeft op de boot. Intussen komt mama met wild opgestoken haar en spullen van drie mensen in haar armen de douchecabine uit. Ze roept de twee mee te komen. Ik zwaai ze vrolijk uit. ‘Slaap lekker!’

Tijdens onze zeilreis kom ik de meisjes in verschillende havens steeds opnieuw tegen. ‘Kijk mama, daar is die mevrouw van de douche weer.’ We raken in gesprek en eindigen bij dit mooie gezin aan boord. Ervaringen worden gedeeld. Ik maak kennis met een ander en inspirerend verhaal over leven, werk, ouderschap en ‘juf’ zijn aan boord. Dank voor dit inkijkje. Ouders die wel of niet gekozen hebben voor meester of juf? Petje af!

Groots!

Mon, 13 Apr 2020 14:13:35 GMT

Nietsvermoedend drijft ze in winterslaap. Glanzend en tevreden ligt ze in het water en de zon maakt haar al warmer en witter dan wit. Het is nog leeg om haar heen, de meeste boten staan op de bok. Er wordt nog niet gezeild, wel geklust. Vandaag is haar grote dag, het doet me wat.

Drie jaar geleden maakte ik kennis met haar wereld die compleet nieuw voor me was. Ik was onervaren, wist niets. Door haar ging deze wereld open, en werd onontgonnen gebied, bekend terrein waarin ik me thuis ging voelen. Zeilen als sport, als in- en ontspanning, als ontlading, als middel om ergens te komen over water, vrijheid tegemoet te mogen treden en mooie momenten te ervaren. Spelen met de krachten wind en water in de warme zon of kille nacht. Als ontmoetingsplek en kans om nieuwe verbindingen te leggen en digitale verstrengelingen soms juist los te kunnen laten. Ze liet het me zien, ze liet het toe en heeft haar missie meer dan volbracht.

Ik haal de laatste spullen van boord, haar motor wordt wakker geschud. Zonder hapering hoor ik het rustige en bekende geluid, koelwater wat in golfjes de uitlaat uit gutst. Ik voel me bijna alweer weg dutten onder dit monotone gepruttel, heerlijk! Ik geef haar snel nog een laatste opfrisbeurt om haar winterse klamheid kwijt te raken. Ik wil dat ze goed voor de dag komt, dat heeft ze verdiend. Zo dadelijk nemen we afscheid.

Moeiteloos manoeuvreren we haar tussen de banden en tilt de kraan haar uit het water. Met haar buik in om zich van haar beste kant te laten zien, wordt ze voor inspectie de kant op gerold. Open en bloot hangt ze daar. Het blijft een imposant gezicht en het raakt me haar te zien druppen, bekeken te worden. De anti-rimpelcrème, haar anti-fouling heeft goed zijn werk gedaan en de minst edele delen zijn beschermd geweest door de opgevreten anode. Ze krijgt een mooie nieuwe mee.

Ik maak wat foto’s, een selfie en denk aan wat we samen beleefd hebben. Het is zover. Voor de laatste keer stap ik aan boord. Ik voel het gewoon in mijn keel, het is toch echt een brok te noemen ook al ben ik blij. We waren nog niet klaar samen en toch wacht een nieuw avontuur. Eentje onder het mom van ‘niet meer uitstellen maar gewoon doen’. Ze raakt het water weer en we varen haar netjes terug de box in. Lijnen geroutineerd vast en luiken gaan op slot. Haar historie en gebruiksaanwijzingen draag ik over. Ze had veel te vertellen, was makkelijk te lezen, ikzelf was soms moeilijker te doorgronden tijdens onze uren samen.

In het havenkantoor worden handtekeningen geplaatst en bruin doorzichtige scheepsdrank vult de kleine glaasjes. Handen worden geschud, ‘Gratuliere, Prost!’. Onze eerste eigen zeilboot, ze was groots, wat ben ik haar dankbaar! En nu ineens verkocht, niet meer van ons. Ze mag naar het IJsselmeer, naar Lemmer waar ze nieuwe avonturen tegemoet gaat.

“hallo leven
trek iets moois aan

we gaan”

Merel Morre – merelmorre.nl

En ik? Ik ben op weg naar nieuwe belevenissen met haar stoere grote zus in een nog grotere unieke wereld. Ik ben er klaar voor, denk ik.

GOLF, ECHO, SIERRA...

Mon, 13 Apr 2020 14:13:31 GMT

Ik stap de vaarschool binnen en beland in een sfeer die me doet denken aan eindexamen middelbare school. Tafels staan een meter uit elkaar en in het midden ligt een zorgvuldig recht gepositioneerde placemat met pen. Lekker ouderwets, niks digitaal! Een aardige, kordate vrouw controleert mijn naam. Ik ben present. Nog 20 minuten op de klok en dan gaat het gebeuren. Er is nog tijd voor koffie en neem plaats tussen de mannen. Ik grinnik ervan, wat een mannenwereld is het toch. Van zeebonk tot zeiler. Van kabeltrui tot zijden sjaaltje, alle soorten en maten zijn vertegenwoordigd. Verhalen over golfhoogte op het IJsselmeer en scheepsladingen gaan over tafel. Ik beantwoord een glimlach maar begrijp het taaltje in de verste verte niet. Verschillende vertrekpunten met eenzelfde doel die elkaar ontmoeten. De één oogt relaxed, de ander sluit zich af en kijkt wat gespannen aantekeningen door. VHF-kanalen 6, 8, 10, 13, 15, 17, 16, 18, 20, 22, 31, 72, 77, 82, 84, 85 en 88 gaan als een mantra door mijn hoofd. Alfa, Bravo, Charlie, Delta, Echo, Foxtrot en de O van Oscar en niet Oktober maar wel de N van November. Niet instinken…. Ik ben gezond zenuwachtig maar eigenlijk is het toch meer dan dat merk ik. In alle stiekemigheid heb ik er thuis op gestudeerd en me ingeschreven voor het Marifonie examen. Natuurlijk wil ik slagen, het is een verrassing.

‘U mag plaatsnemen en uw legitimatie klaarleggen’ roept de examinator straf. Ik kies het tafeltje vooraan links tegen de muur zo heb ik geen afleiding. Het examen begint. Met een wat trillende hand vul ik mijn naam in op het voorblad. Zou dat nou nooit overgaan? Ik lees de eerste vraag en voel opluchting. Ik weet het antwoord. Met een paar twijfels sluit ik het examen af. Ik ben de tweede die klaar is. Is dat niet te snel? Moet ik nog eens controleren? Hou op, schei uit! Heb vertrouwen! Dit heb je binnen.

Zelf weten wat te doen in plaats van de verlengde arm constructie zijn die uitvoert vind ik zo fijn! Wat heeft deze paar weken studeren me weer veel opgeleverd. Weer meer puzzelstukjes die op zijn plaats vallen tijdens het varen. Ik trakteer mezelf op koffie met appelgebak en leg mijn antwoordformulier erbij. Ik maak een foto van dit smakelijk ‘geslaagde’ tafereeltje en klik op ‘verzend’. Twee blauwe vinkjes verschijnen. Ik lach, wacht af en zie ‘ typen ’ staan. ‘Heb je je Marifonie examen gedaan?’ Yep! Kinderlijk trots ben ik.

To do

Mon, 13 Apr 2020 14:13:25 GMT

Arme man, ik verloor mezelf

De deur klemt en een ouderwets belletje klinkt als ik de winkel van de kledingreparateur binnen stap. De Turkse man kijkt me toe vanachter zijn leesbril. Zijn naaimachine stopt met ratelen en de centimeter slingert van zijn schouder af de grond op. Ik pak mijn reddingsvest uit mijn tas en leg het op de versleten MDF houten toonbank. Het repareren ervan staat op mijn To do lijstje deze winter. De sluiting van de kruisband is lam. Ik laat de vriendelijke man zien wat er aan de hand is en al snel komt hij met een nieuwe borging aanzetten. ‘Is goed, over 1 week klaar mevrouw’. Alles wordt op een bonnetje gezet en ik krijg het gele doordrukvelletje met onleesbare letters mee naar huis. Hij is een beetje duur, maar vast niet zo prijzig als de zeilmakerij. Dat heb ik mooi geregeld. Weer iets van het kluslijstje af.

Ruim een week later stap ik opnieuw binnen. De man herkent me niet direct en zoekt tussen de keurig gestoomde en gerepareerde jurken naar mijn reddingsvest. Even is het onvindbaar en dan schiet hem blijkbaar te binnen dat het niet zomaar een kledingstuk was. Onder de toonbank tovert hij mijn vest tevoorschijn en legt het onder mijn neus. Daar is de andere helft van het bonnetje, doorboord met een grote gruwelijke speld met rode kop zoals alleen oma ze in de speldendoos had zitten. Het glimmende ijzer prikt door het schouderpand van het vest heen…. Ik zie mezelf ineens overboord liggen met een ontploft geel vest waar lucht uit fluit.

‘Wat is dit nou!?’ zeg ik…. De man begint opgewekt te vertellen dat hij geprobeerd heeft me te bellen omdat hij niet meer begreep wat hij met de borging moest doen. Ik heb helemaal geen oproepen gemist denk ik…. Hij laat me meerdere plaatsen zien waar hij de sluiting zou willen vastmaken op de zwarte stugge band. Alle plekken behalve de goede… waardoor ik ineens ook nog ga twijfelen of er niet meer zwarte sluitingen op hebben gezeten. Het moet niet gekker worden en inwendig begin ik te koken, niet goed. Mijn stem krijgt nu een akelig toontje als ik aangeef dat ik helemaal niet gebeld ben, mijn reddingsvest nu mogelijk stuk geprikt is EN meneer ook niet weet wat de bedoeling is. ‘Maar mevrouw, u moet mij laten uitpraten, wat is dit dan voor kleding?’ ‘Ik hoef u helemaal niet uit te laten praten, u moet nu even naar mij luisteren’ bijt ik terug. Ik raas nog even door en vraag uiteindelijk mijn geld terug. Meneer doet nog een kansloze poging mij te overtuigen om het alsnog te repareren. Ik verlaat te snel, te boos, met een lam en lek gestoken vest het pand.

Ik had niet het geduld een nieuwe start te maken, verloor mijn sensitiviteit volledig. Alleen mezelf kan ik het verwijten. Hoe eenvoudig en vanzelfsprekend lijken de dingen soms te zijn. Wie denkt dat kennis duur is, vergist zich in de kosten van onwetendheid (Omdenken, z.d.).

We waren het beiden. Onbewust en onbedoeld onwetend.

Yes! Dit is ze.

Mon, 13 Apr 2020 14:13:20 GMT

We hebben haar gevonden!

Ken je dat gevoel dat je zou willen schaterlachen van blijdschap? Dat was precies wat ik die middag wilde. Ik moest er nog even mee wachten. Het kostte me heel wat moeite om mijn gezicht in de plooi te houden totdat het ‘mocht’.

Ik stap de grote loods in. Ik ben nog nooit in zo’n winterstalling geweest. Is dat Duits? Hebben we dat in Nederland ook zo op deze manier? Wat een mooie ruimte, wat een joekels van boten liggen hier. Ik herken haar niet meteen als we haar voor het eerst ontmoeten. Ik sta onder de enorme romp als ik Pauls blik op zoek naar bevestiging. Ik zie aan zijn gezicht dat hij haar ook groot vindt. Het is bijna om bang van te worden. Netjes aangebrachte donkere anti-fouling bedekt de romp en het polyester laat het licht van de ruimte weerkaatsen. Een goed vastgebonden, metershoge ladder geeft toegang naar het achterdek. Ik ben stik benieuwd hoe dat eruitziet. Ik klim naar boven. Het verrast me, was bang dat het kunststof teakdek een afknapper zou worden. Ik val op authentiek en eigenlijk niet op strookjes nep hout. Blijkt dat ik duidelijk niet te snel mag oordelen want dit vind ik oprecht mooi, het past! Ik loop rond en word blij van alles wat ik tegen kom. Ik dwaal af en stel mezelf voor in stormachtig weer en dan weer zonnend aan dek in een blauwe lagune. Laat mij maar dromen. Nuchter blijven! Objectief zijn, Charlotte. Deze Spaanse schone is je duidelijk aan het verleiden.

De binnenruimte maakt me blij. Ik voel ruimte, ervaar licht en knusse kneuterigheid. De boot is doorspekt met ijver van de trotse Duitse eigenaar die zijn boot duidelijk met enige pijn verkoopt. Voor hem blijkt het tijd voor een andere droom, terug naar de basis, naar kleiner, naar een snel wedstrijdzeilertje. De dynamiek met een verkoper die rondleidt in plaats van een makelaar is duidelijk verschillend. Vrijelijk zeggen wat je denkt gaat anders en ik voel me een beetje een indringer in iemands privébezit wanneer ik weer vraag of ik in een kastje mag kijken. Paul en ik kruisen blikken, benoemen wat we zien, lopen rond. Stellen 101 vragen aan de eigenaar. Inspecteren respectvol bijna elk hoekje, elk kastje, de apparatuur, de motor. We ploffen tegelijk in de salonkussens om te voelen hoe het zit en lachen. Ik voel me meer en meer ontspannen. Ik ben thuis en ‘zie’ mezelf hier al wonen. Niet te opvallend natuurlijk, het is de juiste balans tussen oprechte interesse, enthousiasme en het zakelijke spel van de onderhandeling met de verkoper maar dit is mijn boot… ik weet het gewoon. Ik houd me in, weet nog niet wat Paul echt vindt. We hebben afgesproken dat we het unaniem en onafhankelijk van elkaar eens moeten zijn en wil hem niet beïnvloeden met mijn buitensporige enthousiasme.

Twee uur later schud ik de hand van de aardige Duitser, complimenteer hem nogmaals met de prachtige boot en bedank hem voor zijn tijd en rondleiding. Ik weet niet hoe snel ik de auto in moet stappen. ‘En?’ Zeg ik, tegen Paul. ‘Echt een mooie boot!’ reageert hij. Mijn mondhoeken gaan van oor tot oor en ik kan mijn gereserveerdheid niet meer inhouden nu. Yes! Dit is ze!

Ratio moet verhinderen dat we in een deceptie belanden en een impulsaankoop doen. De officiële keuring verloopt positief. De Deense keurmeester is grondig, neemt alle tijd en zet zijn expertise in om haar conditie transparant in beeld te brengen. De Northwind krijgt groen licht, de deal wordt gesloten. Ik denk aan onze eigen eerste boot. Drie jaar hebben we enorm van haar mogen genieten. Helemaal tiptop in orde ligt ze enthousiast in het water op ons te wachten. Benieuwd waar ze dit jaar weer met ons heen mag. Ze weet nog niet dat we afscheid gaan nemen.

Ganesha

Mon, 13 Apr 2020 14:13:16 GMT

Ganesha takes care

Ik knijp met mijn vingers stevig in het versleten jute kussen waar ik op zit. Het hobbelt. Vol verwondering kijk ik door de voorruit van de oude bus naar de compleet andere wereld die zich voor me afspeelt. Een stoffige verkeersdrukte. De tuk-tuk chauffeur schiet rakelings langs. Een broodmagere riksja man steekt links over. Zijn hele lijf trapt mee om de roestige fietstaxi met potten en pannen vooruit te krijgen. Een driftig toeterend vrachtwagentje rechts vervoert draadmanden met tientallen bolle kippetjes. Amper hebben ze veren, het is hoog en veel te vol. Als ze maar niet vallen…. Slechts centimeters van elkaar verwijderd schuiven we op in de drukte. Een glimlach, een hand, een kakafonie aan geluiden waarvan ik de herkomst niet kan onderscheiden is genoeg om aan te geven wie eerst gaat of wachten moet. Ik kom ogen tekort. Ik grijp me vast en knijp met mijn ogen. Alsof dat zou helpen wanneer er iets gebeurt…. Ik lach en zoek contact met Sandeep, de vriendelijke Indiër naast me. Hij glimt ervan, ziet mijn reactie. ‘Welcome to India, Ganesha takes care!’ Het beeldje van Ganesha, de Hindoe God van de kennis en wijsheid trilt op het versleten dashboard. Elke ochtend wordt hij aanbeden. Het is de beschermheilige van de reiziger die alle obstakels wegneemt. Ik kijk naar het kleurrijke beeldje met het olifantenhoofd en besluit dat ik mijn eigen Ganesha ga zoeken voor thuis aan boord.

Stap dichterbij

Ik denk aan de afgelopen weken en leun met mijn hoofd tegen het raam, het voelt onwerkelijk dat ik nu in India ben om het jaar af te sluiten. Een reis die we bijna een jaar geleden al planden en waarbij we niet konden vermoeden dat er drie idiote maanden aan vooraf zouden gaan. Ik snap nog niet hoe de verkoop van ons huis zo snel gegaan is, we ook nog verhuisd zijn en onze vertrekkersboot hebben kunnen vinden. Weer zijn we een stap dichterbij onze droom, die wereldreis in ’22.

Het lontje lijkt verloren...

Het is oudjaarsavond op de indrukwekkende heilige Ganges. De zon is onder en het 1-takt motortje van de roeiboot met 10 lagen verf is na een paar keer pruttelen stilgevallen. Aanslingeren met een overleden slinger is een verloren zaak. Een zwarte rookpluim ontdanst de boot. De eigenaar grijpt de loodzware onregelmatige roeispanen en gebruikt de stroming om ons verder te brengen naar een prachtige ceremonie.

‘You make a wish’. Ik open mijn hand en krijg een klein papieren schaaltje in mijn palm. In het midden staat een rood gebakken aardenwerken cupje met vet. Het kaarsje wordt aangestoken en de vriendelijke man wijst naar het water. ‘Let it go’. Ik schuif tegen de rand van de roeiboot en laat het papieren bakje zachtjes in het water glijden. Langzaam drijft het weg. Ik doe een wens. Paul hangt met zijn bakje boven het water. Het water raakt zijn kaars en dooft de vlam. Uit. Hij grist het snel uit het water en gaat op zoek naar de aansteker. Het natte lontje lijkt verloren, rookt. Uiteindelijk lukt het. Een klein vlammetje ontpopt opnieuw. Voorzichtig gaat het kaarsje weer het water in en vindt zijn weg. ‘Gelukkig’ zegt Paul. Ik kruip tegen hem aan, snuif zijn geur.

‘Heb je een wens gedaan’ Vraag ik.

‘Ja’

‘Wat dan?’

‘Hetzelfde als jij…’

‘Denk je?’

‘Ja’

‘Wil je het zeggen?’

‘Ja’

‘Behouden vaart’

Ik lach, hoef niks meer te zeggen.

Gelukkig nieuwjaar.

Sinking about

Mon, 13 Apr 2020 14:13:12 GMT

Met de billen bloot

Noem het intuïtie. Iets klopte er niet en dat was ook zo. De wekker gaat en het kost me vandaag geen enkele moeite om op te staan. Het is enthousiasme, zoals ik ook heb wanneer de vakantie aanbreekt. Eindelijk zien we vandaag de zeilboot waar we al lange tijd benieuwd naar zijn. Zou dit onze vertrekkersboot kunnen zijn? Wat is eigenlijk de ideale vertrekkersboot? Als ik erover lees dan is dat voor iedereen anders. Ik zoek degelijkheid, stabiliteit, veiligheid, ruimte, huiselijkheid, gemak en een mooi lijntje. En idioot misschien, de geur van boten kan me volledig afschrikken. Sommigen stinken echt wanneer je binnenkomt. Voor mij een NO GO. Paul is duidelijk praktischer ingesteld en onderzoekt vooral de technische kant en weet veel meer van de zeileigenschappen dan ik. Ik probeer me er steeds meer in te verdiepen maar vind het moeilijk oordelen op papier of iets wel of niet goed is. Ik lees de brochure nog eens en probeer me de technische details ook eigen te maken. Haar beschrijving is dik in orde, meer dan dat zelfs. Niet zo lang geleden zijn vernieuwingen doorgevoerd en is een nieuwe motor geplaatst. Kosten nog moeite zijn gespaard. Waarom toch eigenlijk? Vooronderzoek en contact met de makelaar maken de wens om te gaan kijken nog groter. Vraagtekens over het waarom vervagen naar de achtergrond. Consensus over het ontwerp van de boot hebben we duidelijk nog niet. Paul is om maar ik weet niet of ik me hierop thuis ga voelen. Ik hoop dat ik mijn twijfel kan wegnemen door te gaan kijken. Ik wil het zo graag voor ons allebei. In alle vroegte, lichtelijk gespannen en nieuwsgierig tegelijk gaan we op pad.

Baf!

Een typisch Engels en herfstachtig landschap kenmerkt de route naar de jachthaven. Een vriendelijk onthaal door de Engelse makelaar. Koffie wordt gezet terwijl een grijze eekhoorn met een dikke pluizige staart doelgericht naar de deuropening drentelt. Ik kan hem bijna aanraken! Sesam open u. De Engelsman opent de deur en voert stuk voor stuk enkele vogelpinda’s. De eekhoorn verzamelt de nootjes alsof zijn leven er vanaf hangt en schiet weer weg tussen de bladeren. Zo gaat het meermaals op een dag. Doorspekt met Engelse humor wordt er wat gepraat over koetjes en kalfjes. Dan wordt een document ter lezing onder onze neus geschoven. De eigenaar van de zeilboot legt hierin op papier uit wat de reden van de vernieuwingen is. Jaren geleden heeft ze tot kniehoogte onder water gestaan! Een verhaal over een afdichting die niet goed afsloot….. Baf! Wat?

Vrouwelijke intuïtie

Een soort van roze wolk waar ik die ochtend nog op zat, is direct veranderd in een gifwolk die de omgeving inclusief boot volledig besmet. Inwendig ben ik teleurgesteld en boos tegelijk. Zie je wel! Ik wist het! Never underestimate the power of a women’s intuition. Some women can recognize game even before you play it (author unknown). Vandaar al die vernieuwingen! Waarom is ons dat niet gewoon verteld? Het is nou niet bij de deur en een even-snel-op-en-neer-reisje-naar-Engeland. We hebben er nog zó om gevraagd? Ik zit met stijve kaken in de stoel en zou nu het liefst rechtsomkeert richting Nederland gaan. Mijn vertrouwen is compleet beschaamd. Paul blijft kalm, pakt door, denkt in oplossingen en zijn interesse in de boot is ondanks deze ‘by the way’ mededeling onverminderd. Dat vind ik dan weer knap. Onbeschaamd praat ik tegen Paul in het Nederlands. Misschien niet netjes in het bijzijn van onze Engelse vriend maar even de enige manier om uit te drukken wat er hier nu precies gebeurt. We staan op scherp, vragen stevig door naar de historie en de jaren daarna. Een goede verzekering en werf hebben zorg gedragen voor het volledig herstel.

Opnieuw stomverbaasd

Tijd om aan boord te gaan kijken. Ze is prachtig gerenoveerd, als nieuw. Maar wat is het effect van het onderwater bad na al die jaren? Het laatste keuringsrapport was goed, maar nu? Grondig onderzoek zal nodig zijn. Nog steeds knaagt het gevoel aan mij over de indeling. Ik voel me ook aan boord, waar ik ook sta en zit, niet thuis. Eerlijk gezegd zie ik mezelf hier nog niet de wijde wereld mee in trekken. Een dilemma ontpopt zich. Hoe kan ik dit vertellen aan mijn man die zo enthousiast is en de boot zowat gekocht heeft? Ga ik overstag, en ga ik mezelf overtuigen dat het wel goed komt? Ik weet wel wat ik moet doen maar nog even niet hoe ik het aan moet pakken. Ik moet het laten bezinken. Na deze ontmoeting en de ontboezemingen van de eigenaar eerst maar eens een nachtje goed slapen en morgen verder zien. Ik scrol nog wat op mijn telefoon in de hotelkamer. Bedenk me dat dat toch bijzonder moet zijn geweest zo’n gezonken boot. Dat gebeurt niet dagelijks in zo’n relatief klein Engels plaatsje. Zou het misschien ergens op internet te vinden zijn? Ik surf wat. En jawel hoor, een eenvoudige zoektocht toont het verhaal in geur en kleur in de plaatselijke krant inclusief foto’s! Het dak van de salon nog nèt niet onder water. Ik laat het aan Paul zien. Grote ogen, beiden opnieuw stomverbaasd over wat we zien. Dit is duidelijk veel meer dan kniehoogte nattigheid in de kombuis geweest.

Hadden we deze trip überhaupt wel gemaakt met deze wetenschap? Ik denk het niet. Beiden zijn nog steeds teleurgesteld in het gebrek aan openheid. We zijn toch volwassen mensen. Maar in hoeverre moet deze dwaling de boventoon blijven voeren en kan vooral ik dat loslaten? Verdient ze na deze complete renovatie geen nieuwe kans en is dat misschien de reden waarom de makelaar wijselijk zijn mond houdt? Ze is er na de refit ten slotte jaren jonger op geworden. Of zijn leeftijd en gebreken net zoals in het menselijk bestaan ook niet met allerlei lapmiddeltjes en mooimakers te verhullen? Het strijkt misschien glad, maar dat wat er onder zit blijft hetzelfde.

Mijn hart zit in mijn keel

De volgende dag besluiten we nog eens te gaan kijken, feitelijk, zonder oordelen. Rapporten worden opgevraagd en alles grondig bestudeerd. Dit licht staat op groen. Stiekem hoopte ik even dat het niet goed was… Een lijstje maken met voor- en nadelen helpt om inzicht te krijgen en maakt voor mij duidelijk dat ik er niet meer omheen kan. Ik zal nog nadrukkelijker met de billen bloot moeten en Paul hevig teleur moeten gaan stellen. Ik heb er een slapeloze nacht van en als we ’s ochtends samen aan het ontbijt zitten krijg ik de altijd zo smeuïge granola met geen mogelijkheid weg. Een soort droge beton die niet wil zakken. ‘Heb je geen honger? Voel je je wel goed? Nee, eigenlijk niet’. Mijn hart zit intussen in mijn keel. ‘Het is ‘m niet schat. Ik kan er niet aan wennen, dit voelt niet goed. Dit is niet onze boot’. Het is gezegd…

Jong geleerd

Mon, 13 Apr 2020 14:13:06 GMT

Mijn kickstart ontbreekt

Moeder eend

Het blonde krullenbolletje duikt naar beneden en laat behendig de giek naar de andere kant vieren. Ik zie hem amper zitten zo klein is hij. Gepropt in zijn reddingsvestje bemant hij in alle ijver zijn eigen optimist. Aanwijzingen galmen luidkeels over het water en het zeiltje komt strakker te staan. Als vierde in rij glijdt het tafereel achter moeder eend aan. Vast op weg naar te gare spaghetti in de haven en het plezier van een bonte avond om vervolgens met rozige wangen op een slaapzaal vol zeilvriendjes in slaap te vallen.

Ik word er deze zondagmiddag akelig aan herinnerd dat ik deze kickstart zelf niet heb gemaakt. Intussen manoeuvreer ik de boot rustig van zijn ankerplaats af. Beheerst en doordacht besluit ik met wind richting ondiepte eerst wat achteruit weg te varen en bij te draaien naar bakboord zodat ik sneller met de boeg weer naar stuurboord ben. Dat deze inschatting uit mezelf lukt zonder ‘voorbespreking’ daar ben ik na drie zeilseizoenen eigenlijk al trots op.

Lesje leren

Er staat een mooi windje om nog wat verder te oefenen met het zeilen. Mijn hubby besluit me een ‘lesje’ te geven en laat de Genua gaan. Netjes volg ik de groene betonning. De wind is wat vlagerig en we zeilen voor de wind als ik geklapper zie. Ik merk dat ik eigenlijk geen idee heb welke kant ik nou op moet sturen om de wind beter in het zeil te laten vallen. De zeer ervaren zeilrotten zullen nu al afhaken bij het lezen van deze verwarring en ook ik voel me ineens erg onnozel. Zomaar ontstaat er kortsluiting in mijn hoofd en ik kan niet meer nadenken. Ik probeer het een beetje uit door wat naar bakboord en weer naar stuurboord te draaien maar echt grip op wat ik aan het doen ben krijg ik niet. Ik besluit met de billen bloot te gaan en vertel zachtjes en schuldbewust dat ik eigenlijk geen idee heb welke kant ik op moet sturen. ‘Waar komt de wind vandaag?’ wordt me gevraagd. ‘Van achter’ zeg ik, maar een lampje gaat niet branden. ‘Wat gebeurt er als je afvalt’. Ik heb geen idee waar ik heen moet als ik af wil vallen wanneer de wind van achter komt. Waarom krijg ik dat niet bedacht? Normaal weet ik dat toch?

Overvallen door paniek

Het blijft stil uit mijn mond. Ik weet het niet, schaam me en begrijp zelf niet waar dit gat in mijn brein ontstaan is. Ik haal alles door elkaar. Intussen ontstaat er drukte op het water en de voorrangsregels gieren als een optelsommetje door mijn hoofd om te bedenken of ik de boot aan stuurboord voor moet laten of zal gaan uitwijken voor de tegemoetkomende zeilboot. Loef wijkt voor lij, stuurboord voor bakboord…… Ik word overvallen door een soort paniek en dat vertaalt zich in onterechte irritatie en boosheid naar mijn hubby. ‘Ik weet het niet meer hoor, moet ik ineens leren zeilen van jou nog even op de zondagmiddag, neem jij het maar weer over’. Er blijft niet veel meer over dan een stampvoetend kind en Paul laat me flink zweten en nog bozer worden. Vooral op mezelf moet ik bekennen. Drie jaar bezig en ik begrijp nog steeds geen hout van dat hele zeilen! Onbegonnen werk, schrap die wereldreis maar! Geduldige hubby geeft het op en neemt het roer van me over. Absolute stilte aan boord…

Ik heb er flink de pee in. Ik pak mijn telefoon en zwiep meters met mijn vinger over het scherm op zoek naar iets wat mijn onvrede kan wegnemen. Winkelmandjes vullen en leegkiepen zoals alleen vrouwen dat kunnen. Het is niet de oplossing. De volgende aankoop voelt beter. Ik klik op verzenden en in mijn scherm verschijnt de boodschap ‘Hartelijk dank voor het uw boeking van de zeilcursus’.

Uitgeslingerd

Mon, 13 Apr 2020 14:13:02 GMT

Laatste najaarstocht

Een grauwe, waterige nevel hangt over de jachthaven deze oktoberochtend. Spinnen rag bungelt ritmisch op de wind aan de railing. Ontelbare druppeltjes water aan elke draad sieren de route die de spin zal lopen, hij vergist zich nooit. Zorgvuldig wordt de juiste draad gekozen zonder ten prooi te vallen aan de kleverige stof van het eigen web. Hoe kan de natuur het zo bedenken? Hoe zorgvuldig kies ik mijn route eigenlijk? Soms gaat het gesmeerd, doelgericht en soms ben ik de weg even kwijt. De spin is nergens te zien, zit verborgen daar waar het droog is. Net als ik nu, wachtend van achter de buiskap op het palaver.

Het einde van het seizoen nadert en Paul en ik doen mee aan een uitslingertocht met tien andere zeilboten. De eindbestemming is Goes dit weekend. Ik slinger voor het eerst mee uit en de andere zeilers ken ik niet op een enkeling na. De mooiste zeilbootnamen komen voorbij en ik vraag me af wat er achter elke naam schuil gaat. Welk verhaal wordt geschreven. Het palaver is kort. Sommigen boten zijn al vertrokken. De actuele windvoorspelling wordt gedeeld en naast wind uit verkeerde hoek is het oppassen voor windvlagen. Er is een beetje stroom mee, maar vooral tegen. Ieder zo die gaat op pad. Het is vrijheid blijheid met veiligheid.

Lichtpuntjes

Het Hollandsch Diep oogt stil, verlaten. Het is geschilderd in mistige grijstonen. Het zicht beperkt. Een zacht frontaal windje dwingt ons tot motoren. Voor de veiligheid gaat de boordverlichting aan. Het enige lichtpuntje lijkt de witte reiger aan de waterkant te zijn. Opgejaagd verplaatst ze zich keer op keer een paar meter verder om ons voor te blijven. Ze vliegt op en strijkt neer. Verstoord geeft ze het op en onder een krassend en luidkeels gekwetter zoekt ze haar heil elders.

Bij de Volkerak sluis worden we opgewacht door enkele enthousiaste mede uitslingeraars. Iedereen is behulpzaam. Een vlotte schutting brengt ons verder op weg richting Krammer.

De zeilen blijven gestreken, het is niet bezeild. Het mistroostige weerbeeld houdt voorlopig aan en de natte miezer maakt onze zeilpakken klammer en zwaarder. Vrienden van mij zullen zich nu niet buiten wagen, zitten in huis binnen en ik zit toch genietend hier. Tuffend op de motor als een voldongen feit. De 'doorspekte' medezeilers balen toch een beetje. Ik niet, zo komen we er ook. Ik geniet van een kopje koffie en een broodje gebakken ei. De schutting door de groene weeë algenbak van de Krammer gaat vlotjes. En eindelijk kunnen we even ‘los’! Op het Brabants vaarwater wind uit goede hoek, eventjes maar… Want als alles wegvalt, geduld geen schone zaak meer is, mee wiebelen en blazen niet meer helpen, wordt het toch weer de ronkende motor aan. Over de groepsapp van de medezeilers komt de ene grauwe na de andere natte foto binnen, het mag de pret niet drukken.

Een ander berichtje plopt op. Een bod op ons huis! Ik kan mijn geluk niet op! Paul! Er is iemand verliefd op ons huis geworden! Is het waar dat we de volgende stap in het plan van onze wereldreis kunnen gaan zetten? Ik word er onrustig, vrolijk en nieuwsgierig tegelijk van. Wonderlijk hoe zo’n moment op het water valt. Het moet vast zo zijn.

Dromen die geleefd worden

In de Goese sluis geniet ik van het schouwspel van het vullen van de sluis. Ik kijk naar de variëteit aan mensen en boten en het gepuzzel om een plek. De geluidsboxen van een gehuurde boot, met acht mannen aan boord gaan open. De lol knalt ervan af. De zeeverkenners liggen geduldig in een sleepje te wachten en de uitslingeraars zoeken elkaar op. Het schutten verloopt probleemloos en in konvooi dwalen we verder het Havenkanaal in richting de binnenstad van Goes. De fietsende brugwachter opent de bruggen en doet zijn best ons bij te benen. Wachtend op de laatste houten ophaalbrug blijken we een attractie voor de bewoners van de appartementen. Achter elk raampje schuilt een ander gezicht, een ander tafereel, een andere droom. Zijn ze uitgekomen, geleefd? Het niet naleven staat hoog in de ‘spijt’ top 10 weet ik. Ik verkondig het vaak tegen studenten op school. Ik hoop dat ik het niet hoef te zeggen later. Later als ik groot ben…

Een kleine meid zwaait vanaf de kant. We zijn er bijna en het wordt zowaar droog. De zon probeert zich door het pak wolken te persen maar het blijft een verloren zaak vandaag. De havenmeester wijst ons de lange steigers in de havenkom en toont zijn respect. Hij had niet verwacht dat we met dit weer nog zouden komen. Daar wordt op geproost! Het gangboord van één van de zeilboten ligt intussen vol biertjes, wijn, nootjes…. Gezellig! Ik vind het leuk om nieuwe mensen te ontmoeten en verhalen en ervaringen te delen. Zeilpraat, politiek en de wereld verbeteren voeren de boventoon van het gesprek tegen de achtergrond van de prachtige haven en de oud Zeeuwse geveltjes. De avond wordt afgesloten met een heerlijk diner in een restaurant. Ik heb me reuze vermaakt.

Moe en voldaan gaat het lichtje uit en begint het Goese nachtleven. Anoniem luister ik naar de straatgeluiden. Ik kan de slaap maar niet vatten. Ik voel dat ik wat te veel genoten heb van de wijn en mijn ingewanden zijn nog te actief bezig om de gekookte mosselen te verteren. Er raast een wervelwind aan gedachtes door mijn hoofd, niet te stuiten ben ik. Dichtbij klinken lallende jongeren. Steeds dichterbij. Gewaagd hoor ik ze vanaf de kade op de steiger naast onze boot springen. Ik blijf gespannen luisteren of er geen lijnen worden losgemaakt of dat er wedstrijdjes ‘wie het verste kan plassen’ worden gehouden. Het gaat allemaal goed.

Juiste draad gekozen

De volgende morgen maken de meeste boten zich op voor de terugreis naar de thuishaven. Anderen blijven nog even of maken een tussenstop elders. Ik kan nooit weg uit Zeeland zonder een verse Zeeuwse bolus te hebben gescoord, dus dat moet eerst. Zó lekker! De zon breekt door en de wind is uiterst gunstig! Windsurfend vliegen we over het water. De vlagen naar windkracht 7 te baas. Het is een heerlijke tocht terug. We houden stevig koers en opnieuw gaan de biedingen voor het huis over een weer tussen ons en de nieuwe koper. Er is overeenstemming over het bod, fantastisch! Intussen komen één voor één de appjes van veilig aankomen en bedankjes voor het mooie weekend binnen. Zorgvuldig kozen we de juiste draad. Ik ben uitgeslingerd.

Niets moet

Mon, 13 Apr 2020 14:12:58 GMT

Loslaten is vakantie

De zomerse zeilvakantie naar Denemarken begint sneller dan gepland. De wind dwingt drie dagen eerder vertrek af. Nog aan het afkicken van een meer dan fulltime job, pak ik de tassen. De zorgvuldig opgestelde reisvoorbereiding met bijbehorende planning ligt netjes klaar. Boeken en fora wijzen erop dat tijd nemen voor de terugreis belangrijk is. Verwaaid achterblijven, dat liever niet. Voor het eerst krijg ik te maken met het fenomeen bezig te zijn met een terugreis nog voor de vakantie überhaupt begint. Ik ben gewend een terugreis het liefst zo ver mogelijk voor me uit te schuiven, een gekke gewaarwording.

Het begin van de reis, 2,5 dag aan één stuk, is tot nu toe mijn langste non-stop zeilervaring. Een rustige, haast vlakke Noordzee verandert in flinke van bakboord afkomstige golven in de Duitse Bocht. Het waait fors, de fok draai ik wat in. Ik heb de hondenwacht, ben moe van het schrap zetten als ik word afgelost. Ik wil niets liever dan slapen. De slingerende boot rolt mijn lichaam alle kanten op in de voorpiek. Een slingerzeil hebben we niet en verliggen in de salon helpt niet. Het maakt me radeloos. Een giftige mix van vermoeidheid en opkomende misselijkheid zorgen ervoor dat ik voor het eerst écht zeeziek word. Overal heb ik aan gedacht maar tegen de factor ‘uitgerust zijn’ blijk ik niet bestand. De zee speelt spelletjes met me. Mijn maaginhoud uitstorten over de railing is het enige wat helpt. Beroerd spoel ik mijn eigen ellende weg met de putsemmer. Apathisch en tot niets in staat, lig ik mijn tijd uit en laat noodgedwongen alles aan Paul over. Ongelooflijk hoe hij overeind blijft. Hoe doet hij dat? Als ik denk dat het nooit meer over gaat en over boord springen haast een optie wordt, blijkt koersverandering de ommekeer van mijn zeeziekte. Nog uitgeput maar hongerig bunker ik 4 boterhammen weg en herpak ik me. Cuxhaven is eindelijk in zicht.

Honderd kilometer door het mooie langgerekte Kielerkanaal en ankeren op de FlemhuderSee is een ‘stabiele’ afwisseling van de afgelegde zeegang. Rust in de kont is er nog steeds niet. Ik maak kennis met de Deutsche gründlichkeit van de havens en verwonder me over de gezellige Deense BBQ-taferelen aan wal. Denemarken heeft prachtige stille baaitjes met uitzicht op graanvelden, rode klaprozen en blauwe korenbloemen. De glooiend gele heuvels worden afgewisseld met strak georganiseerde maïsvelden waartussen vakwerkhuisjes verscholen liggen. Ik houd van ankeren en voor het eerst proberen we het nieuwe bijbootje uit. Nu al een aanwinst! Van zwemmen komt het niet. In het heldere water zijn geen vriendelijke oorkwallen maar stikt het van de oranje haarmonsters waardoor ik het water niet in durf om te zwemmen. Helaas geeft de zon weinig warmte en spoelt regen de boot vaker schoon dan zelfs ik nodig vind. De wind blaast uit verkeerde hoeken, of wij kiezen verkeerd, en het ronkende motorgeluid is meer aan dan uit.

De helft van de vakantie zit erop en de terugtocht hijgt in onze nek. Nog steeds niet uitgerust besluiten we ambities voor deze door LOESJE (2014) zo mooi geciteerde ‘vakantie van niets moet maar wel zo snel mogelijk’ vakantie uit pure zelfbescherming los te laten. We kopen tijd en laten verder noordwaarts zeilen voor wat het is. Opgelucht geniet ik in een klein jachthaventje van de rust. We proosten erop. Ik strek mijn benen uit en laat mijn hoofd achterover vallen. Ik kijk naar de fanatieke moeder die het nog net lukt om haar puberzoon van een supplank te duwen. Ik lach, dat duurt niet lang meer voordat dit haar laatste overwinning is van deze testosteronbom.

De telefoon gaat. Het is mijn vader. Maanden heb ik hem niet gesproken. Het contact tussen ons is zoals de zee kan zijn. Van vredig naar onvoorspelbaar en onstuimig. Niet nu, ik neem niet op. Toch zint het me niet. Een vreemd voorgevoel heb ik en ik besluit terug te bellen. Niet voor niets, het is helemaal mis. Hij ligt in het ziekenhuis. ‘Ik kom zo snel mogelijk naar je toe pap’. Ik hang op. Ik huil. De boot die normaal onbeschrijflijke vrijheid geeft, voelt klein en beklemmend te midden van water in een gehucht van niks. Ik kan geen kant op. Rotvakantie! De voorgenomen wereldreis schiet door mijn hoofd. Hoe doe ik dat op de grote oceaan of in Verweggistan als zoiets gebeurt? Dan ben ik gewoonweg te laat. Ik wil er nog niet over nadenken. Vijftien oneindig lijkende uren van zeilen, bus en trein brengen me eindelijk thuis.

Vijf dagen later laat ik Nederland weer achter me. Papa is in goede handen en ik heb Paul enorm gemist. Samen zeilen we terug en nemen bij Lauwersoog de staande mastroute in plaats van de zee. Ik zie voor het eerst de ophaalbruggen met klompen aan touwtjes. Ik ervaar Hollandse kneuterigheid, de wachttijden, sluitingstijden en gezellige ankerbiertjes met nooit eerder geziene zeilvrienden. Alles kost zijn tijd en het dwingt ons tot vertragen van het eerdere ritme. Ik voel nog de naweeën van de hittegolf van deze zomer. Het getuf door het warme Nederland is heerlijk. Er is rust, ontspanning. De terugreis die aanvankelijk in mijn nek hijgde, werd het begin van het vakantiegevoel.

Gouden Tupperware boot

Mon, 13 Apr 2020 14:12:56 GMT

De toon die de muziek maakt

‘ Tupperware® boten zijn het!’ De man wijst naar de rij nieuwe boten aan het begin van de steiger. De manier waarop het uitgesproken wordt doet vermoeden dat het hier om iets goedkoops en ongeschikts gaat. Het lijkt niet te verwijzen naar de vernuftige eigenschappen en mooie kwaliteit van het robuuste kunststof bakje. Het grootse merk wat vele thuisparty’s heeft bereikt en nog steeds in menig keuken voor veel gemak zorgt. Het klinkt eerder als polyester fabrieksboten zonder X factor.

Ik ben te verbouwereerd om te reageren. Het stoort me. Nee, eigenlijk raakt het me.

Ook Paul staat inmiddels meer rechtop voor de pop-up tent met wapperende vlaggen. De man waarmee we nu zo’n 5 minuten in gesprek zijn, heeft nog geen enkele keer mijn kant op gekeken ondanks dat ik goed ben in blikken vangen. Hoofdschuddend praat hij verder zonder ons te betrekken bij het gesprek. Het was beter geweest om te reageren in plaats van af te wachten. Ik had moeten vertellen dat we zelf ook zo’n kunststof bakjes botenmerk hebben.

Krakend polyester

Drie jaar geleden werd ze onze eerste eigen zeiler. Een zorgvuldige keuze, een begin, een compromis tussen beide wensenlijstjes. Met trots is ze voorgesteld aan familie en vrienden en heeft ze al vele opstappers meegenomen. Ze leerde me de beginselen van het zeilen, maakte me enthousiast. Ze wordt steeds mooier en haar uitrustig is nog completer dan ze al was. Met haar eigenwijze karakter blijft ze loefgierig en laat windkracht 5 haar polyester kraken maar teleurgesteld heeft ze ons nog nooit, integendeel. Onverstoord baant ze haar weg door het water en laat ze de mooiste plekken zien. Ze geeft ons rust en creëert de gelegenheid om te ontsnappen aan de hectiek van alledag.

Haar impact is groots, grootser dan de man op de natte botenbeurs kan vermoeden. Dankzij haar, lonkt de wereld en is de eerste stap naar een nieuwe droom gezet. Het besluit is genomen. Ons prachtige huis staat te koop en we wachten op iemand die er net als wij verliefd op zal worden. Wat een spannende tijd breekt aan. Mijn hoofd staat niet meer stil. Enthousiasme en energie vermengd met angst en spanning voor wat komen en verloren gaat wanneer we op wereldreis gaan. Stap voor stap…

Gal uitspugen

Het stemgeluid van de man, waarvan ik nog steeds niet weet wat zijn naam en functie is, komt weer binnen. Zonder wederhoor vervolgt hij zijn relaas over zijn favoriete wereldzeiler en wijst naar de flitsende boot in het water. De ultieme snellerik met vernuftige romp en gelikt interieur heeft alles wat we nodig zouden hebben en vraagt beslist om een kijkje. Anderen zullen aan zijn lippen hangen maar ik ben toe aan al het andere wat de beurs te bieden heeft en wil, een beetje flauw, eigenlijk al niet eens meer naar zijn ‘perfecte’ wereldzeiler gaan kijken. Het blijkt een uitstekende manier om uit de monoloog te ontsnappen. Op te grote oversloffen stappen we aan boord en spuwen eerst wat spreekwoordelijke gal over de railing.

De boot is prachtig, inspirerend! Charme en kracht vonken ervan af. Het prijskaartje doet pijn, te ver weg. Jane Doe krijgt een klopje op de romp. We nemen afscheid, respectvol met een ietwat bittere nasmaak.

C’est la ton qui fait la musique.

Killerkanaalsluis

Mon, 13 Apr 2020 14:12:51 GMT

Geen sluis van alledag

Er kleeft en knaagt een nieuwsgierig maar ook wat gespannen gevoel aan me. Vandaag voor het eerst een hard stromende Elbe op en bakboord uit de sluis van het Kielerkanaal in. Voor mij onbekend terrein. Paul kent de route vanuit de beroepsvaart en vertelt hoe mooi het er is met prachtige oude roestige en nieuwe strak betonnen bruggen. De pracht, de rust, de langgerektheid van het eeuwenoude kanaal die Noordzee en Oostzee verbindt en een omweg boven Denemarken langs voorkomt. Duizenden schepen passeren elkaar respectvol. Pleziervaart met vakantiegevoel en grote jongens met tonnen lading glijden over de route. Ter voorbereiding open ik de boeken en verken de digitale wereld.

Het idee alleen al, rillingen...

De toegang naar de sluis staat met vele waarschuwingen omschreven. ‘Onder geen beding dit en dat...’ Vooral de beroepsvaart niet hinderen en de witte verlichting volgen. Het aanleggen in de sluis zelf schijnt ook geen sinecure te zijn. Gladde bielzen en rubbermatten als steiger...Ik lees over een vrouw die afstapte, uitgleed en haar heup brak, over beschadigde bootrompen door onverwachte aanlegcapriolen…. Door de gelezen verhalen ontstaat vanzelf een beeld in mijn hoofd en oefen ik de weg door de Kielersluis. Mijn brein heeft helaas de neiging doemscenario’s in plaats van successtory’s te maken. Ik heb mezelf al vaak zien uitglijden en met een zuigende beweging tussen boot en steiger zien belanden. Het idee alleen al bezorgt me rillingen.

De geplande Elbestroming mee jaagt onze boot over het water en de sluisingang komt al snel in zicht. Een paar zeilboten gaan eerder doelgericht naar de overkant en varen nu aan de verkeerde kant van het water toch? Mijn schipper vaart door en in mijn ogen te veel richting beroepsvaartsluis. Foeter, foeter… Ik ben wat gespannen en Paul moet het ontgelden. Zit ik juist of ben ik de muts? Ik met al de gelezen informatie in mijn achterhoofd was liever door gevaren en een stukje verder omgedraaid. Beter dat dan gesteggel met grote schepen of een reprimande van de sluiswachter.

Bij aankomst brandt het wit knipperende licht, geen wachttijd. Een kalm lauwwarm briesje zal de aandacht niet afleiden. De stootwillen hangen aan weerszijden met de koppen in het water. Protesterend trekken ze de mastworp strakker en slaan kleine hekgolfjes achter zich aan. De voor- en achterlijnen liggen klaar en ik besluit de einden midscheeps neer te leggen zodat ik er eenmaal afgestapt snel en goed bij kan. Ik check het klittenband van mijn zeilbroek en fixeer ze extra strak om mijn enkels, ik wil niet blijven haken. Mijn voeten zet ik andersom over de railing en wacht. Oude stenen sluismuren, roestige ketting en afgesleten kikkers sieren de kant. Zout water klotst over de bewegende natte houten bielzen met rubbermatten. Zulke steigers heb ik nog niet eerder gezien, dit is het dus….

Spierballenwerk

De aankomst zo zacht dat ik afkijk hoe de boot de kant kust. Daadkrachtig stap ik af en het gaat goed! Ik moet er even van bekomen. Ik sta vast en zeker op de bewegende delen, dat was het dus! Mijn schoenen worden nat van het overlopende water. Ik schuif wat heen en weer met mijn zolen om te voelen hoe glad het is. Dat valt reuze mee. Ik neem beide einden van de lijnen en haal ze klungelig door de ogen. ‘Niet met voorste lijn het rechteroog’ zeg ik tegen mezelf. Van de schipper mag het nu allemaal wel iets sneller maar de grootste overwinning voor mij is al geweest. Dansend bewegen de boot en ik mee met de steiger en liggen we vast. Dit voelt duidelijk als een fotomomentje. Ik poseer met mijn hand losjes aan de roestige koude ketting, glimlach breed en laat mijn onzichtbare spierbal zien.

Ongemerkt gaat de schutting voorbij en zonder signalen van licht of geluid is het tijd om uit te varen. De oudere man op de zeilboot voor ons laat keurig een touw met emmer omgekeerd op de klotsende houten steiger zakken. Ik zie waar dit geoliede echtpaar mee bezig is. De emmerverhoging als krukje laat de kleine mevrouw behendig terug aan boord stappen. Ik realiseer me voor het eerst dat ik nu flink laag naast de boot sta en het een hoge stap moet zijn geweest. Oef, kom ik er zelf eigenlijk nog wel op? Niet te flauw, grijp ik met rechts de verstaging en denk mijn rechtervoet er ‘eventjes’ bij te zetten. Niet dus. Opnieuw met meer kracht en een zetje op mijn tenen ligt mijn been nu wel over de railing. De railing heeft zich ontpopt tot flosdraad en in deze splitstandpositie lijkt mijn bovenbeen in te scheuren. Voor het eerst ervaar ik dat afstappen van boord één is en weer opstappen een volgende uitdaging kan zijn. Het doet me denken aan de thriller ‘ Adrift ’. Vier vrienden gaan een stukje zwemmen vanaf hun zeilboot en vergeten de zwemtrap. Slechts twee keren terug...

Koude douche

Mon, 13 Apr 2020 14:12:47 GMT

Waar is de shampoo?

Onafwasbare dikke zonnebrand kleeft aan mijn huid. Na drie dagen ankeren en zwemmen in zee hunker ik naar een stevige straal schoon water! De schrale hoeveelheid afkomstig uit de dekdouche is niet meer genoeg om een frisse verschijning te kunnen zijn. Metertjes van de watertank doen tevergeefs een poging om naar rechts te wijzen. De kraan pruttelt, de pomp zoekt laatste restjes vloeistof en hapt naar lucht. Ze wil wel maar kan niet meer….

Tijd voor een refill en op naar de levendigheid van de jachthaven en zijn gebruikers.

Gesmeerd leggen we aan tussen de palen. Man en vrouw perfect op elkaar ingespeeld, geen onbegrepen acties, gemiste kansen of echtelijke strijd. De boot als was in handen van de schipper en de voortrossen de vloeiende verlenging van mijn armen. Inspector Gadget herleeft aan boord. Ik word altijd vrolijk als het goed gaat tijdens het varen. Mijn initiatief en leercurve als broekie stijgen zienderogen. Snel de walstroom eraan en water bijvullen! Een applausje van de toeschouwers zou best eens leuk zijn wanneer het goed gaat bedenk ik me. Dat heb ik nog niet meegemaakt, wel de keerzijde. Armen in de zij, buik en borst vooruit… de opgetrokken wenkbrauw van de keurig geklede dame aan boord van een glanzende snelle jongen zie ik nog voor me. Hoofdschuddende bewegingen, mij de rug toekerend. Zag ik een afkeurend lachje? Zeker geen warm welkom op een stuntelige aanlegmanouvre. Het was pech geweest waarbij timing ontbrak. De kont draaide te gewillig weg en ik miste de paal met mijn landvast. Aan dek tussen mij en eega even geen ruimte voor lieflijke woordjes. Bah! Je voelt je al ongemakkelijk en dan is de non verbale communicatie van deze dame niet iets waar ik op zit te wachten. Hoe komt het toch dat er soms zo geoordeeld, genoten lijkt te worden van momenten die helemaal niet om te genieten zijn?

Restjes oude sop

Bepakt met handdoek, shampoo en vijftig cent muntjes sjok ik met enige reserve richting doucheruimte. Muntjes blijken ongeschikt, een SEPkaart is de sleutel. Op naar de havenmeester op een iets minder relaxed loopje dan net. De deur van het havenkantoor gesloten, lichten zijn uit, grom… Een telefoontje wordt vriendelijk beantwoord en zorgt binnen vijf minuten alsnog voor de toegang tot het waterparadijs.

In de doucheruimte zie ik de douchekop in een hoek van meer dan 45 graden naar voren steken. Waar wijzen die stralen eigenlijk heen? Gaan die mij wel raken? De glans van de kop is allang verloren, de witte aanslag verdoezeld de gaatjes. Mijn ogen scannen verder en richten zich op een onbedoeld craquelé effect van vloertegels. Een restje oud sop en haar van mijn voorganger siert het putje, jak! Ik kijk richting plafond en vind het wonderlijk hoe een gekrulde haar van iemands edele delen zo hoog op de tegels kan belanden.

Stempelen met je rug

Ik hang mijn kleding in een hoekje wat amper een hoekje is en steek de SEPkaart in de Richel. De douche piept. Het water houdt een temperatuur die alleen mijn hand al laat rillen en voorziet de rest van de ruimte van een spray die overal en nergens heen lijkt te gaan. Stralen die duidelijk de richting kwijt zijn voorzien mijn T-shirt van een grote natte plek. Met een zucht kleed ik me uit en stap op slippers onder de douche. De teller duidt aan dat ik de eerste van de 4 minuten aan tijd kwijt ben met mijn gepruts. Het tactische spel om het water vanaf nu zoveel mogelijk op te vangen begint alsnog. Snel haren inzepen, dan de rest van mijn lijf en tegelijk alles afspoelen om maar niet te eindigen met een krakende schuimmassa op mijn hoofd. Ik heb het gered! De laatste 10 seconden even de ontspanning van staan en niets doen, gevolgd door de doffe ‘kloenk’ van de leiding. Met een nat gespetterde handdoek droog ik af. Het is lastig evenwicht bewaren wanneer je niet met blote voeten op de vloer wil staan en jezelf in een te strakke spijkerbroek probeert te hijsen. Dat lukt dus ook niet. In een zeer elegante actie schuif ik mijn rug tegen de natte muur, zet een stempel en haak mijn tenen in de slipper.

Schoon loop ik weer terug, ik knik hoofdschuddend naar mezelf. Wat een miep...

Ik heb zin in een steigerbiertje. Handdoek over de railing en nog even de shampoo opbergen. Waar is de shampoo….?

Nog op het plankje van de douche.

Ochtendritueel op anker

Mon, 13 Apr 2020 14:12:43 GMT

Onverstoord opstaan

Het schelle ‘GKA-GKA-GKA’ klinkt door in mijn oor. Ik ontwaak en luister. Het geluid van de meeuw, de schelle aankondiging van zijn aanwezigheid. Wie zou gelokt worden? Wie is verjaagd uit het territorium. Het geluid galmt weg naar de achtergrond, het wordt muisstil. Geen geklots van water tegen de romp, geen tikkende lijnen, geen beweging voelbaar in mijn lichaam wat wijst op een deining. Het zonnetje komt binnen via het dekluik van de voorpiek. Mijn hart maakt een sprongetje! Als ik naar links kijk zie ik mijn man in een nog comateuze toestand. Alleen het ankeralarm zou hem kunnen wekken. Ik grijns erom. Op de kast zie ik de antislip wekker 8 uur aangeven. Dit wordt mijn moment, heerlijk!

Ik verheug me op wat ik zo dadelijk hoop te gaan zien. Als een soepele yogi zwiep ik fier mijn benen over mijn man, zijwaarts richting kombuis, zet mezelf af en sta op. Ik wil niets verstoren, sluit zachtjes de deur.

Opgewekt loop ik naar het achterdek, schuif het luik uit zijn richels en stap de kuip in. De kuipbanken zijn droog, check! De eerste warmte van de zon die het buiten al warmer maakt dan binnen, check!

Hier wil ik zijn, wat fijn! Ik kijk naar het water en zie het spiegelgladde oppervlak. Alweer een vinkje voor het perfecte ochtendritueel op anker.

Niemand zal me naakt zien

Bang dat ik het water in beweging breng en golfjes veroorzaak, loop ik zachtjes naar de rand. Idioot eigenlijk, welke beweging zou ik überhaupt kunnen veroorzaken met mijn getrippel? Het doet er niet toe, het is het stilzwijgende gesluip zoals een kind dat doet wat niets wil verstoren. Het zou de magie, de glans wegnemen.

Ik ga zitten en kijk rond. Een enkele zeilboot ligt met ons in dezelfde baai. Ik bespeur nergens levendigheid en de afstand is zo ver van elkaar dat details gemist zouden worden. Check, privacy gewaarborgd!

Ik kijk weer naar het water, zie de oorkwal met zijn vier ringetjes door het rimpelloze water roeren. Een prachtige verschijning waarmee vriendschap is gesloten. Er is geen kwaad in de zin zoals ik altijd dacht maar waardering voor de schoonheid en de zeewaardige taak die het in zich heeft. Groeien en bewegen in een leven zonder zorgen, sensitief en impulsief door ontelbare zenuwen… Was ik maar een kwal…

Godin van de zee

Ik buig me voorover, laat de zwemtrap in het water vallen. De plons en uitbreidende ringen verstoren het scherpe beeld, vertroebelen de realiteit. Ik kleed me uit en spreek mezelf moed in ‘even doorbijten meis!’ Achterstevoren als een sadomasochist stap ik het trapje af, tree voor tree het koude water in. Niet ineens zoals in een duik omsloten, ik houd mijn adem in en ga door. Mijn buik trekt samen en met krachtige stoot blaas ik alle lucht uit die ik heb. Als de godin van de zee laat ik me achterover glijden in het zilte water. Heerlijk! Zonder enige weerstand voel ik het koude water.

Met kleine slagen zwem ik rond, geen grote afstanden, dat durf ik niet zo goed.

Stel je voor, bang opgeslokt te worden door drijvend zeewier of de grote onderwaterwereld die ik onvoldoende ken. Gedreven door een irreële angst die meester van me kan maken. Mijn tenen en vingers worden koud en en ik klim terug aan boord. Ik geniet, ik en één zijn met de natuur. Buiten de vallende waterdruppels op het dek, nog steeds muisstil, mijn ademhaling zacht, bang rust te verstoren. Opgedroogd stap ik zachtjes naar binnen en zet mijn eerste kopje korreltjes koffie. Meer is niet nodig, zo simpel, zo mooi, mijn leven aan boord als zeilersvrouw.

Nachtwacht

Mon, 13 Apr 2020 14:12:39 GMT

Eerste nacht op zee

‘ Doe vandaag iets waarvoor je toekomstige ik je zal bedanken’. Inwendig glimlach ik vermoeid om de quote die me herinnert aan de reden waarom ik dit ook alweer doe…. Oefenen voor als we de Atlantic gaan oversteken. De zwarte glanzende massa van water met tinten groen, grijs en bruin danst om me heen. Het witte schijnsel van de maan verlicht de zee. Het is 1 uur ’s nachts, windje 4,5 waait over me heen, verscholen zit ik achter de buiskap. Het deinen van de boot op de meters hoge golven zetten de spieren van mijn benen en romp strak en geven balans. Ik ben ingepakt in thermo ondergoed, dubbele sokken, joggingbroek, fleecetrui, sjaal, muts, zeilpak en zit als een michelinpoppetje gewapend met reddingsvest aan dek. Mijn handen voelen koud en tasten als door een verslaving gegrepen handeling in mijn zoute plakkerige jaszakken. Mijn vingers naarstig op zoek naar opwarming die als vloeibare honing ontpopt uit de zojuist geknakte warmtepads. Wat een heerlijk gevoel!

Kloppend hart

Ik kijk om me heen en zie op de lijn van de horizon de rode knipperende verlichting van het windmolenpark opdoemen. Aan bakboordzijde zie ik verlichting van de betonning en kort daarachter groene verlichting die in beweging lijkt te komen. Zie ik het goed? De vissersboot maakt vaart. Mijn levendige fantasie ziet vissers met gele plastic waadbroeken en blauwe mutsen. Mannen met grote handen en bruine nagelriemen die gesmeerd pieren en zagers aan de vishaak laten glijden. Vissers die gespannen dobbers in de gaten houden en zichzelf wakker houden met spiegeleieren en Schippersbitter. De groene lichten komen steeds dichterbij en angstvallig zie ik hoe onze koerslijnen samenkomen. Ik moet wat gaan doen. Zou dat schippersoog mij wel gezien hebben? Ik ben klein en hij is groot…. De associatie met Calimero is er niets bij. Mijn hart klopt merkbaar sneller en door de adrenalinestoot die mijn lijf me geeft, kan ik van kou niks meer opmerken. Alle opties die ik zou kunnen bedenken met mijn onervaren brein, komen voorbij. De verlichting van mijn boot klopt, zal ik extra schijnen in het zeil? De AIS uitlezen, koers wijzigen, snelheid opschroeven of inhouden? Waarom is dit overdag zoveel makkelijker? Ik besluit snelheid te minderen en op het moment dat ik de hendel terughaal, weet ik meteen dat ik hiermee de voltallige bemanning, die bestaat uit mijn man en een bevriende opstapper wakker maak. Een ongewone handeling op een rechte koers midden in de nacht samen met mijn onervarenheid geeft vraagtekens. Geen 5 seconden later zie ik de vissersboot koers wijzigen naar stuurboord, ik ben gezien! Gauw zet ik de hendel terug naar de oude snelheid.

Ik voel dat ik weer ontspan, mijn hartfrequentie herstelt zich naar normaalwaarden en rustig wacht ik af of ik mijn bemanning niet heb wakker gemaakt…. Er gebeurt niks, alles blijft stil benedendeks. Ik wil zo graag laten zien dat ik alles onder controle heb, de wacht aan mij kan worden overgelaten en iedereen kan slapen. Tegelijk wil ik krachtig genoeg zijn om hulp in te schakelen als dat nodig is. Dat laatste vind ik lastig. Trouw zet ik mijn tijd voort en plaats elk uur geruisloos en op de ouderwetse manier met de Bretonse plotter en potlood de posities in de kaart. Ik drink mijn instant soepje en eet een te zoete stroopwafel. Ik ga nog een laatste keer staan, mijn ogen turen over de buiskap. Ik voel de wind schuren langs mijn wangen en speur naar veranderingen in het schilderij van de nacht. Vissersboten ver weg krioelen als schorpioenen rond. De rood knipperende lichten komen dichterbij en stralen dreiging uit. Een laatste spray van zout water vult mijn gezicht. Bah wat koud, oh wat stoer! Ik voel me een bikkelharde zeilvrouw. Ik tel de minuten af, het is zover!

Ik maak mijn man wakker, geef een kus op zijn wang, de 3 uur ‘nachtwacht’ lopen zijn voorbij. Ik zet oploskoffie en draag als een volleerd schipper over. Onder de indruk van het lichtenspektakel wat opdoemt op zee zegt hij: ‘Wat een lastig stuk heb je gehad schat! En wat was er eigenlijk met de gashendel?’’ Ik doe me stoerder voor dan ik eigenlijk ben, reageer nonchalant dat alles onder controle was en negeer zijn vraag. Ik neem me voor later vandaag terug te komen op de vissersboot, nu niet…. Het megapak aan isolatiemateriaal pel ik af en kruip dan heerlijk onder het dekbed. Moe, tevreden, trots en vooral opgelucht voeg ik deze nacht toe aan mijn portfolio.

Slaap lekker!